การพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านหลักสูตรครูสมาธิของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (หลวงพ่อวิริยังค์) เชิงพุทธบูรณาการ
Main Article Content
บทคัดย่อ
ดุษฎีนิพนธฉบับนี้ มีวัตถุประสงค 3 ข้อ คือ 1. เพื่อศึกษาการพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านหลักสูตรครูสมาธิของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (หลวงพ่อวิริยังค) 2. เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ใชในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านหลักสูตรครูสมาธิของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (หลวงพ่อวิริยังค) 3. เพื่อนำเสนอการพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านหลักสูตรครูสมาธิของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (หลวงพ่อวิริยังค) เชิงพุทธบูรณาการ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) แบบการวิจัยภาคสนาม (Field Research) เก็บข้อมูลด้วยการส้มภาษณเชิงลึก (In depth interview) สรุปผลการวิจัยในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบวา หลักสูตรครูสมาธิมีโครงสรางคือ เรียนภาคทฤษฎี เดินจงกรม และนั่งสมาธิ เก็บเป็นชั่วโมงการเรียน 200 ชั่วโมง มีสอบขอเขียน สอบปฏิบัติเดินจงกรม นั่งสมาธิ และธุดงคภาคสนาม 4 วัน 3 คืน หลักพุทธธรรมที่ใชคือ สติ สัมปชัญญะ
สรุปผลการวิจัยและบูรณาการเป็น 4 ด้าน ดังนี้ 1) วิธีการทำสมาธิแบบบูรณาการ ใหบริกรรมพุทโธ ใหพุทโธทุกขณะ 2) รูปแบบเนื้อหาสอน สติ สัมปชัญญะและสมาธิ สม่ำเสมอ 3) หลักสูตรการสอน สติ สัมปชัญญะใหเกิดสมาธิ ฝกจิตใหมีสติในทุกอิริยาบถ ใชชีวิตแบบพุทธ ผู้รู ผู้ตื่น ผู้เบิกบานตลอดเวลา มีจิตเป็นสัมมาสมาธิ 4) การประเมินผล สามารถมีสติกำกับในการดำเนินชีวิตประจำวัน องคความรูที่ได้ คือ ชีวิตดี เพราะมีสมาธิ ที่ทำใหสังคมสงบสุข พัฒนาระดับจิตใจจากความเป็นปุถุชนที่ยังมีกิเลส สู่ความเป็นอริยชนที่ข้ามพนอำนาจกิเลส และเป็นอิสระจากกิเลสโดยสิ้นเชิงในที่สุด
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เรื่องลิขสิทธิ์/เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
หนังสือ:
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2540). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมมงคลญาณ พระเทพเจติยาจารย(หลวงพอวิริยังค สิรินฺธโร). (2549). หลักสูตรครูสมาธิ เล่ม 2. กรุงเทพมหานคร: หจก. พิฆณี.
พุทธทาสภิกขุ. (2549). ธรรมะกับสุขภาพ:ความมีสุขภาพอนามัยทางจิตที่ดี. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎก ภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วารสาร :
พสิษฐ์ มะลิ อินถา ศิริวรรณ และพีวัฒน ชัยสุข. (มกราคม-เมษายน 2564). รูปแบบการสอนสมาธิแก่นักเรียนมัธยมศึกษาตามแนวสมาธิของพระพรหมมงคลญาณ (วิริยังค์ สิรินฺธโร). วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์. 8 (1); 246-259.
สุภัคชญา บุญเฉลียว. (กรกฎาคม–ธันวาคม 2564). ศึกษาวิเคราะห์คุณภาพชีวิตของครูสมาธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารพุทธศาสตรศึกษา. 12(2);141-153.
วิทยานิพนธ์ :
พระมงคล ปยปุตฺโต (หลวงปากดี). (2561). ศึกษาวิเคราะหรูปแบบการสอนสมาธิตาแนวทางสถาบันพลังจิตตานุภาพ. วิทยานิพนธมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย.
นนทิวัต ไล้เลิศ. (2550). บทบาทของสถาบันพลังจิตตานุภาพที่มีต่อการพัฒนาสังคม. สารนิพนธ์ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราราชวิทยาลัย.
รายงานการวิจัย :
พระเสริมพร แก้วมะ และศรัณย ธิติลักษณ์. (2560). ผลของการปฏิบัติสมาธิที่มีต่อบทบาทภาวะผู้นำ กรณีศึกษา: ผู้เรียนหลักสูตรครูสมาธิ สถาบันพลังจิตตานุภาพ. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2560 (RSU National Research Conference 2017)
พรเทพ โสภาคำ. (2564). การสมาธิเพื่อพัฒนาศักยภาพของนักบริหารกรณีศึกษาการทำสมาธิตามแนวทาง (สมเด็จพระญาณวชิโรดม). วารสารโครงการทวิปริญญาทางรัฐประศาสนศาสตร์และบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สัมภาษณ์ :
นายแพทย์พิศิษฐ์ สุกไสว. และคณะ, สถาบันพลังจิตตานุภาพ สาขา 100 ซีฟโก้ 2 ทวีมิตร. (วันที่สัมภาษณ์ วันที่ 6 กรกฎาคม 2566)
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท ดร. บรรจบ บรรณรุจิ ราชบัณฑิต. ผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา. (วันที่สัมภาษณ์ 7 สิงหาคม 256)
พระเมธาวินัยรส, รศ.ดร. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (วันที่สัมภาษณ์ 4 สิงหาคม 2566)
พระราชปญญาวชิโรดม ดร.. เจาอาวาสวัดเทพเจติยาจารย, เจาคณะอำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่. กรรมการมูลนิธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ หลวงพ่อวิริยังคสิรินฺธโร. (วันที่สัมภาษณ์ 21 มิถุนายน 2566)
Reference :
Books :
Phra Brahmagunabhorn (P.O. Payutto). (1997). Buddhist Dictionary: A Compilation of Dhamma. 11 th edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
PhraBrahmagunabhorn (P.O. Payutto). (2003). Buddhist Dictionary: A Compilation of Terms. 11th edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.
Phra Dhammamongkolyan, Phra Thep Chetiyacharn (Luang Por Viriyang Sirintharo). (2006). Meditation Teacher Training Course, Volume 2. Bangkok: Pikhani Co., Ltd.
Buddhadasa Bhikkhu. (2006). Dhamma and Health: Good Mental Health. Bangkok: Dhammasapha Publishing House.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitaka Mahachulalongkornraja-vidyalaya Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House.
Journal :
Pasit Mali Intha Siriwan and Phiwat Chaisuk. (January-April 2021). A model for teaching meditation to secondary school students based on the meditation of Phra Phrommongkolyan (Viriyang Sirintharo). Journal of Educational Studies.
(1); 246-259.
Suphakchaya Boonchaliew. (July–December 2021). A study analyzing the quality of life of meditation teachers at the Pungjittanupap Institute, Chiang Mai Province. Journal of Buddhist Studies. 12(2);141-153.
Thesis :
Phra Mongkol Piyaputto (Luang Pakdee). (2018). A Study and Analysis of the Meditation Teaching Style of the Institute of Mental Power. Master's Thesis Graduate School Mahamakutrajavidyalaya University.
Nontiwat Laileart. (2007). The Role of the Institute of Mental Power in Social Development. Master's Thesis in Religious Studies, Graduate School, Mahamakutrajavidyalaya University.
Research Report:
Phra Sermporn Kaewma and Sarun Thitilaksorn. (2017). The Effects of Meditation Practice on Leadership Roles: A Case Study of Students in the Meditation Teacher Training Course, Institute of Mental Power. Rangsit University.
Porntep Sopakham. (2021). Meditation for Developing the Potential of Executives: A Case Study of Meditation According to the Teachings of Somdej Phra Yanavachirodom. Journal of the Dual Degree Program in Public Administration and Business Administration
Ramkhamhaeng University.
Interview :
Dr. Phisit Sukswai and colleagues, Institute of Mental Power, Branch 100 Seafco 2 Thaveemit. (Interview 6 July 2023)
Professor Emeritus, Lt. Col. Dr. Banjob Bannaruji, Royal Academician, expert in Buddhism. (Interview 7 August 2023)
Phra Methawinairos, Associate Professor, Ph.D., Mahamakut Buddhist University. (Interview 4 ugust 2023)
Phra Ratchapanya Vajirodom, Ph.D., Abbot of Wat Thep Chetiyacharn, Chief Monk of Chom Thong District, Chiang Mai Province. Member of the Luang Por Viriyang Sirintharo Foundation for Spiritual Power. (Interview 21 June 2023)