คุณลักษณะภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการ: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการ (entrepreneurial leadership characteristics) โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ ดำเนินการสืบค้นจาก 3 ฐานข้อมูล ได้แก่ TCI SCOPUS และ ERIC ในช่วงปี พ.ศ. 2559-2568 (ค.ศ. 2016-2025) ใช้วิธีวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา มาเป็นกรอบในการวิเคราะห์
ผลการวิเคราะห์พบว่า สามารถสืบค้นพบงานวิจัยจำนวน 261 เรื่อง โดยมีงานวิจัยที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือกจำนวน 12 เรื่อง ผลการสังเคราะห์พบคุณลักษณะภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการ 17 ประการ จัดกลุ่มใน 3 มิติ ได้แก่ มิติด้านวิสัยทัศน์และความคิด คือ มีวิสัยทัศน์ การตีความโอกาส ความคิดแบบผู้ประกอบการ ความหลงใหล ความมุ่งมั่น ความคิดสร้างสรรค์ มิติด้านนวัตกรรมและการปฏิบัติ คือ นวัตกรรม ความเป็นเชิงรุก การเป็นผู้รับความเสี่ยง การมุ่งผลสัมฤทธิ์ การแก้ปัญหา และมิติด้านความยืดหยุ่นและการตัดสินใจ คือ ความยืดหยุ่น ความอิสระและกล้าตัดสินใจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง ความฉลาดทางอารมณ์ ความซื่อสัตย์ การสร้างทีม อย่างไรก็ตาม ผลการวิจัยยังบ่งชี้ว่า ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนเกี่ยวกับคุณลักษณะภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการในบริบทขององค์กรขนาดเล็กหรือบริบทของประเทศไทย คุณลักษณะที่ค้นพบสามารถนำไปสู่การต่อยอดการวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมกับบริบทที่หลากหลาย โดยเฉพาะในบริบทของผู้ประกอบการไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความวิชาการ บทความวิจัย และบทวิจารณ์หนังสือในวารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน มิใช่ของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของสมาคมปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง (กรณีการทำวิจัยในมนุษย์ ผู้วิจัยต้องผ่านการอบรมจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ และนำหลักฐานมาแสดง)
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา รอดแก้ว. (2564). การพัฒนารูปแบบการเสริมพลังชุมชน การเฝ้าระวังทางสังคมและดูแลช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม จากการแพร่ระบาดโรคโควิด-19. วารสารสังคมสังเคราะห์ศาสตร์, 29(2), 189-220.
จักรพงษ์ นวลชื่น. (2561). แนวทางการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนให้ยั่งยืนด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น: ศึกษากรณีวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดนครพนมและจังหวัดสกลนคร. วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร.
ฉัฐสิณี หาญกิตติชัย. (2552). ภาวะผู้นำประสิทธิผลของวิสาหกิจชุมชนและตัวแบบการพัฒนาภาวะผู้นำด้านการประกอบการ. ใน การประชุมวิชาการ ครั้งที่ 6 (หน้า 975-981). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน.
ธนารักษ์ ไทยเจียมอารีย์, โสภาพร กล่ำสกุล และภวานี เผือกบัวขาว. (2563). การพัฒนารูปแบบสมรรถนะผู้นําแห่งความสําเร็จในการจัดการวิสาหกิจชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(7), 315-327.
บุญจักรวาล รอดบำเรอ, วิชัย จันทร์จำรูญ, สุกิจ โพธิ์ศิริกุล, วรฉาย ทองคำ และวิราภรณ์ ส่งแสง. (2565). การวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน. วารสารรัชต์ภาคต์, 16(45), 520-535.
สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า. (2566). การพัฒนาศักยภาพวิสาหกิจชุมชน เพื่อการยกระดับ เศรษฐกิจฐานราก. https://uploads.tpso.go.th/การพัฒนาศักยภาพวิสาหกิจชุมชน.pdf
สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.). (2563). รายงานประจำปี 2563 วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. https://e-library.moc.go.th/book-detail/20847
ฮัมดี้ คอแด๊ะ และเอกรินทร์ สังข์ทอง. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษา ตามทัศนะของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 15. วารสารวิจัยวิชาการ, 4(4), 221-234.
Al Mamun, A., Ibrahim, M. D., Yusoff, M. N. H. B., & Fazal, S. A. (2018). Entrepreneurial leadership, performance, and sustainability of micro-enterprises in Malaysia. Sustainability, 10(5), 1-23.
Bagheri, A., & Pihie, Z. A. L. (2011). Entrepreneurial leadership: Towards a model for learning and development. Human Resource Development International, 14(4), 447-463.
Cleverley-Thompson, S. (2016). The role of academic deans as entrepreneurial leaders in higher education institutions. Innovative Higher Education, 41(1), 75-85.
Fashami, F. M., Nili, M., Farahani, A. V., Shaikh, N., Dwibedi, N., & Madhavan, S. S. (2021). Determining the entrepreneurial and intrapreneurial intentions of student pharmacists in Iran. American journal of pharmaceutical education, 85(2), 113-122.
Gupta, V., MacMillan, I. C., & Surie, G. (2004). Entrepreneurial leadership: Developing and measuring a cross-cultural construct. Journal of Business Venturing, 19(2), 241-260.
Harrison, C., Burnard, K., & Paul, S. (2018). Entrepreneurial leadership in a developing economy: A skill-based analysis. Journal of Small Business and Enterprise Development, 25(3), 521-548.
Haynes, K. T., Hitt, M. A., & Campbell, J. T. (2015). The dark side of leadership: Towards a mid‐range theory of hubris and greed in entrepreneurial contexts. Journal of management studies, 52(4), 479-505.
He, L., Standen, P., & Coetzer, A. (2017). The perceived personal characteristics of entrepreneurial leaders. Small Enterprise Research, 24(2), 97-119.
Kmet, L. M., Cook, L. S., & Lee, R. C. (2004). Standard quality assessment criteria for evaluating primary research papers from a variety of fields. https://ualberta.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/0e6c2b8b-7765-45bd-a4fa-143d13b92a00/content.
Leitch, C. M., & Volery, T. (2017). Entrepreneurial leadership: Insights and directions. International Small Business Journal, 35(2), 147-156.
Mokhber, M., Tan, G. G., Vakilbashi, A., Zamil, N. A. M., & Basiruddin, R. (2016). Impact of entrepreneurial leadership on organization demand for innovation: Moderating role of employees’ innovative self-efficacy. International Review of Management and Marketing, 6(3), 415-421.
Parwez, S. (2017). Community-based entrepreneurship: Evidences from a retail case study. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 6(1), 1-16.
Razi, N. F. M., Abd Rahim, N., Mohamed, Z., & Salim, F. (2022, September). Entrepreneurial Leadership and Social Innovation Performance: A Comparison of Projects Under Malaysia Innovation Foundation’s Purview. In 2022 IEEE Technology & Engineering Management Conference-Asia Pacific (TEMSCON-ASPAC) (pp. 029-035). IEEE.
Renko, M., El Tarabishy, A., Carsrud, A. L., & Brännback, M. (2015). Understanding and measuring entrepreneurial leadership style. Journal of small business Management, 53(1), 54-74.
Rusliati, E., Mulyaningrum, D., Wibowo, A., & Narmaditya, B. (2020). Does entrepreneurial leadership matter for micro-enterprise development?: Lesson from West Java Indonesia. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(8), 445-450.
van Lunenburg, M., Geuijen, K., & Meijer, A. (2020). How and why do social and sustainable initiatives scale? A systematic review of the literature on social entrepreneurship and grassroots innovation. VOLUNTAS: International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 31(5), 1013-1024.
