บทบาทของนักรีวิวออนไลน์และผลกระทบของการรีวิวออนไลน์ต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามัน : เทคนิคเดลฟาย

Main Article Content

กิจติวัฒน์ รัตนมณี

บทคัดย่อ

ที่มาและวัตถุประสงค์: ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติและแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ประเทศไทยมุ่งยกระดับสู่การเป็นจุดหมายปลายทางท่องเที่ยวเชิงคุณภาพและยั่งยืน (SDG12) โดยเฉพาะในพื้นที่ชายฝั่งทะเลอันดามันที่นักท่องเที่ยวเริ่มเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นกลุ่มขนาดเล็กและมีกำลังซื้อสูงขึ้นหลังวิกฤตโควิด-19 แม้การรีวิวออนไลน์จะมีอิทธิพลอย่างมากต่อการตัดสินใจในยุคดิจิทัล แต่ยังขาดการศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับบทบาทของนักรีวิวในฐานะกลไกสำคัญตามแนวคิดการตลาดยุคใหม่ 4E’s เพื่อส่งเสริมความยั่งยืนในพื้นที่นี้ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทและผลกระทบของนักรีวิวออนไลน์ต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามัน    2) เพื่อศึกษากลยุทธ์ทางการตลาด 4E’s ที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามัน และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการส่งเสริมบทบาทของนักรีวิวออนไลน์ต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันระเบียบวิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้เทคนิคเดลฟาย โดยการรวบรวมความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ นักวิชาการในประเทศและต่างประเทศที่มีความรู้และประสบการณ์ ด้านการจัดการการท่องเที่ยว และด้านการจัดการการสื่อสาร ได้จากการสุ่มแบบเจาะจง รวมจำนวน 14 คน เก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับบทบาท  ผลกระทบของการรีวิวออนไลน์ กลยุทธ์ทางการตลาดใหม่ 4E’s ประกอบด้วยการสร้างประสบการณ์ การแลกเปลี่ยนมูลค่า ทุกที่ และการมีส่วนร่วม และแนวทางการส่งเสริมบทบาทของนักรีวิวออนไลน์ จำนวน 3 รอบ ได้แก่ รอบที่ 1 การสอบถามความคิดเห็นด้วยคำถามปลายเปิด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา รอบที่ 2 เป็นการประเมินความเหมาะสมด้วยแบบสอบถามแบบมาตรประเมินค่า รอบที่ 3 เป็นการตรวจสอบความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญเพื่อยืนยันความคิดเห็นด้วยแบบสอบถามแบบมาตรประเมินค่า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่ามัธยฐาน และ พิสัยระหว่างควอไทล์
ผลการศึกษา: ผลการวิจัยพบว่า ผู้เชี่ยวชาญมีฉันทามติว่า ทุกข้อมีความสอดคล้องกันและมีความคิดเห็นต่อบทบาทและผลกระทบของนักรีวิวออนไลน์ต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามัน แนวคิดการตลาดแนวใหม่ 4E’s และแนวทางการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจในการส่งเสริมบทบาทของนักรีวิวออนไลน์ต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันว่า มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ภาครัฐควรมีโครงการเฉพาะเพื่อสนับสนุนการเติบโตของนักรีวิวที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ธรรมชาติ และชุมชนอย่างยั่งยืนและสร้างระบบรับรองมาตรฐานนักรีวิว ภายใต้กำกับของกระทรวงการท่องเที่ยว เพื่อคัดกรองและส่งเสริมการเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้อง
การประยุกต์ใช้: ผลการศึกษานี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ใน 3 มิติ ได้แก่ 1) มิตินโยบาย ใช้เป็นกรอบการพัฒนาระบบรับรองมาตรฐานนักรีวิวคุณภาพของภาครัฐเพื่อควบคุมคุณภาพข้อมูล 2) มิติพื้นที่ พัฒนานักรีวิวท้องถิ่นให้มีความสามารถในการเล่าเรื่อง (Storytelling) เชิงลึกเพื่อสร้างอัตลักษณ์และมูลค่าเพิ่มให้แก่ชุมชน และ 3) มิติเทคโนโลยี ผู้ประกอบการสามารถนำแนวคิด 4E’s ไปบูรณาการร่วมกับเทคโนโลยี AI หรือ VR เพื่อสร้างประสบการณ์เสมือนจริงให้แก่นักท่องเที่ยวก่อนการเดินทางจริง
บทสรุป: การศึกษาสะท้อนให้เห็นว่านักรีวิวออนไลน์คือกลไกสำคัญและส่งผลกระทบอย่าง หลีกเลี่ยงไม่ได้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันในยุคปัจจุบัน เนื่องจากวิถีชีวิตของผู้บริโภคที่ผูกติดกับสื่อสังคมออนไลน์ กลยุทธ์การตลาดแบบ 4E’s ช่วยยกระดับจากการเน้นเพียงสินค้าและบริการไปสู่การสร้างประสบการณ์ที่มีความหมาย ซึ่งช่วยเพิ่มความภักดีต่อแบรนด์ (Brand Loyalty) และส่งเสริมความยั่งยืนทั้งในมิติเศรษฐกิจและวัฒนธรรมอย่างเป็นรูปธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รัตนมณี ก. (2026). บทบาทของนักรีวิวออนไลน์และผลกระทบของการรีวิวออนไลน์ต่อการส่งเสริมการตลาดเพื่อการท่องเที่ยวของจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามัน : เทคนิคเดลฟาย. วารสารปาริชาต, 39(3). https://doi.org/10.55164/pactj.v39i3.281405
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Nuanyai, P. (2023). Looking at the direction of tourism in the southern region. Bank of Thailand. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/regional-articles/reg-article-2023-03.html (In Thai)

Singlor, T. (2021). Sustainable tourism. Centre for SDG Research and Support: SDG Move. https://www.sdgmove.com/2021/07/31/sdg-vocab-41-sustainable-tourism (In Thai)

National Economic and Social Development Board. (2019). 20-Year national strategy (2018–2037) (2nd ed.). Office

of the Secretary of the National Strategy Committee, National Economic and Social Development Board. (In Thai)

Mudambi, S. M., & Schuff, D. (2010). What makes a helpful online review? A study of customer reviews on Amazon.com. MIS Quarterly, 34(1), 185–200.

Vutithammakun, B. (2016). The social media restaurant reviews and the decision making in choosing restaurant in Bangkok [Unpublished master's thesis, Bangkok University]. (In Thai)

Yaisamsen, P. (2024, June 14). TAT Southern Region Q1/24 achieves 38.7 billion baht; three major projects planned

for the second half of the year. The Journalist Club. https://thejournalistclub.com/tat-south/ (In Thai)

Manikhat, P., & Suthatorn, N. (2020). The influence of review sources via social media and satisfaction in accepting reviews via online media. Dusit Thani College Journal, 14(2), 590–609. (In Thai)

Wangsiripaisan, C., & Tanchos, N. (2023). Behavior and attitudes in viewing online travel reviews affecting the

intention to visit tourist attractions in Krabi Province among Generation Y consumers. Rajamangala

University of Technology Thanyaburi Journal of Marketing and Management, 7(2), 30–44. (In Thai)

Klapper, J. T. (1960). Effects of mass communication. Free Press.

Ubonrasamee, S. (2017). Media exposure, information sharing, and health literacy on social media [Unpublished master's thesis, Thammasat University]. (In Thai)

Serirat, S., Laksitanon, P. & Serirat, Su. (1998). Marketing strategies and marketing management. Diamond in Business World. (In Thai).

Fetherstonhaugh, B. (2018). The 4Ps are out, the 4Es are in. https://davidpaulcarter.com/wp-content/uploads//2018/08/four-es-of-marketing.pdf

Soiphetkasem, C. (2012). Delphi research: Using majority consensus. Nakhon Sawan Rajabhat University Graduate Studies Journal, 7(18), 1–13. (In Thai)

Macmillan, T. T. (1971). The Delphi technique [Paper presented at the Annual Meeting of the California Junior College Associations Committee on Research and Development], Monterey, California.

Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 5–55.

Srisard, B. (1998). Statistical methods for research (Vol. 1, 2nd ed.). Suviriya San. (In Thai)

Conole, G., & Fill, K. (2005). A learning design toolkit to create pedagogically effective learning activities. Journal of Interactive Media in Education, 2005(1). https://doi.org/10.5334/2005-8

Hanlon, A. (2021, July 22). Customer journey models to master your omnichannel strategy. Smart Insights.

https://www.smartinsights.com/marketing-planning/marketing-models/mckinseys-consumer-decision-journey/

Hennig-Thurau, T., Gwinner, K. P., Walsh, G., & Gremler, D. D. (2004). Electronic word-of-mouth via consumer-opinion platforms. Journal of Interactive Marketing, 18(1), 38–52.