ภาวะผู้นำตามแนวพุทธ

ผู้แต่ง

  • ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชยานันทมุนี . วิทยาลัยสงฆ์นครน่าน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เฉลิมพระเกียรติสมเดจ็พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำ, พุทธธรรม

บทคัดย่อ

บทบาทการมีภาวะผู้นำ ตามแนวพุทธมาพร้อมกับความรับผิดชอบต่อหมู่ประชาชนที่ยิ่งใหญ่ และสร้างความ มั่นใจให้กับผู้ตาม ได้เห็นว่าสามารถที่จะนำพาองค์กรหรือสังคมได้บนพื้นฐานของความถูกต้อง ถูกธรรม การสร้าง ประโยชน์ต่อสังคมนั้นต้องอาศัยหลักธรรมเป็นแรงผลัก ทำให้การทำงานของภาวะผู้นำและผู้ตาม ประสบผลสำเร็จได้ตามวัตถุประสงค์ และมีองค์ประกอบสำคัญที่เป็นแรงผลักที่จะนำมาซึ่งลักษณะของการเป็นผู้นำที่ดีนั้นต้องเป็นผู้นำที่เป็นหลักได้ เป็นผู้นำที่เป็นแรงเป็นกำลัง เป็นแบบอย่างที่ดี เป็นนักปกครองที่ดี ภาวะผู้นำตามแนวพุทธธรรมต้องเป็นผู้มี ปัญญา, ศีลธรรม, สัจจะ, อัตถจริยา และหลักแห่งความเมตตา การพัฒนาผู้นำตามพุทธธรรมดังเช่น หลักธรรม ทศพิธราชธรรม ประกอบด้วย ทาน, ศีล, บริจาค, อาชชวะ, มัททวะ, ตบะ, อวิหิงสา, ขันติ และอวิโรธนะ ภาวะผู้น าเชิงพุทธ กับความรับผิดชอบต่อสังคม จะต้องมีภาวะผู้นำในความรับผิดชอบต่อตนเอง ต่อครอบครัว ต่อสังคม และต่อประเทศ บ้านเมือง ในสังคมปัจจุบัน เรามีผู้นำที่เป็นผู้นำในเชิงสัญลักษณ์เป็นจำนวนมาก ซึ่งหากมีผู้นำที่มีหลักพุทธธรรมเพิ่ม มากขึ้นในสังคมก็จะทำให้สังคมของเราจะเป็นสังคมพุทธธรรม ผู้นำปฏิบัติตนตามแนวพุทธธรรมมีภาวะผู้นำตามแนว พุทธธรรมจะนำพามาซึ่งแบบอย่างที่ดี มีคุณธรรมจริยธรรม มีหลักธรรมจากแรงผลักมากกว่าแรงดูดเข้ามา หรือที่ เรียกว่า การทำงานเพื่อสังคมและพร้อมกับการสร้างสังคมแห่งความสงบ เจริญไปด้วยคุณธรรม ไม่เห็นแก่ตัว ไม่เห็น แก่กลุ่มก้อนของตนเองเท่านั้น แต่ยังมองภาระความรับผิดชอบต่อสังคมโดยรวม

เอกสารอ้างอิง

1. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏก ๒๕๐๐. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
2. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
3. กฤต ศรียะอาจ. (2548). “หลักการปกครองของขงจื้อ”. ในหนังสือ บทความทางวิชาการ พุทธศาสตร์ปริทัศน์. กรุงเทพมหาคร : จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์
4. แก้ว ชิดตะขบ. (2547). รวมวิชาธรรมศึกษา ชั้นตรี (ตามหลักสูตรของสนามหลวงแผนกธรรม พ.ศ. ๒๕๔๖). กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์การศาสนา.
5. นวัตร โลหะวิจิตรานนท์. ผู้นำ. กรุงเทพมหานคร : บริษัท A.I.A. (ม.ป.ป. นิตย์ สัมมาพันธ์. (2529). การบริหารเชิงพุทธ. กรุงเทพมหานคร : โอ.เอส.พลิ้นติ้งเฮ้าส์.
6. พระครูปลัดอาทิตย์ อตุถเวที. (2549). “ปูชากถา”. ในหนังสือ 900 เทศนาบูชาพระพุทธวรญาณ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร. กรุงเทพมหานคร : หจก. สามลดา.
7. พระครูวิวิธธรรมโกศล (ชัยวัฒน์ ธมฺมวฑฺฒโน). (2534). มุทิตานุสรณ์ พระครูวิวิธธรรมโกศล (ชัยวัฒน์ ธมฺมว ฑฺฒฺโน). กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
8. พระเทพ โสภณ. (2543). วิสาขบูชา วันส าคัญสากลของโลก. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย. พระธรรมกิตติวงศ์. (2549). “อัปปมัตตกถา”. ในหนังสือปูชากถา ๑๐๐ เทศนา บูชาพระพุทธวรญาณ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร. กรุงเทพมหานคร : หจก. สามลดา.
9. พระธรรมปิฎก(ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
10. พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2549). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร : บริษัทสหธรรมิก จำกัด.
11. พระพรหมคุณาภรณ์. (2550). ธรรมนูญชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 82. กรุงเทพมหานคร : บริษัทพิมพ์สวย จ ากัด.
12. พระพรหมคุณาภรณ์. (2548). รัฐศาสตร์และจริยธรรมนักการเมืองแนวพุทธ. กรุงเทพมหาคร : มูลนิธิพุทธธรรม.
13. พระพุทธวรญาณ (มงคล วิโรจโน). (2548). เก็บเล็กผสมน้อย. กรุงเทพมหาคร : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
14. พระมหาจักรชัย มหาวีโร. (2548). “เอกสารประกอบการบรรยายธรรม”. ทางสถานีวิทยุ ๑๐๑. ๒๕ MHz .วัดศรีวิชัยวนาราม จังหวัดเลย : มจร.วิทยาลัยสงฆ์เลย.
15. พระเมธีวราภรณ์ (สุทัศน์ วรทสฺสี). (2551). เบญจศีลเบญจธรรม : อุดมชีวิตของมนุษย์ .กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ต้นบุญ.
16. พระราชนันทมุนี. “ปูชากถา”. เทศนาบูชาพระพุทธวรญาณ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร. (ม.ป.ป.)
17. พระวิสุทธาธิบดี (ไสว ฐิตวีรมหาเถร ป.ธ. 7). (2548). ทศพิธราชธรรม. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ธรรมเมธี. สหายพัฒนาการพิมพ์.
18. พระศรีปริยัติโมลี (สมชัย กุสลจิตฺโต). (2547). สงฆ์ผู้นำสังคม. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
19. ราชบัณฑิตยสถาน. (2525). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน . กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์.
20. สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน). (2534) พุทธศาสนสุภาษิต. กรุงเทพมหานคร : ชมรมพุทธศาสน์ ก.ฟ.ผ.
21. สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายีมหาเถร). (2546). ธรรมคดี. กรุงเทพมหานคร : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จ ากัด (มหาชน).
22. อรศิริ เกตุศรีพงษ์. (2550). “สังคหวัตถุ ๔ : วัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการจัดการความรู้”. วารสาร Productivity World. 12 (68).
23. Plato. (1973). The Republic. tr. Paul Shorey. New Jersey: Princeto University Press. Rederick Bell. David V. Edwards & R. Harrison Wagner. (1969). Political Power: A Rederin Theory and Research. New York: The free Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-11-30

รูปแบบการอ้างอิง

. ผ. ด. (2018). ภาวะผู้นำตามแนวพุทธ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 10(2), 248–260. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/ptujournal/article/view/178084