การศึกษาองค์ประกอบคุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน จังหวัดตราด
คำสำคัญ:
สิ่งแวดล้อมศึกษา, อาสาสมัครสิ่งแวดล้อม, อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการพัฒนาคุณลักษณะอาสาสมัคร พิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) 2) ศึกษาองค์ประกอบคุณลักษณะ อาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน และ 3) วิเคราะห์องค์ประกอบเชิง ยืนยัน คุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน โดยใช้วิธีวิจัย แบบผสานวิธี แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาความต้องการพัฒนาคุณลักษณะ อาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน โดยการสัมภาษณ์อาสาสมัครพิทักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน จังหวัดตราด ที่มีผลงานด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และมีประสบการณ์การทำงานไม่น้อยกว่า 5 ปี จ านวน 10 คน ระยะที่ 2 ศึกษาองค์ประกอบ คุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ เกี่ยวกับคุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน จำนวน 12 คน และระยะที่ 3 การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน โดยสอบถามความคิดเห็นของ ทสม. จำนวน 500 คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถามความคิดเห็นที่มีต่อ คุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยการวิเคราะห์เนื้อหา และวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน โดยพิจารณาจากค่าระดับ ความน่าจะเป็นของไคสแควร์ ค่าไคสแควร์สัมพัทธ์ ค่าดัชนีวัดระดับความสอดคล้อง และค่าดัชนี รากของค่าเฉลี่ยกำลังสองของการประมาณค่าความคลาดเคลื่อน ผลการวิจัยพบว่า 1. ความต้องการพัฒนาคุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หมู่บ้าน พบว่า ต้องการพัฒนาความรู้ เจตคติต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พัฒนาทักษะด้าน จริยธรรมสิ่งแวดล้อม การสื่อสารและการประชาสัมพันธ์ ต้องการให้มีหลักสูตรฝึกอบรมและคู่มือ การพัฒนาคุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน 2. องค์ประกอบคุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หมู่บ้านประกอบด้วย 5 องค์ประกอบดังนี้ 1) ด้านการมีความรู้ที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 11 คุณลักษณะ 2) ด้านเจตคติต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 10 คุณลักษณะ 3) ด้านจริยธรรมสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 10 คุณลักษณะ 4) ด้านการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 10 คุณลักษณะ 5) ด้านการประชาสัมพันธ์และถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมประกอบด้วย 10 คุณลักษณะ 3. ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน พบว่า คุณลักษณะอาสาสมัครพิทักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ด้านการมีความรู้ที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 8 คุณลักษณะ ( = .096, CMIN/DF = 1.582, GFI = .992, RMSEA = .034) 2) ด้านเจตคติต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 7 คุณลักษณะ ( = .242, CMIN/DF = 1.280, GFI = .994, RMSEA = .024) 3) ด้านจริยธรรมสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 7 คุณลักษณะ ( = .221, CMIN/DF = 1.333, GFI = .994, RMSEA = .026) 4) ด้านการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 7 คุณลักษณะ ( = .712, CMIN/DF = .678, GFI = .997, RMSEA = .000) และ 5) การประชาสัมพันธ์และการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 8 คุณลักษณะ ( = .553, CMIN/DF = .913, GFI = .995, RMSEA = .000)
เอกสารอ้างอิง
2. กิตติ ยงค์สงวนชัย และคณะ. (2559). “การพัฒนาชุดฝึกอบรมด้านการอนุรักษ์ปาุชายเลนสำหรับยุวอาสารักษ์บางปู ที่ศูนย์การศึกษาธรรมชาติกองทัพบก (บางปู) เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา มหาราชินี”. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี. 8(2), 55-56.
3. ธงชัย นิลคำ. (2555). การศึกษาและส่งเสริมคุณลักษณะนักสิ่งแวดล้อมศึกษาสำหรับนิสิตปริญญาตรี วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสิ่งแวดล้อมศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
4. ไพฑูรย์ สุขศรีงาม. (2551). การเรียนรู้ตามกลุ่มสร้างสรรค์ความรู้ (Constructivism). มหาสารคาม: เอกสารประกอบการสอนวิทยาศาสตร์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
5. วินัย วีระวัฒนานนท์. (2553). นักสิ่งแวดล้อมศึกษามืออาชีพ. พิษณุโลก: พิษณุโลกดอทคอม.
6. UNESCO. (1996). Learning for a Sustainable Environment: An Agenda for Teacher Education in Asia and the Pacific. UNESCO Principal Regional Office for Asia and the Pacific: Bangkok.
7. UNESCO-UNEP. (1978). “The Tbilisi Declaration”. Connect. 3(1): 1-8.
8. UNESCO-UNEP. (1983). Glossary of environmental education terms. Paris: UNESCO.
9. Wilke, et al. (1987). Environmental Education Programme, Environmental Education Series No. 25. UNESCO Division of Science, Technical and Environmental Education Paris.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมหาวิทยาลัยปทุมธานี
ข้อความที่ปรากฎในบทความแต่ละเรื่อง เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใด ๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
