การวิเคราะห์และนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้บทเพลงรองเง็งพื้นบ้านปัตตานี ในการสอนวิชาดนตรีสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น

บทคัดย่อ

DOI : 10.14456/pnuhuso.2025.2

       การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์องค์ประกอบดนตรีของบทเพลงรองเง็งพื้นบ้านปัตตานี และ 2) นำเสนอแนวทางการใช้บทเพลงรองเง็งพื้นบ้านปัตตานีสำหรับใช้ในการจัดการเรียนรู้รายวิชาดนตรีสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ศึกษาข้อมูลโดยการทบทวนวรรณกรรมศึกษาเอกสารข้อมูลปฐมภูมิจากสื่อและผลงานบันทึกเสียงบทเพลงรองเง็งปัตตานี ข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับรองเง็งปัตตานี และการเก็บข้อมูลภาคสนามโดยการสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหา และหาข้อสรุปด้วยวิธีอุปนัย ตามหลักการสอนดนตรีของแนวคิดทางดนตรีศึกษา

ผลการวิจัยพบว่า 1) บทเพลงรองเง็งพื้นบ้านปัตตานีที่ผู้วิจัยรวบรวมมาจากวงดนตรีรองเง็งพื้นบ้านปัตตานี 3 คณะได้แก่ คณะขาเดร์ แวเด็ง คณะเด็นดังอัสลี และวงอาเนาะบุหลัน ใช้จังหวะอินังและโยเก็ตในการบรรเลงประกอบบทเพลง บทเพลงส่วนใหญ่บรรเลงอยู่ในบันไดเสียง G Major มีความยาวอยู่ระหว่าง 15-99 จังหวะ ส่วนใหญ่มีคีตลักษณ์แบบ ABA และ AB และ 2) บทเพลงรองเง็งพื้นบ้านปัตตานีที่นำมาวิเคราะห์สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดทางดนตรีศึกษาได้ เช่น การขับร้องและบรรเลงดนตรีรวมกันเป็นกลุ่มและเดี่ยว การร้องเพลงประกอบการเคลื่อนไหวตามบทเพลง การร้องแบบMovable do และ Fixed do การใช้ Neutral syllable ในการร้องทำนอง การขับร้องประสานเสียง เรียนรู้ดนตรีผ่านการเลียนแบบ การด้นสด และการสร้างสรรค์ดนตรี นอกจากนี้ยังสามารถนำเนื้อหาในบทเพลงมาปรับใช้กับเนื้อหาในการสอนตามตัวชี้วัดอื่น ๆ ที่เหมาะสมได้