พัฒนาการงานอนุรักษ์และเผยแพร่คัมภีร์พระไตรปิฎกใบลานในสังคมไทย

Main Article Content

พระมหาวรท กิตฺติปาโล (วุฒินีรนาท)

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


บทความเรื่องนี้มุ่งนำเสนอพัฒนาการงานอนุรักษ์และเผยแพร่คัมภีร์พระไตรปิฎกใบลานในสังคมไทย ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ยุค คือ 1) ยุคอนุรักษ์ เป็นช่วงที่หลายหน่วยงานได้ทำการอนุรักษ์ภาพคัมภีร์ใบลานด้วยการถ่ายไมโครฟิล์มและกล้องดิจิทัล  ส่วนเนื้อหาถูกนำไปปริวรรต หรือจัดทำเป็นหนังสือพระไตรปิฎกฉบับพิมพ์อักษรต่าง ๆ 2) ยุคฐานข้อมูล เป็นช่วงที่ข้อมูลภาพใบลานที่เคยบันทึกด้วยไมโครฟิล์มหรือกล้องดิจิทัลถูกนำไปสร้างฐานข้อมูลในระบบคอมพิวเตอร์และมีการนำเนื้อหาพระไตรปิฎกฉบับพิมพ์ไปแปลงเป็นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเผยแพร่ในรูปแบบ ซีดีรอม เว็บไซต์ หรือ แอปพลิเคชันต่าง ๆ และ 3)  ยุคสถิติ เป็นช่วงที่มีการนำโปรแกรมคอมพิวเตอร์ชั้นสูงมาทำงานกับภาพคัมภีร์ใบลาน หรือจัดทำพระไตรปิฎกที่มีรูปแบบที่ซับซ้อนต่างไปจากพระไตรปิฎกฉบับอิเล็กทรอนิกส์เดิม เช่น พระไตรปิฎกเสียง หรือพระไตรปิฎกที่ใช้วิธีตรวจชำระเชิงวิเคราะห์ในการจัดทำ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กิตฺติปาโล (วุฒินีรนาท) พ. (2021). พัฒนาการงานอนุรักษ์และเผยแพร่คัมภีร์พระไตรปิฎกใบลานในสังคมไทย. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 2(3), 55–64. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/256153
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

หนังสือ

แม่ชีวิมุตติยา (สุภาพรรณ ณ บางช้าง), (2557). พระไตรปิฎกฉบับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพมหานคร: คราฟแมนเพรส.

Clark, C., (2015). A study of the Apadāna, Including an Edition and Annotated Translation of the Second, Third and Fourth Chapters. (Dissertation Doctor of Philosophy. Faculty of Arts and Social Sciences) Sydney: University of Sydney.

Budapesti, I. (2019). Past, Present, and Future of Digital Buddhology. In Daniel Veidlinger (Ed.), Digital Humanities and Buddhism. Berlin/Boston: Walter de Gruyter GmbH.

สื่ออิเลกทรอนิก

คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, (2552) Research VDO Series 55 ปี คณะวิทยาศาสตร์ มช.: คัมภีร์ล้านนาทรงคุณค่าสู่โลกดิจิตอล.จาก https://www.cmu.ac.th/th/article (สืบค้น 30 เมษายน 2564 )

บทความ

ณรงค์ศักดิ์ ราวะรินทร์, (2554). เอกสารใบลาน: การอนุรักษ์เพื่อใช้ประโยชน์และเอกสารสำคัญ เอกลักษณ์ทางภาษาและการฟื้นฟูภูมิปัญญาท้องถิ่น. ในโครงการอนุรักษ์ใบลานภาคตะวันออกเฉียงเหนือมหาวิทยาลัยมหาสารคาม, บทความวิชาการ อนุรักษ์ ฟื้นฟู บูรณาการ (น. 59-75).

วารสาร

บรรเจิด ชวลิตเรืองฤทธิ์, (2562). การศึกษาเปรียบเทียบพระไตรปิฎกบาลีฉบับใบลานเพื่อวินิจฉัยคำต่างในพระไตรปิฎก: กรณีศึกษาจากสุภสูตรแห่งคัมภีร์ ทีฆนิกาย. ธรรมธารา; 5(1):118-158.

สุชาดา ศรีเศรษฐวรกุล, (2560). การสร้างฐานข้อมูลพระไตรปิฎกบาลีจากคัมภีร์ใบลาน: แนวทางการอ่านและปริวรรตคัมภีร์พระไตรปิฎกใบลาน ในกรณีที่พบปัญหาตัวอักษรคลุมเครือ. ธรรมธารา; 3 (1): 168-191

วิทยานิพนธ์

กนก วงษ์ตระหง่าน, (2552). การพัฒนาเค้าร่างเมทาดาทาสำหรับการจัดการเอกสารใบลานที่อยู่ในรูปดิจิทัล. (ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.

ชัปนะ ปิ่นเงิน. (2551) การปริวรรตและวิเคราะห์เนื้อหากฎหมายมังรายศาสตร์ฉบับวัดแม่คือ. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ดิเรก อินจันทร์. (2560). แนวคิดและกระบวนการจัดสร้างคัมภีร์พระไตรปิฎกในล้านนาและรัฐฉาน. (ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.