ศึกษากระบวนทัศน์ของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (เราะฏิยัลลอฮุอันฮา) ในการวินิจฉัยประเด็น ทางนิติศาสตร์อิสลามด้านอิบาดะฮ์: ว่าด้วยกรณีจุมพิตภรรยาในขณะมีน้ำละหมาด

บทคัดย่อ

DOI : 10.14456/pnuhuso.2025.27

       งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนทัศน์อิจญ์ติฮาดของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (เราะฎิยัลลอฮุอันฮา) ในการวินิจฉัยประเด็นนิติศาสตร์อิสลามด้านอิบาดะฮ์ที่มีความแตกต่างจากทัศนะของเศาะฮาบะฮ์ท่านอื่น กรณีศึกษา จุมพิตภรรยาในขณะมีน้ำละหมาด เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร รวบรวมข้อมูลจากแหล่งปฐมภูมิ ได้แก่ ฮะดีษ ตำราอุศูลุลฟิกฮ์ยุคต้น แหล่งทุติยภูมิ ได้แก่ งานวิชาการร่วมสมัย แล้วนำมาวิเคราะห์เชิงลึก ผ่านกรณีศึกษาที่คัดเลือกตามเกณฑ์ โดยมีทัศนะแตกต่างอย่างชัดเจนจากเศาะหาบะฮ์ท่านอื่น การอิจญ์ติฮาด เชิงสร้างสรรค์ การสะท้อนหลักอุศูลุลฟิกฮ์ และการเชื่อมโยงกับมะกอศิดชะรีอะฮ์และสภาพสังคม ผลการวิจัยพบว่า กระบวนทัศน์ของท่านหญิงอาอิชะฮ์เน้นการอ้างอิงซุนนะฮ์เชิงพฤติกรรม (อัลฟิ๊อลิยะฮ์) และซุนนะฮ์ เชิงการนิ่งเฉย (อัลอิกรอริยยะฮ์) ของท่านนบีมุฮัมมัด เป็นหลักฐานสำคัญในการอนุมานกฎบัญญัติ กรณีการจูบภรรยาโดยไม่ทำให้เสียน้ำละหมาด ซึ่งต่างจากการตีความตามตัวอักษรของเศาะฮาบะฮ์บางท่าน นอกจากนี้แนวทางของท่านอาอิชะฮ์มีลักษณะยืดหยุ่นตามหลักมะกอศิดชะรีอะฮ์ โดยยึดถือหลักรัฟอุลฮะรัจ (การยกเลิกความลำบาก) และอัตตัยซีร (การอำนวยความสะดวก) ที่สอดคล้องกับบริบทชีวิตจริง โดยเฉพาะบทบาทของสตรีและครอบครัว