การวิเคราะห์เดี่ยวซอสามสายเพลงจันทราหู 3 ชั้น ทางศาสตราจารย์อุดม อรุณรัตน์

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์เดี่ยวซอสามสายเพลงจันทราหู 3 ชั้น ทางศาสตราจารย์อุดม อรุณรัตน์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเทคนิคและรูปแบบที่ใช้ในการเดี่ยวซอสามสายเพลงจันทราหู 3 ชั้น พบว่าเป็นเพลงที่มี 5 ท่อน หรือเรียกว่า “ปัญจบท” ทำนองเป็นทางโอดและทางพัน ในเที่ยวแรกของแต่ละท่อนเป็น “ทางโอด” มีลีลาของท่วงทำนองที่ช้า ใช้น้ำหนักเสียงที่ดังและเบาเพื่อให้เกิดอารมณ์ตามบทเพลง ส่วนในเที่ยวที่สองทำนองเพลงมีการแทรกเสียงให้ถี่ขึ้นเรียกว่า “ทางพัน” ทำให้บทเพลงมีความกระชับ รวดเร็ว ในบทเพลงเป็นการนำเทคนิคในการบรรเลงเพลงมาใช้ เช่น สะบัด รูดสาย นิ้วควง และลักจังหวะ ทำให้บทเพลงมีความไพเราะมากยิ่งขึ้น รูปแบบอื่น ๆ ที่พบในบทเพลง ได้แก่ การซ้ำทำนอง ประโยคถาม-ตอบ การใช้เสียงสูง-ต่ำ ในลักษณะที่แตกต่างกัน และการเคลื่อนที่ของทำนองเพลง เพลงจันทราหู 3 ชั้น ทางศาสตราจารย์อุดม อรุณรัตน์ จึงเป็นบทเพลงที่มีความไพเราะ เหมาะสำหรับผู้ปฏิบัติที่มีทักษะระดับปานกลาง ซึ่งผู้บรรเลงต้องผ่านการปฏิบัติในขั้นพื้นฐานจนเกิดความชำนาญมาก่อน โดยมีการวางรากฐานของเพลงเดี่ยวเอาไว้จากเพลงง่าย ๆ เช่น เพลงหกบท นกขมิ้น และลมพัดชายเขา ไปสู่เพลงเดี่ยวระดับกลาง เช่น เพลงทะแย สารถี พญาครวญ และอีกหนึ่งบทเพลงที่น่าสนใจคือ เพลงจันทราหู