Architectural Façade Elements of Wooden and Masonry Shophouses on Ratchadamnoen Road, Old Town Area, Mueang District, Trang Province
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This research aims to analyze the façade elements of row houses and shophouses along Ratchadamnoen Road in the old town area of Mueang District, Trang Province. A total of 178 buildings were surveyed through fieldwork using physical documentation together with three-dimensional scanning technology to analyze architectural characteristics and evaluate the presence of façade elements.
The research employed a qualitative approach alongside field surveys of 2–3 storey commercial and residential buildings, including timber structures, load-bearing masonry buildings, and reinforced concrete buildings. Data were collected from visible façade elements, including openings, doors, windows, ventilation panels, balconies, arches, stucco ornamentation, pediments or parapets, roof forms, and wall surface materials. A mobile 3D laser scanner (FARO) was used during the documentation process.
The results show that each building type has distinct architectural characteristics reflecting different periods of architectural development. Early Chinese-influenced row houses are generally simple in appearance, while Sino–Western shophouses influenced by Neo-Classical architecture incorporate decorative features such as arches, stucco ornamentation, and balconies. Contemporary and modern Western-influenced shophouses tend to reduce decorative details and emphasize simple forms, contemporary materials, and larger openings. This study proposes a framework for façade element analysis to support the understanding of architectural characteristics and the development of row houses and shophouses in the study area.
Article Details
References
กรมศิลปากร. (2548). สถาปัตยกรรมแบบตะวันตกในประเทศไทย. กรม.
กรมศิลปากร. (2562). รายงานการสำรวจสถาปัตยกรรมชิโน–โปรตุกีสในภาคใต้. กรม.
จอห์น ซัมเมอร์สัน. (2534). ภาษาคลาสสิกของสถาปัตยกรรม. (คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ผู้แปล). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เทศบาลนครตรัง. (2548). แผนที่มรดกทางวัฒนธรรมทับเที่ยง. สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
ปัทม์ วงค์ประดิษฐ์. (2557). การศึกษาพัฒนาการรูปแบบของตึกแถวจังหวัดตรัง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. SURE. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/11237
ปิยดา ชลวร. (2562). ประวัติศาสตร์ที่ไม่ได้ถูกบันทึก : เหมืองดีบุกและชุมชนจีนในคาบสมุทรมลายูในศตวรรษที่ 19. วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์, 6(2), 81-127. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/thammasat_history/article/view/157793
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์. ภาควิชาการวางแผนภาคและผังเมือง. (2540). รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการศึกษาความเป็นไปได้ในการปรับปรุงย่านเมืองเก่าในถนนบางสายให้มีสภาพแวดล้อมที่สวยงาม. สถาบัน.
สมปอง ยอดมณี. (2535). คตินิยมการก่อสร้างที่ปรากฏในสถาปัตยกรรมจีนในเขตอำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา.
สุนทราภรณ์ ฌอสกุล. (2548). แนวทางการพัฒนาย่านและชุมชนเมืองตรัง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/14063
อัญชลี ทองปลิว. (2547). การศึกษาเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมของอาคารพาณิชย์แบบชิโน–โปรตุกีสในเขตเมืองเก่าภูเก็ต [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อัญชลี ทองปลิว. (2558). ลวดลายปูนปั้นกับอัตลักษณ์สถาปัตยกรรมไทยในภาคกลาง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อาภาภรณ์ วงศ์ลักษณพันธ์. (2557). การเปรียบเทียบการรับรู้รูปด้านหน้าอาคารต่างยุคของอาคารชิโน-โปรตุกีสบนถนนถลาง จังหวัดภูเก็ต. วารสารวิชาการ การออกแบบสภาพแวดล้อม, 1(1), 45–58.
ฮันส์ เดทเลฟ คัมมัยเยอร์, และพรใจ ศิริรัตน์. (2527). โครงการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมและพัฒนาเมืองภูเก็ต (รายงานวิจัยเอกสารหมายเลข 8). แผนกการวางแผนพัฒนาชุมชนและท้องถิ่น สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย.
Chen, V. F. (1998). The encyclopedia of Malaysian: Architecture (Vol. 5). Archipelago Press.
Fahim, M. R., & Mou, I. Z. H. (2024). A comparative analysis of traditional shophouse and its subsequent diffusion in Southeast Asia. International Journal of Research and Innovation in Social Science (IJRISS), 8(12), 3015-3030. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2024.8120250
Fusinpaiboon, C. (2021). Strategies for the renovation of old shophouses, built during the 1960s and 1970s in Bangkok (Thailand), for mass adoption and application. Journal of Asian Architecture and Building Engineering, 21(5), 1697–1718. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13467581.2021.1942880
Kohl, D. G. (1998). Chinese architecture in the Straits Settlements and Western Malaya: Temples, kongsis, and houses. Heinemann Asia.
Thinnakorn, W., Srimuang, K., Kaewtawee, R., Pinich, S., Mohd Razif, F., & Garcia, R. (2025). A novel approach to analyze indoor daylight quality in heritage shophouses: a case study in Nakhon Si Thammarat, Thailand. Journal of Asian Architecture and Building Engineering, 1–19. https://doi.org/10.1080/13467581.2025.2546396
