ประสิทธิภาพการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ทักษะการคิดเชิงออกแบบ ผ่านนวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติสำหรับนักศึกษาครูในบริบทวิชาชีววิทยา -

บทคัดย่อ

        กระบวนการสร้างนวัตกรรมผ่านการเลียนแบบการแก้ปัญหาในธรรมชาติถูกนำมาใช้เป็นบริบทการเรียนรู้สมรรถนะการคิดเชิงออกแบบในวิชาชีววิทยา งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของแนวคิดนวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติในการพัฒนาสมรรถนะการคิดเชิงออกแบบของนักศึกษาครู ใน 2 มิติ ดังนี้ 1) ด้านความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดเชิงออกแบบ และ 2) ด้านทักษะกระบวนการคิดเชิงออกแบบโดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นนักศึกษาครูจำนวน 24 คน โดยผ่านการเลือกแบบเฉพาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบวัดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดเชิงออกแบบ บันทึกภาคสนาม แบบบันทึกการทดลองและชิ้นงาน เก็บรวบรวมข้อมูลและทำการวิเคราะห์ผลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและวิธีการวิเคราะห์แบบนิรนัย

         ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาครูส่วนใหญ่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดสำคัญของสมรรถนะ การคิดเชิงออกแบบอยู่ในระดับดีทุกด้าน ครอบคลุมการให้ความหมาย กระบวนการคิดเชิงออกแบบและการใช้หลักคิดของการเลียนแบบสิ่งมีชีวิตในการแก้ปัญหา แต่ยังพบความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการสร้างตัวต้นแบบและการทดสอบ ส่วนผลการวิเคราะห์ทักษะกระบวนการคิดเชิงออกแบบ พบว่า ในขณะที่นักศึกษาครูทุกคนมีความสามารถโดดเด่นในระยะเริ่มต้นของกระบวนการ คือ การทำความเข้าใจปัญหา การกำหนดปัญหาที่ชัดเจน และการระดมความคิด แต่มีเพียงนักศึกษาครูส่วนน้อยเท่านั้นที่สามารถต่อยอดไปสู่ขั้นตอนการสร้างตัวต้นแบบและการทดสอบได้สำเร็จ ผลการวิจัยนี้ช่วยให้เกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงอุปสรรคที่นักศึกษาครูกำลังเผชิญและสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลในการจัดลำดับประสบการณ์หรือกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะการคิดเชิงออกแบบให้มีประสิทธิภาพที่ดียิ่งขึ้น