วิเคราะห์เปรียบเทียบพระพุทธศาสนากับวิทยาสตร์ว่าด้วยวิธีการค้นหาความจริง

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            ความจริงของแต่ละศาสตร์จะเข้าถึงได้ย่อมต้องมีวิธีการเพื่อเป็นเครื่องมือของศาสตร์นั้น ๆ อริยสัจ 4 ถือว่าเป็นวิธีการอย่างหนึ่งของพระพุทธศาสนาที่เป็นความจริงในการแก้ปัญหาชีวิตและเป็นวิธีการเข้าถึงความจริงไปพร้อมกัน เช่นเดียวกับหลักวิชาวิทยาศาสตร์มีวิธีการค้นหาความจริงของวัตถุในโลกอย่างเป็นระเบียบ โดยเริ่มต้นด้วยการตั้งคำถามเกี่ยวกับสิ่งที่สังเกตได้เป็นหลักและนำไปสู่การสร้างทฤษฎี ดังนั้น การเปรียบเทียบวิธีการค้นหาความจริงของศาสตร์ทั้งสองนี้ถือว่ามีลักษณะเหมือนกันบางประการ เช่น การเริ่มต้นด้วยความสงสัยในปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นและนำไปสู่การค้นหาและหาสาเหตุนั้น ซึ่งเมื่อรู้แล้วก็จะนำไปสู่การสร้างเครื่องมือที่จะทำให้ปัญหาและสาเหตุนั้นเกิดความชัดเจนขึ้น อย่างไรก็ตาม วิธีการของศาสตร์ทั้งสองย่อมนำไปสู่การเข้าถึงความจริงที่แตกต่างกันบ้าง ซึ่งไม่สามารถตัดสินได้ว่าอย่างไรดีกว่าและถูกต้องกว่ากัน เพราะเมื่อถึงที่สุดแล้ว การนำเอาวิธีการของศาสตร์ทั้งสองมาใช้ทำให้เกิดประโยชน์ในการเข้าถึงความจริงคนละด้าน