พลวัตของการบริหารจัดการผู้ประกอบการไทยในยุคการทำงานแบบ Remote/Hybrid

เขมจินันท์ เทิดทูนการค้า

ผู้แต่ง

เขมจินันท์ เทิดทูนการค้า -

คำสำคัญ:

การทำงานแบบระยะไกล , การทำงานแบบผสมผสาน , ความสามารถเชิงพลวัต

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตการบริหารจัดการของผู้ประกอบการไทยในบริบทการทำงานแบบระยะไกล (Remote Work) และแบบผสมผสาน (Hybrid Work) โดยมุ่งอธิบาย “กลไกเชิงสาเหตุ” ที่เชื่อมโยงระหว่างการปรับตัวขององค์กรกับผลลัพธ์ด้านประสิทธิภาพและนวัตกรรม ภายใต้กรอบแนวคิดความสามารถเชิงพลวัต (Dynamic Capabilities Theory) งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 ราย ซึ่งประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญ ผู้ประกอบการ SMEs และนักวิชาการ ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และใช้การสัมภาษณ์เชิงกึ่งโครงสร้างเป็นเครื่องมือหลัก การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) ร่วมกับการวิเคราะห์เชิงธีม (Thematic Analysis) เพื่อสกัดรูปแบบ ความสัมพันธ์ และกลไกของการปรับตัวเชิงองค์กร

ผลการวิจัยชี้ให้เห็น “กลไกการปรับตัว 3 ระดับ” ได้แก่ (1) กลไกด้านโครงสร้างงาน (Work Design Mechanism) ผ่านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งเอื้อต่อความคล่องตัวและการประสานงาน (2) กลไกด้านการบริหารจัดการและวัฒนธรรมองค์กร (Managerial and Cultural Mechanism) ที่เน้นการสื่อสารเชิงกลยุทธ์ การกำหนด KPI ที่ชัดเจน และการยกระดับทักษะดิจิทัล และ (3) กลไกด้านผลลัพธ์ (Performance Mechanism) ซึ่งก่อให้เกิดความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลต่อประสิทธิภาพองค์กร ความยืดหยุ่น นวัตกรรม และการเติบโตอย่างยั่งยืน ในเชิงวิชาการ งานวิจัยนี้เติมเต็มช่องว่างขององค์ความรู้เกี่ยวกับการอธิบาย “กระบวนการเชิงกลไก” ของ Dynamic Capabilities ในบริบท Remote/Hybrid Work ซึ่งยังมีข้อจำกัดในวรรณกรรมปัจจุบัน อีกทั้งยังนำเสนอ “โมเดลการบริหารเชิงพลวัตสำหรับยุค Remote/Hybrid” ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลอย่างเป็นระบบ และสามารถประยุกต์ใช้เป็นกรอบเชิงกลยุทธ์ในการยกระดับความสามารถในการแข่งขันและความยืดหยุ่นขององค์กรในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. (2567). รายงานสภาพธุรกิจ SMEs ในประเทศไทย ปี 2567. กรุงเทพมหานคร : สสว.

Bunkhrong, P., Rattanawiboonsom, V., & Charoensukmongkol, P. (2022). Remote work and employee engagement in the post-COVID era: Evidence from Thai SMEs. Journal of Business Administration. Vol 45 No 2. pp 112-128.

Chen, Y., & Lee, C. (2019). Digital transformation and SME management innovation: An integrative framework. Journal of Small Business Management. Vol 57 No 4. pp 1200–1220.

Chong, S., & Lim, A. (2023). Hybrid work and organizational performance: Evidence from Southeast Asia. Asian Journal of Management. Vol 12 No 1. pp 45–62.

Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. (4th ed.). Sage Publications.

Doz, Y., & Kosonen, M. (2010). Embedding strategic agility: A leadership agenda for accelerating business model renewal. Long Range Planning. Vol 43 No 2–3). pp 370–382.

Gibson, C., & Gibbs, J. (2006). Unpacking the concept of virtuality: The effects of geographic dispersion, electronic dependence, dynamic structure, and national diversity on team innovation. Administrative Science Quarterly, Vol 51 No 3. pp 451–495.

Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82.

Liu, Y., Zhang, H., & Li, Q. (2021). Digital entrepreneurship in SMEs: A systematic literature review. Journal of Small Business & Entrepreneurship. Vol 33 No 6. pp 523–545.

Mintzberg, H. (1979). The structuring of organizations: A synthesis of the research. Prentice Hall.

Nguyen, T., Pham, H., & Le, N. (2023). The impact of remote work on organizational performance in Vietnam. International Journal of Business Science. Vol 14 No 2. pp 78–95.

Porter, M. E. (1985). Competitive advantage:Creating and sustaining superior performance. Free Press.

Supsin, P. (2021). Digital transformation strategies for Thai SMEs. Journal of Business Innovation. Vol 10 No 3. pp 33–49.

Teece, D. J. (2018). Business models and dynamic capabilities. Long Range Planning. Vol 51 No 1. pp 40-49.

Wang, X., Li, Y., & Zhang, J. (2022). Managing hybrid work in Asian enterprises: Practices and outcomes. Journal of Organizational Change Management. Vol 35 No 4. pp 654–673.