Enhancing Mindfulness and Clear Comprehension to Alleviate Forgetfulness.
Main Article Content
Abstract
In Buddhism. the principles of mindfulness and clear comprehension are regarded as essential doctrines for the cultivation of the mind and wisdom. Mindfulness refers to the constant awareness of the present moment — the ability to remember and not to be forgetful or distracted. Clear comprehension. on the other hand. means being fully aware of one’s actions. understanding what is being done. and recognizing both its purpose and its consequences. The two qualities function together to stabilize the mind. The Buddha stated that “a single moment of consciousness can perceive only one object”. implying that the mind. in each moment. can only be aware of one mental object at a time. Understanding this principle allows practitioners to apply mindfulness to daily life. performing one task at a time with full awareness. Therefore. treating every daily activity—from waking up to going to bed—as an opportunity to cultivate mindfulness can effectively enhance mindfulness and clear comprehension. thereby helping to alleviate problems of forgetfulness and promote mental clarity in everyday living.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เรื่องลิขสิทธิ์/เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน
References
หนังสือ :
กาญจนา จิตรสำรวย. (2562). สติและสมาธิกับการทำงานของสมอง. กรุงเทพมหานคร: จิตสำนึกใหม่.
พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2536). ธรรมะคือธรรมชาติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ ธรรมสภา.
พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2536). ธรรมะคือธรรมชาติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ ธรรมสภา.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2542). คู่มือมนุษย์. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2542). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก(ป.อ.ปยุตฺโต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 36. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มูลนิธิพุทธธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2553). อภิธัมมัตถสังคหะ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มูลนิธิพุทธธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพุทธทาสภิกขุ. (2536). สติปัฏฐาน 4 และการเจริญสมาธิ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แสงธรรม.
พระมหาชินวัฒน์ จกฺกวโร. (2556). พระอภิธรรม เจตสิกปรมัตถ์. กรุงเทพมหานคร: บริษัท เอบุ๊ค ดิสทริบิวชั่น จำกัด.
พระราชวรมุนี และคณะ.(2538). วิมุตติมรรค. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เคล็ดไทย.
พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ). (2549). มหาสติปัฏฐานสูตรทางสู่พระนิพพาน. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วน จำกัด ไทยรายวันการพิมพ์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). อรรถกถาพระสุตตันตปิฎก ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุภีร์ ทุมทอง. (2558). สติปัฏฐาน 4 ต้นทางนำไปสู่มรรคผลนิพพาน. กรุงเทพมหานคร: บริษัทฟองทอง เอน เตอร์ไพรส์ จำกัด.
วารสาร:
เกื้อกูล มูลทา. (พฤษภาคม–สิงหาคม 2568). การศึกษาแนวทางการเจริญสติในชีวิตประจำวัน ตามหลักคำสอนของหลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์. 10(2); 33-48.
พระครูสมุห์ชัยพล โสภโณ. (พฤษภาคม -สิงหาคม 2567). รูปแบบการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตามแนวสติปัฏฐาน 4 เพื่อการรู้ ตื่น เบิกบานของศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน นานาชาติวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุงเทพมหานคร. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน. 5(2); 19-32.
พระภาวนาวชิรวิเทศ วิ. (พฤษภาคม-สิงหาคม 2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตในโลกยุคเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน. 5(2); 166-179.
พระมหาทองสุข ปญฺาวณฺโณ (พรมมีเดช). (เมษายน-พฤษภาคม 2568). การตื่นรู้ในชีวิตประจําวันตามหลักปฏิจจสมุปบาท. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน. 6(2); 15-29.
พระมหาแสงเพชร สุทฺธิจิตฺโต (สารธิมา). (มกราคม-มิถุนายน 2567). หลักคำสอนสำคัญในมหาสติปัฏฐานสูตร. วารสารนวังคสัตถุสาสน์ปริทรรศน์. 2(1); 15-25.
Reference
Book:
Kanchana Chitsamruay. (2019). Mindfulness and Concentration in Brain Function. Bangkok: New Mindfulness Publishing.
Mahachulalongkornrajavidyalaya. (2539). Thai Tripitaka Mahachulalongkornrajavidyalaya. Bangkok: MCU Press.
Mahachulalongkornrajavidyalaya. (2558). Commentaries Thai Tripitaka. Mahachulalongkornrajavidyalaya. Bangkok: MCU Press.
Phra Buddhadasa Bhikkhu. (1993). The Four Foundations of Mindfulness and the Development of Concentration. Bangkok: Saengtham Publishing.
Phra Dhammakosachan (Buddhadasa Bhikkhu). (1993). Dhamma is Nature. Bangkok: Dhammasapha Publishing.
Phra Dhammapitaka (P.A. Payutto). (2018). Buddhist Dictionary. Concise Edition. 36th printing. Bangkok: Buddhadhamma Foundation Press.
Phra Dhammapitok (P.A. Payutto). (1999). Human Manual. 8th printing. Bangkok: Mahamakut Buddhist University Press.
Phra Maha Chinnawat Chakkaworo. (2013). Abhidhamma. Cetasikaparamattha. Bangkok: E- Book Distribution Co.. Ltd.
Phra Phromkunaphon (P.A. Payutto). (2010). Abhidhammatthasangaha. 3rd printing. Bangkok: Buddhadhamma Foundation Press.
Phra Phromkunaphon (P.A. Payutto). (2012). Dictionary of Buddhism. Dhamma Compilation Edition. 18th printing. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Phromkunaphon (P.A. Payutto). (2012). Dictionary of Buddhism. Dhamma Compilation Edition. 18th printing. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Ratchawaramuni et al.. (1995). Vimuttimagga. 2nd printing. Bangkok: Kledthai Publishing.
Phra Sobhon Mahathera (Maha Sisayadao). (2006). Mahasatipatthana Sutta: The Path to Nirvana. Bangkok: Thai Daily Printing Limited Partnership.
Phra Thammakosachan (Buddhadasa Bhikkhu). (1993). Dharma is Nature. Bangkok: Dharmasabha Publishing.
Phra Thammapitok (P.A. Payutto). (1999). Buddhism. 8th printing. Bangkok: Mahamakut Buddhist University Press.
Supee Tumthong. (2015). The Four Foundations of Mindfulness: The Path to Nirvana. Bangkok: Fongthong Enterprise Co.. Ltd.
Journal :
Phra Bhavanawachirawidesa V. (July-August 2024). Quality of Life Development in the Era of Artificial Intelligence Academic Articles. Journal of Buddist Innovation Review. 5(2); 166-179.
Phra Maha Saengphet Suthichitto (Sathima). (January-June 2004). Important Teachings in the Mahasatipaṭṭhāna Sutta. Navangkasatthusāsana Parithar. 2(1); 15-25.
Phrakru Samu Chaiyapon Sopano. (July-August 2024). Vipassana Medition Practice Model Base on Satipatthana 4 For Awareness Awakening And Happiness of The Internation Vipassana Meditation Center Wat Mahathatyuwarattrangsarir Bangkok. Journal of Buddist Innovation Review. 5(2); 19-32.
Phramaha Thongsuk Paññavanno (Phrommidet). (April-May 2025). Awakening in Daily Life according to the Principle of the Dependent Origination. Journal of Buddist Innovation Review. 6(2); 15-29.
Keokul Multha. (May–August 2025). A Study of Mindfulness Practices in Daily Life According to the Teachings Of Luang Por Thian Chittasupho. MCU Buriram Academic Journal. 10(2); 33-48.