กฎหมายกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม: กรณีฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM 2.5) เป็นวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบรุนแรงต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย โดยเฉพาะในเขตเมืองและภาคเหนือ ซึ่งได้รับผลกระทบจากกิจกรรมการเผาในที่โล่ง ไฟป่า และการจราจรหนาแน่น บทความนี้มุ่งวิเคราะห์บทบาทของกฎหมายไทยในการควบคุม PM 2.5 โดยศึกษาพัฒนาการของหลักกฎหมายสิ่งแวดล้อม หลักการสำคัญ เช่น หลักการป้องกันไว้ก่อน หลักผู้ก่อมลพิษต้องเป็นผู้จ่าย หลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน และหลักการมีส่วนร่วมของประชาชน
แม้ประเทศไทยจะมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องหลายฉบับ เช่น พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 แต่ยังขาดกฎหมายเฉพาะด้าน PM 2.5 และมีข้อจำกัดในการบังคับใช้ เช่น ความซ้ำซ้อนของอำนาจหน่วยงาน มาตรฐานคุณภาพอากาศที่ล้าหลัง และกลไกการมีส่วนร่วมที่ไม่เข้มแข็ง
บทความนี้เสนอให้มีการปรับปรุงกฎหมายและนโยบาย เช่น การตรากฎหมายเฉพาะด้านฝุ่น PM 2.5 การเพิ่มบทลงโทษ การเสริมสร้างบทบาทประชาชน และการใช้เทคโนโลยีในการติดตามมลพิษ เพื่อให้การจัดการปัญหา PM 2.5 เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ยั่งยืน และสอดคล้องกับสิทธิพื้นฐานของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. กองบรรณาธิการสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตัดสินการตีพิมพ์บทความในวารสาร
2. บทความทุกเรื่องจะได้รับการตรวจสอบทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ แต่ข้อความและเนื้อหาในบทความที่ตีพิมพ์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว มิใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของมหาวิทยาลัยศรีปทุม
3.การคัดลอกอ้างอิงต้องดำเนินการตามการปฏิบัติในหมู่นักวิชาการโดยทั่วไป และสอดคล้องกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
ประชาคมสิ่งแวดล้อมไทย. (2561). แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา, 24(1), 51–68.
ปิยบุตร แสงกนกกุล. (2556). สิ่งแวดล้อมกับหลักผู้ก่อมลพิษต้องเป็นผู้จ่าย. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
ทัศนีย์ ทองอ่ำ. (2562). หลักการป้องกันไว้ก่อน: แนวทางการนำมาใช้ในกฎหมายสิ่งแวดล้อมไทย. วารสารนิติศาสตร์, 48(2), 115–139.
ธนาคารโลก. (2564). ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากมลพิษทางอากาศในประเทศไทย (แปลโดย สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ). กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP).
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). รายงานสถานการณ์สิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์แรงงานและเศรษฐกิจในเขตเมืองที่ได้รับผลกระทบจาก PM2.5. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
องค์การอนามัยโลก. (2021). Global air quality guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10) (แปลโดย กรมควบคุมมลพิษ, เผยแพร่ในประเทศไทยปี 2565). เจนีวา: องค์การอนามัยโลก.
อานันท์ ปันยารชุน. (2543). หลักการพัฒนาอย่างยั่งยืนในบริบทของประเทศไทย. วารสารสิ่งแวดล้อม, 19(3), 45–54.
เว็บไซต์ศาลปกครอง. (ม.ป.ป.). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีสิ่งแวดล้อม [ออนไลน์]. สืบค้นจาก https://admincourt.go.th/admincourt/site/08hotsuit_detail.php?ids=24128
