การพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรม สำหรับส่งเสริมอาชีพและยกระดับรายได้ของกลุ่มผู้สูงอายุ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าขาวม้าบ้านหนองเครือบุญ อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและผลิตต้นแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรมประเภทของที่ระลึกและของประดับตกแต่งบ้าน เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าเชิงพาณิชย์ และ 2) ถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอให้กลุ่มผู้สูงอายุ ทั้งด้านรูปแบบ สีสัน ลวดลาย วัสดุ และกระบวนการผลิต ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยศึกษาค้นคว้า เก็บข้อมูล สัมภาษณ์ สนทนากลุ่มย่อย และแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างคือ ประธานกลุ่ม ผู้ประกอบการ ประชาชน และนักท่องเที่ยวของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าขาวม้าบ้านหนองเครือบุญ อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 50 คน ผลการวิจัย พบว่า ผ้าขาวม้าในชุมชนมีทั้งลายตารางหมากรุกดั้งเดิมและลายน้ำไหล ได้รับการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบจำนวน 13 แบบ ได้แก่ กระเป๋า หมอนอิง หมวก สร้อยคอ และพวงกุญแจ การประเมินความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ใหม่จากกลุ่มตัวอย่าง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (= 4.27, S.D. = 0.42) และการประเมินความพึงพอใจต่อการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรมของกลุ่มตัวอย่าง 20 คน พบว่า มีค่าเฉลี่ยในระดับมากเช่นกัน (= 4.32, S.D. = 0.59) ซึ่งผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรมที่บูรณาการกับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรม สามารถส่งเสริมมูลค่าทางการค้าและพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนได้ พร้อมทั้งเสริมสร้างศักยภาพให้กับกลุ่มผู้สูงอายุในการเรียนรู้และพัฒนาทักษะใหม่ ๆ