พุทธวิธีการสอนเพื่อปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์แก่เจเนอเรชันแอลฟา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและวัตถุประสงค์: เด็กเจเนอเรชันแอลฟาเกิดมาพร้อมเทคโนโลยีที่ทันสมัยและมาพร้อมความสะดวกสบายที่ครบครันทำให้เกิดผลกระทบเชิงลบตามมาจึงจำเป็นต้องมีการปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ไปพร้อมกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและนำพุทธวิธีที่ใช้ส่งเสริมจริยธรรมควบคู่กับการสอนในยุคปัจจุบัน บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในปัจจุบันของเด็กเจเนอเรชันแอลฟา 2) เพื่อวิเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี หลักพุทธวิธีการสอนเกี่ยวกับการปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และ 3) เพื่อบูรณาการหลักพุทธวิธีการสอนเพื่อปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์แก่เจเนอเรชันแอลฟา
ระเบียบวิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยรวบรวมข้อมูลทางเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 10 รูป/คน และ การจัดเวทีเสวนากลุ่มจากผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนา
ผลการศึกษา: พบว่า 1. สถานการณ์การปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในปัจจุบันของเด็กเจเนอเรชันแอลฟา พฤติกรรมของเด็กที่เกิดขึ้นมักเริ่มต้นจากครอบครัวประกอบกับเด็กมีโลกส่วนตัวอยู่กับโลกเสมือน ทำให้ขาดการเรียนรู้ทักษะทางสังคมและการสื่อสาร ความใกล้ชิดผูกพันในครอบครัวมีน้อย พฤติกรรมของผู้ใหญ่ไม่ได้เป็นแบบอย่างที่ดีและขาดความเอาใส่ใจในการสอนคุณธรรมจริยธรรม ผลักหน้าที่รับผิดชอบในการสอน ขาดจิตวิทยาในการอบรมทำให้เด็กเกิดความก้าวร้าว มีอารมณ์รุนแรงและไม่สามารถจัดการกับอารมณ์ได้และจะต้องร่วมมือกันทุกภาคส่วนทั้งบ้าน โรงเรียน วัดและสังคมและเน้นการมีศีล ระเบียบวินัย การทำงานร่วมกับผู้อื่น ทักษะการคิดวิเคราะห์และรู้เท่าทันเทคโนโลยีและการอดทนรอคอย 2. หลักพุทธวิธีการสอนเกี่ยวกับการปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของพระพุทธเจ้าแบ่งออกเป็น 3 หมวดคือ เนื้อหา ผู้เรียนและตัวการสอน ส่วนพุทธวิธีการสอนประกอบด้วยสนทนา บรรยาย ตอบปัญหาและวางกฎข้อบังคับ ลักษณะลีลาการสอนตามพุทธวิธีโดยใช้วิธีสันทัสนา (แจ่มแจ้ง) สมาทปนา (จูงใจ) สมุตเตชนา (แกล้วกล้า) และ สัมปหังสนา (ร่าเริง) และหลักธรรมที่ใช้ในการปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ได้แก่ มรรคมีองค์ 8 สัทธรรม 3 อายตนะ 12 อิทธิบาท 4 และ ไตรสิกขา 3 และ 3. บูรณาการพุทธวิธีการสอนเพื่อปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์แก่เจเนอเรชันแอลฟา พบว่า ควรปลูกฝังอย่างเป็นรูปธรรมโดยมีนโยบายชัดเจนในระดับมหาภาคและจุลภาค โรงเรียน ชุมชน ครอบครัวมีส่วนสำคัญในการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมให้แก่เด็ก โดยเฉพาะเน็ตไอดอลควรเป็นแบบอย่างที่ดีและทุกภาคส่วนควรส่งเสริมกิจกรรมด้านคุณธรรมจริยธรรมโดยเลือกวิธีการให้เหมาะกับวัย
บทสรุป: จากการศึกษาพุทธวิธีการสอนเพื่อปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์แก่เด็กเจเนอเรชันแอลฟา ทำให้เกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่ เรียกว่า 3MLA Model คือ ผู้สอน (M=Role Model) การจัดการเรียนรู้ (M=Teaching Methods) สื่อการสอน (M=Instructional Media) ผู้เรียน (L=Learner) และ การประเมินผล (A=Assessment)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Moral Promotion Center (Public Organization). (2023). Summary of the 2023 moral situation report forum: “Morality in brittle society”. https://www.moralcenter.or.th/index.php
Secretariat of the Senate. (2024). Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2560 (2017) (amended up to present) (5th ed.). Printing Office, Secretariat of the Senate.
National Economic and Social Development Board. (2018). National strategy (2018–2037) [Royal Gazette edition]. Office of the Secretariat of the National Strategy Committee, National Economic and Social Development Board.
Department of Religious Affairs. (2022). National moral promotion action plan, phase 2 (2023–2027). Cooperative League of Thailand Printing House.
Piaget, J. (1960). The moral judgment of the child. The Free Press.
Kohlberg, L. (1976). Moral stage and moralization: The cognitive-developmental approach. In T. Lickona (Ed.), Moral development and behavior: Theory, research, and social issues (pp. 31–53). Holt, Rinehart and Winston.
Somdet Phra Buddhaghosacariya (P. A. Payutto). (2021). Buddhist method of teaching (26th ed.). n.p.
Sethiapong Wannapok. (2018). When the Buddha taught children. https://www.matichon.co.th/columnists/news_835514
Chakkrit Saksuwan, Krittiya Thamthong, & Phra Mahaveerathit Warinno. (2021). Buddhist teaching methods for developing desirable characteristics of secondary school students. Journal of MCU Buddhapanya Review, 6(3), 217–225.
Phra Palad Sithidech Silatecho & team. (2022). Integrating Buddhist teaching methods in Buddhist-oriented schools. Journal of Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Palisueksabuddhaghos Review, 8(3), 219-231.
Birhan, W., Shiferaw, G., Amsalu, A., Tamiru, M., & Tiruye, H. (2021). Exploring the context of teaching character education to children in preprimary and primary schools. Heliyon, 7(7), e07553. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07553
