การพัฒนาพฤติกรรมมนุษย์ตามลักษณะจริต ๖

บทคัดย่อ

พฤติกรรมของมนุษย์คือการแสดงออกจากความประพฤติทางกาย ทางวาจาและทางใจ การการพัฒนาพฤติกรรมมนุษย์ตามลักษณะจริต ๖ สามารถทำได้โดยใช้กรรมฐานมาประยุกต์ใช้ ได้แก่ 1. ราคจริต คนรักสวยรักงาม พอใจยึดติดในรูป พัฒนาได้โดย กรรมฐานเนื่องด้วย อสุภะ-ปฏิกูล (ความไม่สวย ไม่งาม) 2. โทสจริต ผู้มีโทสะ พัฒนาได้โดยนำธรรมฝ่ายเย็น สุภาพ อ่อนโยน  จึงมีลักษณะตรงกันข้ามกับโทสะ เช่น พรหมวิหารธรรม4 3. โมหจริต คนหลง มีโมหะ ต้องอาศัยธรรมะ ที่มีลักษณะสว่าง กระจ่างแจ้งเป็นปัจจัย ได้แก่ อานาปานสติ 4. สัทธาจริต คนเจ้าศรัทธา  พัฒนาได้โดยอนุสสติ และกรรมฐานที่เกี่ยวกับการคิดค้นหาเหตุผล เช่น จตุธาตุววัตถาน 5. พุทธิจริต คนเจ้าปัญญา มักครองความเป็นใหญ่อยู่ในจิตใจ ควรเป็นกรรมฐานที่ประคับประคองจิตใจไปในเหตุผลที่ถูกต้อง เพื่อให้ปัญญามีหลักฐานมั่นคง เช่น อุปสมานุสสติ 6. วิตักกจริต คนเจ้าความคิด พัฒนาได้ด้วย อานาปานสติ กำหนดรู้