ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ.2550

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาการบังคับใช้กฎหมายตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550 วิเคราะห์ปัญหาของหลักกฎหมายและช่องว่างของกฎหมายหรือข้อจำกัดของกฎหมาย และวิเคราะห์กระบวนการในการดำเนินคดีตามกฎหมายและกระบวนการในการคุ้มครองตามกฎหมาย สำหรับระเบียบวิธีการวิจัยนั้นเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิธีวิจัยทางเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก ทั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้พิพากษา พนักงานอัยการ พนักงานสอบสวน พนักงานเจ้าหน้าที่ สหวิชาชีพ หรือบุคคลผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องซึ่งเป็นผู้ที่มีความรู้หรือผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องของกฎหมายเกี่ยวกับความรุนแรงในครอบครัว หรือเป็นผู้ที่มีประสบการณ์ หรือผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง และสามารถให้ข้อมูลสำคัญที่เป็นประโยชน์ได้ 

        ผลการศึกษา พบว่า (1) ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ.2550 มีหลายประการ กล่าวคือ ปัญหาหลักการกำหนดโทษ ปัญหาหลักการบันทึกข้อตกลง ปัญหาหลักการบรรเทาทุกข์ ปัญหาการสืบเสาะข้อเท็จจริง และปัญหาความผิดฐานกระทำความรุนแรงในครอบครัวจะฟ้องเป็นคดีวาจาต่อศาล (2) ปัญหาหลักกฎหมายและช่องว่างของกฎหมายหรือข้อจำกัดของกฎหมาย มีหลายประการ กล่าวคือ ปัญหาผู้กระทำความรุนแรง ผู้ถูกกระทำความรุนแรง เด็กและเยาวชน ปัญหาผู้พบเห็นหรือผู้ทราบการกระทำ ปัญหาฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่ ปัญหาพนักงานสอบสวนไม่ทำคดีให้เป็นคดีความรุนแรงในครอบครัวโดยจะดำเนินคดีเฉพาะในข้อหาที่มีโทษตามประมวลกฎหมายอาญาและในบางครั้งได้มีการบันทึกไว้ในสำนวนด้วยว่าผู้เสียหายไม่ประสงค์ที่จะดำเนินคดีในข้อหากระทำความรุนแรงในครอบครัว ปัญหาการฟ้องคดีข้อหากระทำความรุนแรงในครอบครัวต่อศาลในกรณีที่ลักษณะของคำฟ้องและคำขอต่างๆของพนักงานอัยการในทางปฏิบัติจะจัดทำขึ้นในลักษณะเดียวกันกับในคดีอาญาทั่วไป ปัญหาของการดำเนินคดีในหลายข้อหาแต่ต่อมาได้มีการขอถอนคำร้องทุกข์เฉพาะในบางข้อหา เช่น มีการขอถอนคำร้องทุกข์เฉพาะในข้อหากระทำความรุนแรงในครอบครัว ข้อหาอื่นที่ไม่ได้มีการขอถอนคำร้องทุกข์จะยังคงใช้วิธีการตามกฎหมายเกี่ยวกับการกระทำความรุนแรงในครอบครัวต่อไปได้หรือไม่ (3) กระบวนการในการดำเนินคดีตามกฎหมายและกระบวนการในการคุ้มครองตามกฎหมายมีปัญหาหลายประการ กล่าวคือ ปัญหาเงื่อนไขของการใช้อำนาจในการให้ความคุ้มครองสวัสดิภาพของบุคคลในครอบครัวโดยส่วนใหญ่ในกฎหมายฉบับนี้จะบัญญัติยึดโยงอยู่กับเรื่องของการร้องทุกข์ของผู้ที่ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว หรือผู้ที่ได้รับความเสียหาย ปัญหาระยะเวลาในการฟ้องคดีที่บัญญัติกำหนดเอาไว้ตามกฎหมายนั้นเป็นกำหนดเวลาที่สั้นจนเกินไปทำให้เจ้าพนักงานที่เกี่ยวข้องไม่สามารถปฏิบัติได้ทันตามกำหนดเวลา ปัญหาในกรณีที่พนักงานสอบสวนเมื่อได้รับแจ้งเหตุของการกระทำความรุนแรงในครอบครัวเอาไว้แล้วต่อมาได้เริ่มลงมือทำสำนวนการสอบสวนหรือดำเนินการในเรื่องดังกล่าวไปโดยไม่ได้มีการแจ้งเรื่องไปยังพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องให้ได้รับทราบและเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินการ ปัญหาการทำงานของพนักงานสอบสวนที่นำเอาวิธีการไกล่เกลี่ยคดีมาใช้โดยไม่ได้มีการวางข้อกำหนดใดๆตามกฎหมาย ปัญหาผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัวไม่แจ้งความร้องทุกข์เพื่อให้ดำเนินคดี ปัญหาในกรณีที่กฎหมายบัญญัติกำหนดให้คดีไปยังศาลได้หลายศาลทำให้พนักงานเจ้าหน้าที่เกิดความสับสนในการปฏิบัติและผู้พิพากษาในศาลแต่ละศาลก็มีวิธีการในการปฏิบัติแตกต่างกัน ปัญหาการสั่งใช้มาตรการตามกฎหมายที่บัญญัติไว้แต่ไม่มีหน่วยงานที่มีความพร้อมรองรับในการปฏิบัติตามคำสั่งใช้มาตรการตามกฎหมายและในปัจจุบันเมื่อศาลได้มีคำสั่งใช้มาตรการไปแล้วหน่วยงานที่ได้รับคำสั่งก็ไม่มีการรายงานผลการปฏิบัติกลับมายังศาล และปัญหาเรื่องการจัดสรรงบประมาณเพื่อใช้ในการคุ้มครองสำหรับหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการปฏิบัติ