การบำบัดรักษาโรคด้วยสมุนไพรตามหลักพุทธวิธี วัดถ้ำกระบอก จังหวัดสระบุรี

Main Article Content

พระวงศ์สุพัชร์ อมรกิตติศักดิ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้นี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาแรงจูงใจของผู้ที่มาบำบัดโรคด้วยสมุนไพร (2) เพื่อศึกษากระบวนการบำบัดโรคด้วยสมุนไพรตามหลักพุทธวิธี และ (3) เพื่อศึกษาผลการบำบัดรักษาโรคด้วยสมุนไพรตามหลักพุทธวิธีของผู้ที่มาบำบัดโรคด้วยสมุนไพร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research)
ผลการวิจัยพบว่า แรงจูงใจของผู้มาบำบัดโรคด้วยสมุนไพร วัดถ้ำกระบอก จังหวัดสระบุรี โดยรวมแรงจูงใจเป็นส่วนหนึ่งในการบำบัดรักษาโรค การที่บุคคลในกลุ่มที่จะเกิดแรงจูงใจในการบำบัดรักษาโรคมากหรือน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับสิ่งจูงใจในสภาพแวดล้อมที่นั้น การบำบัดรักษาสุขภาพที่ดี ที่ช่วยในการพัฒนาสุขภาพและทำให้ผู้ที่มาบำบัดรักษาโรคมีสุขภาพที่ดีขึ้น และเป็นที่พอใจและมีความสุขต่อผู้ที่เข้ามาบำบัดรักษาโรคด้วยสมุนไพร จะเห็นได้ว่าสมุนไพร จัดเป็นทางเลือกในการบำบัดรักษาโรคทางการแพทย์ทางเลือกหนึ่ง พืชสมุนไพร ปลูกง่ายตามพื้นที่ทั่วไป สะอาด ปลอดภัย ไม่มีผลเคียงข้างเคียงใด ๆ
กระบวนการบำบัดโรคด้วยสมุนไพร วัดถ้ำกระบอก จังหวัดสระบุรี โดยรวมพระพุทธศาสนามีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพ เพราะพระพุทธศาสนาช่วยให้คนมีสุขภาพจิตดี ซึ่งเป็นกระบวนการและเป็นระบบเหตุผลในการแก้ปัญหาของมนุษย์หรือบำบัดโรคของชีวิต ตามหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา การที่จะรักษาใจไม่ให้เป็นทุกข์ มีกระบวนการพุทธวิธีบำบัดโรคที่เน้นเรื่องของการบำบัดทางกายและทางใจเป็นหลัก ขั้นตอนการดื่มสมุนไพร อบสมุนไพรนั้นเป็นการถอนพิษ ขับล้างสารพิษออกจากร่างกายเท่านั้น เพื่อสามารถนำหลักการมาใช้กับผู้ป่วยที่เข้ารับการบำบัด เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้เห็นสิ่งต่าง ๆ ตามที่เป็นจริงและปฏิบัติตนได้สอดคล้องกับธรรมชาติ ละวางจากสิ่งที่ไม่ดี และประสบกับความสุขที่แท้จริง การบำบัดรักษาโรคก็ต้องใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต
ผลการบำบัดโรคด้วยสมุนไพรตามหลักพุทธวิธี วัดถ้ำกระบอก จังหวัดสระบุรี โดยรวมแนวทางการบำบัดโรค นำหลักธรรมมาใช้ในการรักษาเมื่อเจ็บป่วย ได้แก่ โพชฌงค์ 7 อิทธิบาท 4 ไตรลักษณ์ อริยสัจ 4 ซึ่งล้วนเป็นธรรมะที่พระพุทธองค์ทรงสอนโดยมีหลักสำคัญอยู่ที่ การมีสติควบคุมตนเองในปัจจุบัน การฝึกสมาธิมีใจจดจ่อทุกขณะจิต การรู้จักปล่อยว่างไม่ยึดมั่นถือมั่น การใช้ปัญญาในการพิจารณาหาเหตุและผล และการชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ปราศจากกิเลสตัณหา มาบำบัดรักษาโรคให้ทุเลาและหายไปได้ ผลที่ได้รับการบำบัดรักษา ช่วยให้มีสุขภาพดี ร่างกายแข็งแรง สดชื่น สมองปลอดโปร่ง คลายความเครียด คลายความกังวล ร่างกายมีเรี่ยวแรง หายใจสะดวกขึ้น เจริญอาหารได้มาก ทำให้รู้สึกมีกำลังใจ น่าเลื่อมใสด้วยความศรัทธาดั่งคำสอนในพระพุทธศาสนา ทำให้มีจิตใจ เบิกบาน แน่วแน่ มีสมาธิมากขึ้น การฝึกฝนอบรมจิตใจให้เข้มแข็ง สามารถต่อสู้กับเชื้อโรค เกิดผลมาจากการที่ได้เข้ารับการบำบัดรักษาด้วยสมุนไพร ทั้งดื่มยาสมุนไพรและอบสมุนไพร เพื่อขับเชื้อโรคและขับสารพิษ ขับออกจากร่างกาย ปรับธาตุทั้ง 4 ในร่างกายให้มีการปรับสมดุลในร่างกาย ลดภาวะเสี่ยงต่อเกิดโรคภัย มีระบบคุ้มกันร่างกายที่ดีขึ้น มีสุขภาพทางกายที่สมบูรณ์ พัฒนาจิตใจให้เข้มแข็ง มั่นคง ไม่หวั่นไหวไปตามอารมณ์ต่าง ๆ เป็นความสุขที่เกิดผลแก่ใจโดยตรง เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อมรกิตติศักดิ์ พ. (2023). การบำบัดรักษาโรคด้วยสมุนไพรตามหลักพุทธวิธี วัดถ้ำกระบอก จังหวัดสระบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(3), 145–156. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/268198
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง :

หนังสือ :

ฐิติญาณ บริพันธ์. (2509). สมุนไพรหญิงชายวัยทองชะลอความชราแก้ปัญหาอาการผิดปกติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์หอสมุดกลาง.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎก ภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วารสาร :

พระมหาสายัณห์ วงศ์สุรินทร์. (มกราคม - มิถุนายน 2565). พุทธจิตวิทยา:การให้คำปรึกษาในพระพุทธศาสนา. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์. 8(1); 469.

วัชราภรณ์ อรุณเมือง. (มกราคม-มิถุนายน 2565). การประเมินผลการรักษาโรคตาด้วยวิธีการบ่งต้อด้วยหนามหวาย โรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร จังหวัดชัยนาท.วารสารหมอยาไทยวิจัย. 8(1); 17.

ดุษฎีนิพนธ์ :

สุภรัชต์ อินทรเทพ. (2561). รูปแบบการพัฒนาการถ่ายทอดภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรพื้นบ้านในการดำรงชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมสำหรับครัวเรือนในชุมชน จังหวัดสระแก้ว. ดุษฎีนิพนธ์ สาขาวิชาสิ่งแวดล้อมศึกษา ปทุมธานี มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี

สัมภาษณ์ :

พิกุล นาใจ. เจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารและประชาสัมพันธ์. (สัมภาษณ์วันที่ 18 มกราคม 2566)

พระวัชระ จารุธมฺโม. พระภิกษุวัดถ้ำกระบอก. (สัมภาษณ์วันที่ 18 มกราคม 2566)

พระสมพล เตชปญฺโญ. พระเจ้าหน้าที่คลังยาสมุนไพรวัดถ้ำกระบอก. (สัมภาษณ์วันที่ 18 มกราคม 2566)

พระสราวุฒิ ชุติปญฺโญ. พระภิกษุวัดถ้ำกระบอก. (สัมภาษณ์วันที่ 19 มกราคม 2566)

พระปัตมกร อคฺคจิตฺโต. พระภิกษุวัดถ้ำกระบอก. (สัมภาษณ์วันที่ 19 มกราคม 2566)

พระณัฐพงษ์ สมถฺโถ. พระภิกษุวัดถ้ำกระบอก. (สัมภาษณ์วันที่ 19 มกราคม 2566)

สมศรี ปรางโท้. ประชาชนทั่วไป. (สัมภาษณ์วันที่ 24 มกราคม 2566)

วาสุณี พวงทวาย. ประชาชนทั่วไป. (สัมภาษณ์วันที่ 24 มกราคม 2566)

ณัฐวัตร พงษ์ปาน. ผู้เข้ารับการบำบัด. (สัมภาษณ์วันที่ 25 มกราคม 2566)

ภานุวัฒน์ ภูดี. ผู้เข้ารับการบำบัด. (สัมภาษณ์วันที่ 25 มกราคม 2566)

ธีรวัฒน์ เลาลาศ. ผู้เข้ารับการบำบัด. (สัมภาษณ์วันที่ 25 มกราคม 2566)

Reference :

Books :

Thitiyan Boriphan. (1966). Herbal Remedies for Men and Women in Menopause: Slowing Aging and Solving Abnormal Symptoms. Bangkok: Central Library Press.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitaka Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House.

Journal :

Phra Maha Sayan Wongsurin. (January - June 2022). Buddhist Psychology: Counseling in Buddhism. Journal of MCU Humanities Review. 8(1) 469.

Watcharaphon Arunmuang. (January-June 2022). Evaluation of the treatment of eye disease with the method of grafting with rattan thorns, Chainat Narenthra Hospital, Chainat Province. Thai Traditional Medicine Research Journal. 8(1); 17.

Thesis :

Supharat Inthrathep. (2018). A Model for Developing and Transferring Wisdom on the Use of Local Herbs in Environmentally Friendly Living for Households in Communities in Sa Kaeo Province. Doctoral dissertation, Environmental Studies program, Valaya

Alongkorn Rajabhat University under the Royal Patronage, Pathum Thani Province.

Interviewed :

Pikul Najai, Administrative and Public Relations Officer. (Interviewed 18 January 2023)

Phra Wachara Charuthammo, Monk of Wat Tham Krabok. (Interviewed 18 January 2023)

Phra Somphon Techapanyo, a monk in charge of the herbal medicine warehouse at Wat Tham Krabok. (Interviewed 18 January 2023)

Phra Sarawut Chutipanyo, a monk at Wat Tham Krabok. (Interviewed 19 January 2023)

Phra Patmakorn Akkacitto, a monk from Wat Tham Krabok. (Interviewed 19 January 2023)

Phra Natthapong Samatho, a monk from Wat Tham Krabok. (Interviewed 19 January 2023)

Somsri Prangthoe. General public. (Interviewed 24 January 2023)

Wasunee Puangthawai. General public. (Interviewed 24 January 2023)

Nattawat Pongpan, Patient. (Interviewed 15 January 2023)

Phanuwat Phudee, Patient. (Interviewed 25 January 2023)

Teerawat Laolas, Patient undergoing treatment. (Interviewed 25 January 2023)