การพัฒนารูปแบบสมรรถนะการปฏิบัติงานของครูฝึกช่างเทคนิคระบบขนส่งทางราง ในยุคดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบสมรรถนะ การพัฒนารูปแบบสมรรถนะ และจัดทำคู่มือแนวทางการพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานของครูฝึกช่างเทคนิคระบบขนส่งทางรางในยุคดิจิทัล โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้เทคนิคเดลฟายและการสนทนากลุ่ม กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญสำหรับเทคนิคเดลฟายจำนวน 21 คน ผู้ทรงคุณวุฒิสำหรับการสนทนากลุ่ม จำนวน 13 คน และผู้เชี่ยวชาญประเมินคู่มือ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบประเมินความเหมาะสม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่ามัธยฐาน (Mdn ≥ 3.50) ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ (IQR ≤ 1.50) ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC ≥ 0.50) และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่าสมรรถนะที่จำเป็นของครูฝึกช่างเทคนิค ประกอบด้วย 4 ด้าน รวม 49 ข้อ ได้แก่ ด้านความรู้ที่เป็นพื้นฐานทางวิชาชีพและเทคโนโลยีดิจิทัล ความปลอดภัยและการบำรุงรักษา ด้านทักษะเกี่ยวกับการปฏิบัติงานและการแก้ปัญหา การใช้เครื่องมือและซอฟต์แวร์เพื่อซ่อมบำรุง ส่วนด้านคุณลักษณะเฉพาะบุคคล เน้นจรรยาบรรณวิชาชีพ ความตระหนักด้านความปลอดภัย และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และด้านการบริหารจัดการในเรื่องของความสามารถในการวางแผน การจัดสรรทรัพยากร และการสร้างความร่วมมือกับสถานประกอบการ ส่วนรูปแบบสมรรถนะการปฏิบัติงาน พบว่าจำเป็นต้องมีการบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรม เช่น ระบบจำลองสถานการณ์และความจริงเสมือน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการฝึกปฏิบัติ ขณะที่คู่มือแนวทางการพัฒนาได้รับความเห็นชอบเป็นเอกฉันท์ (ร้อยละ 100) ว่ามีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้ได้ในระดับสูง โดยได้รับการปรับปรุงให้สอดคล้องกับบริบทการพัฒนากำลังคนด้านระบบรางในยุคดิจิทัล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงคมนาคม. (2562). ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งของไทย ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). ผู้แต่ง.
กษมา เตชะฤทธิ์ และอิทธิกร ขำเดช. (2566). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของการแข่งขันในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC). วารสารศิลปการจัดการ, 7(3), 1089–1107.
กานต์รวี ทองพูล. (2565). การพัฒนารูปแบบศักยภาพผู้บริหารการรถไฟแห่งประเทศไทยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการสาธารณะในยุคดิจิทัล [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
ธนุวงษ์ จินดา. (2566). นโยบายและจุดเน้นการปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาในการผลิตและพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษาสมรรถนะสูง. วารสารวิชาการสถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 3, 3(1), 1–10.
ธรรมวรรธน์ สุติวรรธนวัตร. (2564). แนวทางการพัฒนาครูฝึกในสถานประกอบการสำหรับเครือข่ายสถานศึกษาอาชีวศึกษาของรัฐ เขตกรุงเทพมหานคร ตามแนวคิดสมรรถนะครูฝึกอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นรินทร์ อินต๊ะวงค์ และนพดล พันธุ์พานิช. (2565). แนวทางการจัดการนวัตกรรมการซ่อมบำรุงรางรถไฟของการรถไฟแห่งประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(4), 113–128.
ปัญญา สำราญหันต์. (2565). การขนส่งสินค้าทางราง: โอกาสและทางเลือกใหม่ของการขนส่งสินค้าระหว่างไทย–จีน. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
ปิติสัณห์ อินทพิชัย. (2563). การพัฒนารูปแบบสมรรถนะผู้บริหารด้านความปลอดภัยในการก่อสร้างอุตสาหกรรมระบบราง [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า พระนครเหนือ.
ปิติสัณห์ อินทพิชัย, สมนึก วิสุทธิแพทย์, ธีรวัช บุณยโสภณ และปรีดา อัตวินิจตระการ. (2566). การพัฒนารูปแบบสมรรถนะผู้บริหารด้านความปลอดภัยในการก่อสร้างอุตสาหกรรมระบบราง. วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 33(3), 1–10.
พงศ์เทพ จิระโร. (2564). บทวิเคราะห์ค่ามัธยฐาน (Mdn) และค่าพิสัยระหว่างควอร์ไทล์ (IQR) จากแบบวัดที่เป็นมาตรฐานประมาณค่า โดยการกำหนดน้ำหนักกับไม่กำหนดน้ำหนักให้สมาชิกในค่าคะแนนเดียวกัน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(1), 1–13.
วิเชียร เกตุสิงห์. (2565). คู่มือการวิจัย: การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (พิมพ์ครั้งที่ 1). ศูนย์ผลิตตำราเรียนและสิ่งพิมพ์ดิจิทัล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน). (2561). รายงานประจำปี 2561. ม.ป.ท.
สถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีระบบราง. (2566). รายงานการสำรวจความต้องการกำลังคนในอุตสาหกรรมระบบราง ประจำปี 2566. ผู้แต่ง.
สฤษดิ์ ติยะวงศ์สุวรรณ, เอกชัย พือสันเทียะ, พงศ์ทร สาตรา และวัฒนะ ทวนพรมราช. (2562). การพัฒนาทักษะวิชาชีพขั้นสูงสำหรับบุคลากรด้านรถไฟความเร็วสูงของประเทศไทย: กรณีศึกษาด้านพื้นฐานอาณัติสัญญาณสำหรับระบบราง. ใน การประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 24 (หน้า 1963–1969). วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2566). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. ผู้แต่ง.
สุกัญญา พลวิก, ประกอบ ใจมั่น และศิริรัตน์ เพ็ชร์แสงศรี. (2566). การพัฒนาแบบจำลองสมรรถนะดิจิทัลสำหรับครูอาชีวศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(9), 300–311.
แอนนี คำสร้อย. (2566). การก้าวออกไปของอาชีวศึกษาจีนกับรูปแบบความร่วมมือในการพัฒนากำลังคน ในต่างประเทศ: กรณีศึกษาศูนย์ปฏิบัติการเทคโนโลยีและนวัตกรรมลูปันในประเทศไทย. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต, 18(2), 9–26.
แอนนี คำสร้อย. (2568). ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการส่งเสริมความร่วมมืออาชีวศึกษาไทย–จีนในการผลิตและพัฒนากำลังคนระบบขนส่งทางรางไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 44(2), 370–389.
Armstrong, M., & Taylor, S. (2014). Armstrong's handbook of human resource management practice (13th ed.). Ashford Colour Press.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Massachusetts Institute of Technology, Center for Advanced Engineering Study.
Fayol, H. (1916). Administration industrielle et générale. Bulletin de la Société de l’Industrie Minérale, 10(3), 5–162.
Jamal, A. (2023). The role of artificial intelligence (AI) in teacher education: Opportunities & challenges. International Journal of Research and Analytical Reviews (IJRAR), 10(1), 139–146.
Macmillan, T. T. (1971, April). The Delphi techniques [Paper presentation]. Annual Meeting of the California Junior Colleges Association Committee on Research and Development, Monterey, CA.
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for "intelligence." American Psychologist, 28(1), 1–14.
Noe, R. A. (2017). Employee training and development. McGraw-Hill Education.
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2024). Vocational education and training (VET). https://www.oecd.org/en/topics/vocational-education-and-training-vet.html
Salleh, K. M., et al. (2015). Competency of adult learners in learning: Application of the
iceberg competency model. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 204, 326-334.
Spencer, L. M., & Spencer, P. S. M. (2008). Competence at work: Models for superior performance. John Wiley & Sons.
UNESCO-UNEVOC International Centre for Technical and Vocational Education and Training. (2018). Global Learning Forum 2018: Managing skills in a time of disruption. https://unevoc.unesco.org/learningforum/documents/UNEVOC-LF2018.pdf
World Bank. (2023, October 5). Teachers in technical and vocational education and training are critical for successful skills development. https://blogs.worldbank.org/en/education/teachers-technical-and-vocational-education-and-training-are-critical-successful
