การสื่อสารเพื่อการจัดการภาวะวิกฤต กรณีศึกษาการเกิดอุทกภัยในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

“วิกฤต” เป็นสภาวะที่ไม่ปกติที่อาจจะเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา อันจะส่งผลกระทบในหลายๆ ด้าน ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว อาจเกิดขึ้นได้ทั้งจากสิ่งแวดล้อมภายในหรือภายนอก บทความฉบับนี้ได้ยกตัวอย่างปัญหาวิกฤตอุทกภัยที่รุนแรง และสร้างความเสียหายให้กับประเทศไทยในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่ที่สำคัญอันเป็นแหล่งรวม “มรดกโลก” อย่าง “จังหวัดพระนครศรีอยุธยา”
จากปัญหาที่เกิดขึ้นสะท้อนให้เห็นว่าเราควรมีแผนเพื่อเตรียมความพร้อมในการรับมือกับวิกฤตการณ์ดังกล่าว ซึ่งผู้เขียนได้เสนอแนวทางในการจัดการไว้ 3 ประเด็นคือ 1) “การวิเคราะห์ข้อมูล” บนพื้นฐานของความเป็นจริง ทั้งภายในและภายนอก ตัวชี้วัดของข้อมูลเหล่านั้นสามารถนำมาบูรณาการได้จริงอย่างเป็นรูปธรรม 2) “การกำหนดกลยุทธ์” โดยแบ่งเป็น 3 ขั้นคือ เชิงรับ เน้นในเรื่องการหาข้อมูล การเตรียมข้อมูล และการแจ้งข่าวสารให้กับประชาชน เชิงรุก เน้นในเรื่องการเข้าคลี่คลายสถานการณ์ ปฏิบัติการลงพื้นที่ และเชิงยุทธ์ คือการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส สามารถเปลี่ยนสถานการณ์อันเลวร้ายให้เกิดประโยชน์ขึ้นได้ โดยทั้ง 3 กลยุทธ์นั้นเป็นการนำผลการวิเคราะห์ในข้อ 1 มาร่างเป็นแผนยุทธศาสตร์เพื่อการบริหารจัดการน้ำ 3) “การสื่อสารแผน” เพื่อให้ประชาชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้รับรู้ ตระหนักถึงความสำคัญ และพร้อมปฏิบัติตามไปในทิศทางเดียวกัน โดยมี “กระบวนการสื่อสาร” เป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อน