การบริหารหนี้สินในสังคม: มุมมองของพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การบริหารจัดการหนี้สินเป็นการขยายอำนาจซื้อของผู้ซื้อ และขยายฐานลูกค้าของผู้ขาย ทำให้เกิดการพัฒนาการและเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่ผลกระทบที่ตามมาคืออาจจะทำให้เกิดปัญหาหนี้สินในระดับบุคคลและครัวเรือน พระพุทธศาสนานั้นมิได้ปฏิเสธการเป็นหนี้สินอย่างสิ้นเชิง แนวความคิดของพระพุทธศาสนาที่กล่าวไว้ว่า “การเป็นหนี้เป็นทุกข์ในโลก” คือ หนี้สินที่เกิดขึ้นจากบริบทของการกู้ยืมเงินโดยผ่านตัวบุคคล มิได้ผ่านระบบสถาบันการเงิน โดยพระพุทธศาสนาให้หลัก “ประโยชน์ในปัจจุบัน” คือ รู้จักหา รู้จักรักษา รู้จักคบคน รู้จักเป็นอยู่อย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดหนี้สิน ซึ่ง”รู้จักหา” เป็นการป้องกันทางด้านรายได้ ด้วยการ”เพิ่มรายได้” ไปพร้อม ๆ กับ “รู้จักรักษา” เพื่อ“รักษารายได้” ไม่ให้สูญหาย ส่วนการป้องกันทางด้านรายจ่าย ใช้หลัก ”รู้จักคบคน” และ “รู้จักเป็นอยู่อย่างเหมาะสม” และ หลักของการงดเว้นจากเหตุที่ทำให้เสื่อมทรัพย์ 4 ประการ