การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวดอยมูเซอ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวดอยมูเซอ 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมและระดับของการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เป็นงานวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method) ด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูล คือ กลุ่มภาครัฐ กลุ่มผู้นำชุมชน กลุ่มสมาชิกชุมชน กลุ่มผู้ประกอบการ และประชากรที่อาศัยในชุมชน จำนวน ประชากร 720 คน กลุ่มตัวอย่างประชากร จำนวน 253 คน การวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์หาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  

            ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวดอยมูเซอ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ชุมชนมีศักยภาพในการพัฒนาการท่องเที่ยว เนื่องจากทรัพยากรที่มีความอุดมสมบูรณ์จากธรรมชาติ เช่น น้ำตกมูเซอ จุดชมวิวดอยเซียน ดอยแม่หม้าย สวนอโวคาโด ไร่กะหล่ำปลี ไร่สตรอเบอรี่ เป็นต้น อีกทั้งวิถีวัฒนธรรมของชาติพันธุ์มูเซอที่สะท้อนความเป็นอัตลักษณ์ทั้งการแต่งกาย อาหารพื้นถิ่น และวิถีชีวิตสามารถจัดทำเป็นกลยุทธ์ คือ 1) กลยุทธ์เชิงรุก: เพิ่มศักยภาพชุมชน พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ สนับสนุนอุตสาหกรรมท้องถิ่น 2) กลยุทธ์เชิงแก้ไข: ใฝ่หาองค์ความรู้ ปลูกฝังทัศนคติ เป็นหนึ่งเดียวในชุมชน 3) กลยุทธ์เชิงป้องกัน: ส่งเสริมความตระหนัก รักษาศิลปวัฒนธรรม 4) กลยุทธ์เชิงรับ: สร้างสวนดอกไม้ ส่งเสริมและอนุรักษ์ธรรมชาติประเภทน้ำตก ชมวิวที่มูเซอ โดยสามารถนำไปใช้วางแผน นโยบาย และการกำหนดกลยุทธ์ในการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเพื่อรองรับการขยายตัวทางเศรษฐกิจการท่องเที่ยวชายแดน โดยมุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของคนชุมชนฐานรากในมิติเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนบนฐานอัตลักษณ์ของดอยมูเซอ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก 2) การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาการท่องเที่ยว โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ผู้ตอบแบบสอบถามมีระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชุมชนในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 3.55)