กระบวนการพัฒนาอัตลักษณ์ตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ชุมชนอย่างมีส่วนร่วมของวิสาหกิจชุมชน กลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง ตำบลบ่อสวก อำเภอเมือง จังหวัดน่าน (Development Process of Brand Identity and Community Participatory Packaging of Ban Sao Luang Weaving Group Community Enterprise, Bo Suak Sub-district, Mueang District, Nan Province.)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง กระบวนการพัฒนาอัตลักษณ์ตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ชุมชนอย่างมีส่วนร่วมของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง ตำบลบ่อสวก อำเภอเมือง จังหวัดน่าน มีวัตถุประสงค์สำคัญ 2 ประการคือ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ชุมชนจากทุนทางสังคมและวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าชุมชนบ้านซาวหลวง และ 2) เพื่อพัฒนางานออกแบบตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์อัตลักษณ์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของกลุ่มวิสาหกิจกลุ่มทอผ้าชุมชนบ้านซาวหลวง เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ การสนทนากลุ่ม และการประชุมระดมความคิดเห็น จากคณะกรรมการและสมาชิกวิสาหกิจชุมชน รวมทั้งตัวแทนหน่วยงานภาครัฐระดับท้องถิ่น จำนวน 45 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและใช้สถิติแบบ T-Test
จากผลการศึกษาพบว่า วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าชุมชนบ้านซาวหลวงมีบริบทและอัตลักษณ์ของ ทุนทางสังคมและวัฒนธรรมผ่าน “ลายบ่อสวก” (ลวดลายคล้ายนกเค้าแมวในกรอบกลีบบัวปลายตัดคล้ายอินทรธนู) ที่มีต้นแบบมาจากลายบนปากไหโบราณที่มีเฉพาะถิ่นเมืองน่านในอดีต สร้างสรรค์เป็นตราสินค้า “อินท์คำแสง” หมายถึง ความเจริญรุ่งเรืองของผ้าทอมือลายโบราณ อันเป็นแรงบันดาลใจปากไห 800 ปีลงสู่ผืนผ้า เน้นการใช้สีธรรมชาติของต้นนนทรี ในส่วนกระบวนการออกแบบตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนพบว่า เกิดการร่วมคิดร่วมตัดสินใจในการเลือกลวดลายและรูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่สื่อถึงความโดดเด่นของกลุ่ม ตลอดจนสามารถสะท้อนวิถีชีวิตการทอผ้าในชุมชนบ้านซาวหลวง โดยได้ต้นแบบงานออกแบบเพื่อนำไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ จำนวน 3 ประเภท ได้แก่ 1) ป้ายตราสินค้า 2) สติ๊กเกอร์ตราสินค้า และ 3) บรรจุภัณฑ์ ซึ่งในประเด็นต้นทุนพบว่า ไม่มีผลกระทบต่อต้นทุนเดิมเมื่อเปรียบเทียบกัน และผลประเมินความพึงพอใจเปรียบเทียบระหว่างตราสินค้าและผลิตภัณฑ์รูปแบบเดิมกับตราสินค้ากับผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 (t=3.64) โดยมีความพึงพอใจต่อตราสินค้าและผลิตภัณฑ์รูปแบบเดิมในระดับน้อย (x̅=2.55) และความพึงพอใจต่อตราสินค้าและผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ในระดับมาก (x̅=4.29)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. กองบรรณาธิการสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตัดสินการตีพิมพ์บทความในวารสาร
2. บทความทุกเรื่องจะได้รับการตรวจสอบทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ แต่ข้อความและเนื้อหาในบทความที่ตีพิมพ์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว มิใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของมหาวิทยาลัยศรีปทุม
3.การคัดลอกอ้างอิงต้องดำเนินการตามการปฏิบัติในหมู่นักวิชาการโดยทั่วไป และสอดคล้องกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
Abras, C. et.al. (2004). “User-Centered Design”. Encyclopedia of Human-Computer Interaction.
Bunsong Udomkijkoson. (2018). Brand design and packaging of "Ban Sae" Bang Kradi community. Bang Khun Thian District Bangkok. (Research report). Bangkok: Kasem Bundit University.
Chanyanan Somthawinphongsai et al. (2022). Cultural capital management for brand design of community enterprise groups, Phu Khao Thong Subdistrict, Phra Nakhon Si Ayutthaya Province. Ratchaphak Journal, 16(46). 465-476.
Cheuypoung, T. (2020). Lifestyle Fashion Brand Identity for Masstige by Using the Cultural Capital of Thai Song Dam, Phetchaburi Province. Suan Sunandha Academic & Research Review, 13(1), 31-42.
Chumket, J. (2017). Product Development from Local Wisdom for Enhancement of Sustainable Community Management of Thai Muslim Community, Cha-am District, Phetchaburi Province. Faculty of Management Science, Silpakorn University.
Gaffney, G. (1999). Participatory Design Workshops. Usability Techniques series.
Karat, J. (1997). “Evolving the Scope of User-Centered Design”. Communucation of the ACM, 40(7). 33-38.
Korakot Pangjai. (2019). Community enterprise representative of Ban Sao Luang Community Weaving Group. (12 March 2019). Interview. Department of Cultural Promotion Ministry of Culture. Project to develop the cultural heritage of Thai fabrics to the world. TAPROOT THAI TEXTILES. Bangkok: M.P.P.
Natthamon Teerakul, Aree Wiboonpong, and Songsak Sribunjit. (2005). The self-reliance process of the agricultural community towards OVOP and lessons learned for OTOP Thailand. Annual Academic Conference 2005.
Office of the National Economic and Social Development Council. (2017). National Economic and Social Development Plan No. 12 (2017–2021). Retrieved on 20 April 2021, from https://www.nesdc.go.th/main.php?filename=index
Phasakorn Nantapanich. (2017). Creating shared value. and cooperation between farmers, academics, and the business sector: lessons learned from the project to produce quality dried chilies in Ammuang Sib Ubon Ratchathani Province. Kaen Kaset Journal 45 Special Issue 1. 2017. 553-561.
Pun Kongcharoenkiat and Somporn Kongcharoenkiat. (1999). Subdivided packaging and food packaging: Asia Pacific Food Industry Magazine.
Sanoff, H. (2000). Community participation methods in design and planning. Wiley, New York. 320 p.
Surapa Wongsuwan. (2019). The design process of Japanese One Community One Product (OVOP) packaging art from a Thai perspective. Academic Journal of Art and Architecture Naresuan University. Retrieved on 24 July 2019, from https://so01.tcithaijo.org/index.php/ajnu/article/ view/AJNU10-2-18/159430
