การออกแบบ และพัฒนาผลิตภัณฑ์กัญชงของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพร บ้านเสรีราษฏร์ ตำบลช่องแคบ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการในการออกแบบ และพัฒนาผลิตภัณฑ์จากกัญชงของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพรบ้านเสรีราษฏร์ และพัฒนาผลิตภัณฑ์กัญชงของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพรบ้านเสรีราษฏร์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก โดยเริ่มจากการเก็บรวบรวมข้อมูลความต้องการในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ผู้ให้ข้อมูลหลักทั้งหมด 30 คน ตามวิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง คือ 1) กลุ่มสมาชิกวิสาหกิจชุมชนบ้านเสรีราษฏร์ และ 2) กลุ่มลูกค้าที่เข้ามาซื้อผลิตภัณฑ์ เพื่อนำข้อมูลไปวิเคราะห์ ออกแบบ และพัฒนาผลิตภัณฑ์กัญชงที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของกลุ่มฯ โดยใช้หลักการออกแบบผลิตภัณฑ์ชุมชนแบบมีส่วนร่วม และพัฒนาให้สอดคล้องกับองค์ความรู้ที่ได้ศึกษา จากนั้นนำผลิตภัณฑ์ชุมชนที่พัฒนาขึ้นใหม่นี้ไปประเมินความพึงพอใจ โดยใช้แบบสอบถามกับผู้บริโภคจำนวน 390 ราย ด้วยวิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง ใช้สถิติเชิงพรรณนาวิเคราะห์ข้อมูล

ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเสรีราษฏร์ มีความต้องการที่จะผลักดัน และพัฒนาผลิตภัณฑ์จากกัญชงเพื่อเพิ่มมูลค่า จำนวน 3 ผลิตภัณฑ์ได้แก่ ชากัญชง สบู่กัญชง และยาหม่องกัญชงที่มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะกลุ่ม 2) การออกแบบ และพัฒนาผลิตภัณฑ์จากกัญชงนั้นมาจากการมีส่วนร่วมของชุมชนที่สะท้อนให้เห็นความเป็นเอกลักษณ์ของตำบลช่องแคบชุมชนแบบมีส่วนร่วมซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นมีรูปแบบที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์ตำบลช่องแคบ เช่น ไร่กัญชง และใบกัญชง เป็นต้น และ 3) ความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อการออกแบบ และพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่จากกัญชงของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพรบ้านเสรีราษฏร์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่พัฒนาขึ้นมีภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก (ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.58)