การสยบความเครียด เสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
DOI : 10.14456/pnuhuso.2025.12
การวิจัยนี้มุ่งศึกษาการเสริมสร้างทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียดในนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เนื่องจากเป็นวัยที่มักจะเผชิญกับความเครียดสูง จากการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและสังคม ซึ่งอาจส่งผลต่อสุขภาวะทางจิตใจและการเรียน ผู้วิจัยเล็งเห็นความสำคัญจึงนำทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียดมาใช้อบรมกับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียด ก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ 2) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนก่อนและหลังการเข้าร่วมโครงการ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนมัธยมปลาย จำนวน 64 คน โดยเครื่องมือวิจัยประกอบด้วยกิจกรรม 4 กิจกรรม แบบทดสอบก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมโครงการสยบความเครียด เสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์
ผลการวิจัย พบว่า นักเรียนมีทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียดหลังการเข้าร่วมโครงการเฉลี่ย10.00 คะแนน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 1.82 ซึ่งนักเรียนมีทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียดก่อนการเข้าร่วมโครงการเฉลี่ย 7.95 คะแนน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 1.77 แสดงว่าทักษะหลังการเข้าร่วมโครงการสูงกว่าก่อนการเข้าร่วมโครงการ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01 และนักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมโครงการทุกด้านอยู่ในระดับมาก และมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.34 ถึง 4.45 ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าโครงการสยบความเครียด เสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์ สามารถพัฒนาทักษะการจัดการอารมณ์และความเครียดของนักเรียนได้ ซึ่งอาจนำไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาอื่น ๆ เพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางจิตใจและทักษะการจัดการอารมณ์ของนักเรียนในระดับชั้นต่าง ๆ ต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2558). เครียด คลายเครียด. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.
กรมสุขภาพจิต. (2565, 30 กันยายน). รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2565. https://dmh.go.th/report/dmh/rpt_year/dl.asp?id=463
กรมสุขภาพจิต. (2567, 23 มกราคม). ข้อมูลการประเมินสุขภาพจิตคนไทย. https://checkin.dmh.go.th/ dashboards.
กุหลาบ ปุริสาร. (2561). แนวทางการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์สู่ผู้นำที่มีประสิทธิผลของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 8(1), 1-9.
ฉัตร คำแสง, วรดร เลิศรัตน์ และเจณิตตา จันทวงษา. (2566). เด็กและครอบครัวไทย ในสามวิกฤต: รายงานสถานการณ์เด็กและครอบครัว ประจำปี 2022. ศูนย์ความรู้นโยบายเด็กและครอบครัว.
ฐิติพร ศุภสิทธิ์ธำรง. (2566, 21 มิถุนายน). EQ (Emotional quotient) ความฉลาดทางอารมณ์. https://www.medparkhospital.com/lifestyles/eq-emotional-quotient
ทิตาวีร์ การรัมย์, สังเวียน ปินะกาลัง และปิยะวรรณ ศรีสุรักษ์ (2567). การใช้ชุดกิจกรรมฝึกคิดแก้ปัญหาเพื่อส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารศึกษาศาตร์ มมร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 12(1), 180-191.
นิพัทธา สังข์ยก และเนรัญชลา จารุจิตร. (2564). การจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์เพื่อพัฒนา EQ ของเด็กนักเรียนในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสำหรับผู้ปกครอง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(1), 399-412.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2552). หลักการวัดและประเมินผลการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 5). เฮ้าส์ ออฟ เคอร์มิสท์.
พิมพ์รัตน์ ธรรมรักษา และอาภาพร เผ่าวัฒนา. (2562). ความฉลาดทางอารมณ์กับพฤติกรรมเสี่ยงในวัยรุ่น. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 35(3), 212-223
ภูมิวรพล กุณทา. (2563). ความฉลาดทางอารมณ์ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของนักเรียนเดินเรือพาณิชย์ศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวี. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วรรณี แกมเกตุ. (2551). วิธีวิทยาการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วันทนา เนาว์วัน และอารมณ์ เอี่ยมประเสริฐ. (2563). การจัดการความเครียดและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการจัดการคุณภาพชีวิตในการทำงาน. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 22(1), 223-232.
วิมลทิพย์ มุสิกพันธ์. (2563). ผลการพัฒนาทักษะการจัดการความเครียดในวัยรุ่นที่ส่งผลต่อสุขภาพจิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2556). ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม (พิมพ์ครั้งที่ 7). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์. (2565). รายงานการศึกษาสถานการณ์ความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายในเด็กและวัยรุ่นไทย. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข.
สมชาย ศรีวิไลลักษณ์. (2564). การพัฒนาทักษะการจัดการความเครียดในวัยรุ่น: แนวทางการป้องกันปัญหาสุขภาพจิต. วารสารจิตวิทยาคลินิก, 52(1), 15-28.
Amanvermez, Y., Karyotaki, E., Cuijpers, P., Ciharova, M., Donker, M., Hurks, P., Salemink, E., Spinhoven, P., Struijs, S., & de Wit, L. M. (2023). Online stress management interventions for university students: A systematic review. JMIR Formative Research, 7(11), e44216. https://formative.jmir.org/10.2196/44216
Bar-On, R. (1997). The emotional intelligence inventory (EQ-I): Technical manual. Multi-Health Systems.
Carmeli, A. (2003). The relationship between emotional intelligence and work attitudes, behavior and outcomes. Journal of Managerial Psychology, 18(8), 788-813. https:// doi.org/10.1108/02683940310511881
World Health Organization [WHO]. (2023). Adolescent mental health: A global perspective (Technical Report). WHO Press.
Zeng, C. (2024). Human capital work engagement, emotional intelligence, and health and wellness: Basis for middle management resilience framework. International Journal of Research Studies in Management, 12(13), 177-184. https://doi.org/10.5861/ijrsm.20 24.1287
