การศึกษาเปรียบเทียบการจัดการศึกษาไทยกับประเทศในกลุ่มอาเซียน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์และเปรียบเทียบการจัดการศึกษาของไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารงานวิจัย รายงาน และบทความย้อนหลังไม่เกิน 5 ปี จำนวน 30 รายการ และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 ท่าน เครื่องมือสำหรับการศึกษาได้แก่ แบบบันทึกและแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหาและใช้ตารางสังเคราะห์ ผลการศึกษา พบว่า 1) ไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียนมีจุดร่วมด้านวิสัยทัศน์และการบริหาร คือ การเป็นแหล่งพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระดับสูง เป็นแหล่งองค์ความรู้ที่มีคุณภาพมุ่งสู่ความเป็นสากล การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนามืออาชีพ การเปรียบเทียบการจัดการศึกษาพบว่า ไทยควรมีวิสัยทัศน์ที่รองรับความแตกต่างของแต่ละสถาบันและกำหนดตัวชี้วัดที่หลายหลากตามมุมที่ต่างกันของแต่ละสถาบัน นอกจากนี้ควรส่งเสริมการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองและความรักชาติ 2) ด้านกลไกการดำเนินงานจัดการศึกษา พบว่า ไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียนมีจุดร่วมในด้านการพัฒนาคุณภาพอาจารย์และคุณภาพบัณฑิตเพื่อตอบสนองตลาดแรงงาน การปฏิรูปการเงินเพื่อขับเคลื่อนสถาบัน การยกระดับคุณภาพหลักสูตรและพัฒนากรอบมาตรฐานระดับชาติ กลไกด้านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเผยแพร่ข้อมูลร่วมกันในการจัดการศึกษา การส่งเสริมความร่วมมือด้านการศึกษาในภูมิภาค การเปรียบเทียบการจัดการศึกษาพบว่า ไทยควรจัดกลุ่มหรือประเภทของมหาวิทยาลัยเพื่อวางกลไกและการดำเนินงานการจัดการศึกษาให้ชัดเจนยิ่งขึ้น 3) ด้านการมีส่วนร่วมของแต่ละภาคส่วนในการจัดการศึกษา พบว่า ไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียนให้เอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารและจัดการอุดมศึกษา การเปรียบเทียบการจัดการศึกษา พบว่า ไทยมีการกำหนดการมีส่วนร่วมของการจัดการศึกษาไว้ในแผนอย่างชัดเจน แต่ในทางปฏิบัติยังไม่มีความความชัดเจน 4) ด้านการพัฒนาและแก้ไขปัญหาการจัดการศึกษาด้านการวิจัย ไม่พบจุดร่วมระหว่างไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียน และ 5) ด้านสิ่งสนับสนุนในการจัดการศึกษาของประเทศ พบว่า ไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียนมีการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานของสารสนเทศอุดมศึกษา การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการจัดการการศึกษา การเพิ่มจำนวนอาจารย์ให้ตรงกับความต้องการในการผลิตบัณฑิตเข้าสู่ระบบตลาดแรงงาน การเพิ่มทรัพยากรด้านเงินทุนทางการศึกษา การจัดสรรทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสทางการศึกษา การเปรียบเทียบการจัดการศึกษา พบว่า ไทยตั้งงบประมาณในการพัฒนาการศึกษาสูงกว่าด้านอื่นๆ เพื่อพัฒนาการศึกษาทั้งในมิติของโครงสร้างพื้นฐาน และในส่วนอื่นๆ แต่งบประมาณไม่ได้ลงไปกำกับหรือติดตามผลลัพธ์ของการดำเนินงาน สำหรับการสนับสนุนบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญด้านการจัดการศึกษาพบว่า แต่ละสถาบันมีแนวทางการสนับสนุนที่แตกต่างกันออกไป