พุทธนวัตกรรมการบริโภคของพระสงฆ์ยุคใหม่ในสังคมไทย

Main Article Content

พระอธิการประสงค์ คุณากฺโร

บทคัดย่อ

นวัตกรรมการบริโภคอาหารของพระสงฆ์ยุคใหม่ในสังคมไทย มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษา แนวคิด ทฤษฎี การบริโภคอาหารตามหลักโภชนาการ (2) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการบริโภคอาหารของพระสงฆ์ในสังคมไทย และ (3) เพื่อนำเสนอพุทธนวัตกรรมการบริโภคอาหารของพระสงฆ์ยุคใหม่ในสังคมไทย ผลการวิจัยพบว่า พระสงฆ์กับการบริโภคยุคใหม่ในโลกทุนนิยมเป็นการบริโภคเพื่อการสร้างอัตลักษณ์ซึ่งส่งผลให้ละเลยเป้าหมายที่แท้จริงทำให้เกิดปัญหาทางด้านสุขภาพ การใช้หลักโภชนาการการบริโภคอาหารตามหลัก ๕ หมู่ เป็นพื้นฐานจึงมีความจำเป็น และการบริโภคอาหารของพุทธศาสนาในบทพิจารณาอาหารและหลักโภชเนมัตตัญญุตามีหลักพุทธธรรม คือ สติ ความไม่ประมาทและความพอประมาณ เป็นการบริโภคเพื่อขัดเกลาจิตใจถือเป็นความสำคัญสูงสุด และโมเดลคือ “กินเป็นธรรม ดังนี้ “กิน” คือ การเลือกบริโภคอาหารที่มีสัดส่วนต่อความต้องการทางด้านร่างกายตามข้อกำหนดของหลักโภชนาการ และการนำหลักสติการรู้จักประมาณในการบริโภคอาหารเป็นเครื่องมือกำกับการบริโภคอาหาร “เป็น” คือการจัดการความรู้องค์จากความเข้าใจในการเลือกบริโภคอาหาร และนำไปสู่การลงมือปฏิบัติโดยการใช้สติเท่าทันการเห็น การได้กลิ่น การได้ลิ้มรส และการนึกคิดเมื่อต้องการบริโภคอาหารอีกคือ “กินเป็น” และ “ธรรม” คือ ผลที่เกิดจากการ “กินเป็น” คือการเกิดปัญญาทำให้เข้าใจเป้าหมายที่แท้จริงและนำไปสู่การลงมือปฏิบัติทำให้สุขภาพร่างกายเกิดความสมดุลซึ่งก็คือ “ได้คุณค่าทางอาหาร และได้ประโยชน์ในการพัฒนาจิตใจ”

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คุณากฺโร พ. . (2023). พุทธนวัตกรรมการบริโภคของพระสงฆ์ยุคใหม่ในสังคมไทย. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(3), 1–15. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/268600
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง :

หนังสือ :

พระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช). (2547). ศัพท์วิเคราะห์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เลี่ยงเซียง.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2554). นวโกวาท. พิมพ์ครั้งที่ 42. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

อัญชลี ศรีเจริญ. (2553). อาหารและโภชนาการ การป้องกันและบำบัดโรค. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วารสาร :

อัจฉริยา พ่วงแก้ว. (มกราคม-มิถุนยายน 2560). พัฒนารูปแบบส่งเสริมการบริโภคอาหารของพระสงฆ์ : มุมมองของพระสงฆ์. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 12(1); 81-91.

สื่ออิเล็กทรอนิกส์ :

นิยม กริ่มใจ. แนวโน้มค่านิยมพฤติกรรมผู้บริโภคในสังคมไทย ศตวรรษที่ 21. (ออนไลน์). แหล่งที่มา www. apheit.bu.ac.th. (วันที่สืบค้น 16 พฤศจิกายน 2565)

THE STANDARD. กรมอนามัยเผย พระสงฆ์เกินครึ่งป่วยเบาหวาน-ความดันสูง แนะประชาชนลดใส่บาตรของหวาน มัน เค็ม. (ออนไลน์). แหล่งที่มา www. thestandard.com. (วันที่สืบค้น 11 มีนาคม 2566)

สัมภาษณ์ :

ชนกนันท์ ปทุมราช. นักโภชนาการชำนาญการ ประจำโรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชที่ 17. (วันที่สัมภาษณ์ 13 มิถุนายน 2566)

พระมหาทวี มหาปญฺโญ. ผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา. (วันที่สัมภาษณ์ 16 กรกฎาคม 2566)

พระสมุห์นิพนธ์ จรณธมฺโม. พระสงฆ์ผู้สมาทานการบริโภคอาหาร. (วันที่สัมภาษณ์ 13 มิถุนายน 2566)

Reference :

Books :

Phra Maha Bodhivongsachar (Thongdee Suratecho). (2004). Terminology Analysis. Bangkok: Lieng Siang Publishing House.

Phra Brahmakhunaporn (P.O. Payutto). (2003). Buddhist Dictionary: A Compilation of Dhamma Teachings. Bangkok: Phlitham Publishing House.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitaka Mahachulalongkornrajavidyalaya University Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House.

His Holiness Somdej Phra Mahasamanachao Krom Phra Yavachirayanavaroros. (2011). Navakovada. 42nd edition. Bangkok: Mahamakutrajavidyalaya University.

Anchalee Sricharoen. (2010). Food and Nutrition: Prevention and Treatment of Diseases. Bangkok: Chulalongkorn University Press.

Journal :

Achariya Puangkaew. (January-June 2017). Developing a model to promote food consumption among monks: A monk's perspective. Journal of Health Science Research. 12(1); 81-91.

Electronic media :

Niyom Krimjai. Trends in Consumer Behavior and Values in Thai Society in the 21st Century. (Online). Available at www.apheit.bu.ac.th. (Accessed 16 November 2022)

THE STANDARD. Department of Health reveals that more than half of monks suffer from diabetes and high blood pressure; advises the public to reduce offerings of sweets, fatty foods, and salty foods to monks. (Online). Source: www.thestandard.com.

(Accessed March 11, 2023).

Interview :

Chanoknan Pathumraj. Nutritionist, Somdej Phra Sangkharaj 17th Hospital. (Interview 13 June 2023)

Phra Maha Thawee Mahapanyo, an expert in Buddhism. (Interview 16 July 2023)

Phra Samuh Niphon Charanadhammo. A monk who has taken a vow to abstain from food. (Interview 13 June 2023)