แนวทางการพัฒนาศักยภาพและการเรียนรู้ร่วมกันเชิงจิตวิทยา ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จังหวัดนครราชสีมา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัญหาของผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดนครราชสีมา (2) ศึกษากระบวนการพัฒนาศักยภาพการเรียนรู้ร่วมกันเชิงจิตวิทยาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และ (3) เสนอแนวทางเสริมสร้างศักยภาพและการเรียนรู้ร่วมกันเชิงจิตวิทยาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัยคือชุมชนเครื่องปั้นดินเผา ตำบลด่านเกวียน ชุมชนไหมปักธงชัย ตำบลเมืองปัก ชุมชนเส้นหมี่ บ้านวังประชาสามัคคี ตำบลบ้านวัง ชุมชนสมุนไพร ตำบลโป่งตาลอง ในจังหวัดนครราชสีมา ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ประธานวิสาหกิจชุมชนและสมาชิก จำนวน 44 คน มุ่งเน้นการศึกษาในภาคสนามเป็นสำคัญ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกภาคสนาม และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ใช้วิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณา
ผลการวิจัยพบว่า (1) สภาพปัญหาของผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชน คือ (1.1) ปัญหาการผลิต และ (1.2) ปัญหาการจัดการ สมาชิกใหม่ต้องใช้เวลาฝึกหัดทักษะให้ได้มาตรฐาน (2) พัฒนากระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในศักยภาพความเป็นผู้นำผู้ประกอบการดำเนินธุรกิจของประธานกลุ่ม สมาชิกกลุ่ม เรียนรู้ร่วมกันผ่านกิจกรรม สร้างแรงจูงใจในการทำงานร่วมกัน แบ่งหน้าที่ทุกคนมีส่วนร่วมดำเนินงาน และ (3) แนวทางเสริมสร้างศักยภาพผู้นำและสมาชิก ส่งเสริมกิจกรรมถ่ายโยงการเรียนรู้ โดยบูรณาการการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน ทำให้สมาชิกพัฒนาทักษะฝีมือ สร้างเป้าหมายร่วมกัน มีความเท่าเทียมกัน สร้างเครือข่ายกลุ่มวิสาหกิจเดียวกัน มีตัวแบบเพื่อนำมาพัฒนาจุดแข็งแก้จุดอ่อนต่อเนื่อง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความวิชาการ บทความวิจัย และบทวิจารณ์หนังสือในวารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน มิใช่ของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของสมาคมปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง (กรณีการทำวิจัยในมนุษย์ ผู้วิจัยต้องผ่านการอบรมจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ และนำหลักฐานมาแสดง)
เอกสารอ้างอิง
กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน. (2567). จำนวนวิสาหกิจชุมชน. http://catalog.doae.go.th/dataset/smce-province
กาญจนา แก้วเทพ. (2564). ขี่ม้าเลียบค่าย: บทเรียนการทำงานกับภาคีของงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น. มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อท้องถิ่น.
จรีภรณ์ มีศรี. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มชาลี-วรรณ ชุมชนพัฒนา ตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. สำนักงานประมงจังหวัดฉะเชิงเทรา กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
ทศพร แก้วขวัญไกร. (2568). เศรษฐกิจชุมชน: พลังเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนรากฐานแห่งความมั่นคง. วารสารวิจัยวิชาการ, 8(5), 387-402.
ประพันธ์ นึกกระโทก. (2568). การพัฒนาการบริหารจัดการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจังหวัดนครราชสีมา โดยใช้ แนวคิดเศรษฐกิจดิจิทัล. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(10), 180-194.
รุจิกาญจน์ สานนท์, สุภัทริภา ขันทจร และกรัยสรญ์ ขันทจร. (2565). ศักยภาพการจัดการและกลยุทธ์ทางธุรกิจสู่ความสามารถในการแข่งขันของวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์สมุนไพรในอำเภอปากช่อง และอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์ เครือข่ายวิจัยประชาชื่น, 4(2), 84-96.
วรุณี เชาวน์สุขุม และอัจฉราวรรณ สุขเกิด. (2564). การพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดปทุมธานี. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 23(2), 85-94.
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี. (2565). ทำไมธุรกิจชุมชนถึงไม่รวย เปิดจุดอ่อนพร้อมวิธีแก้แบบยั่งยืน ข้อมูลลึกจากโครงการ Local Enterprises. https://www.smethailandclub.com/entrepreneur/8428.html
สกุล วงษ์กาฬสินธุ์, ลือชัย วงษ์ทอง และกิจฐเชต ไกรวาส. (2563). การจัดการธุรกิจชุมชนต้นแบบในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 14(2), 255-265.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12. https:// mhesi.nrct.go.th/archives/s/mhesi_archives/item/1241
สุภางค์ จันทวานิช. (2561). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 24). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุทัยทิพย์ เจี่ยวิวรรธน์กุล. (2553). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม: แนวคิด หลักการ และบทเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 2). พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Gredler, M. E. (1997). Learning and Instruction: Theory into practice. (3 rd ed.). Prentice Hall.
McTaggart, R. (1991). Principles of participatory action research. Adult Educational Quarterly, 41(3), 168-187
Nelson, D. (2020). Participatory action research: A literature review. https://www.researchgate.net/publication/ 321398218.
Smith, B. L., & MacGregor, J. T. (1992). What is collaborative learning? In Goodsell, A., Maher, M., Tinto, V., Smith, B.L. and MacGregor, J. T. (Eds.), Collaborative learning: A sourcebook for higher education. Pennsylvania State University.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychology processes (M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, & E. Soberman, Eds.). Havard University Press