การบูรณาการหลักพุทธศาสนาและกระบวนการจัดการขยะแบบเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ : กรณีศึกษาวัดในพุทธศาสนา

Main Article Content

มยุรี เตยะราชกุล

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกและการวิจัยเชิงปริมาณในบางประเด็นรวมทั้งการวิเคราะห์เนื้อหา ด้วยการใช้วัดเป็นกรณีศึกษา ได้แก่ วัดจากแดง วัดสวนแก้ว วัดญาณเวศกวัน วัดป่าอุดมสุข มูลนิธิสวนแก้วสาขากบินทร์บุรีและสาขาบุรีรัมย์ ด้วยการสัมภาษณ์  เจ้าอาวาส พระสงฆ์ ผู้ช่วยพระสงฆ์ ผู้ทำงานในวัด โดยหลักพุทธศาสนาเป็นการสร้างรมณียสถาน ซึ่งวัดจากแดง วัดญาณเวศกวัน และวัดป่าอุดมสุข ปลูกต้นไม้ใหญ่เป็นรมณียสถาน ส่วนวัดสวนแก้วและมูลนิธิสาขาสวนแก้วสร้างรมณียสถานคือทำสวนเกษตรผสมผสาน สำหรับการแปรรูปขยะด้วยหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน กล่าวคือวัดจากแดงจะเน้นการลดขยะด้วยการรีไซเคิล โดยเฉพาะการผลิตเป็นผ้าจีวร สบง ผ้าห่ม เสื้อยืดจากเส้นใยจากขวดพลาสติก ส่วนวัดสวนแก้วจะเน้นเรื่องการลดขยะด้วยการแยกขยะที่เป็นของเก่าที่ได้รับบริจาค  และให้ร้านรับซื้อของเก่าประมูลขยะที่แยกไว้เพื่อนำไปซ่อมแซม ตกแต่งใหม่ผลิตเป็นสินค้ามือสองต่อไป ส่วนวัดญาณเวศกวันจะเน้นเรื่องการสร้างรมณียสถานมากกว่าการจัดการขยะ ส่วนมูลนิธิสวนแก้วสาขากบินทร์บุรีและสาขาบุรีรัมย์ดำเนินการเช่นเดียวกับวัดสวนแก้ว สำหรับวัดป่าอุดมสุขจะใช้การประสานกับร้านรับซื้อของเก่าให้เป็นตัวแทนวัดรับบริจาคของเก่าและนำรายได้ที่ได้จากผลิตภัณฑ์ให้วัด จะเห็นได้ว่าวัดในพื้นที่ต่างกันมีวิธีการต่างกันตามความเหมาะสมของวัดนั้นๆ ส่วนปัจจัยที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญต่อการจัดการแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์คือผู้นำและภาวะผู้นำ ซึ่งทำให้เกิดแรงจูงใจ ในการร่วมมือกับวัดทำกิจกรรมต่างๆ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่มีผลต่อการจัดการแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ กล่าวคือ นวัตกรรม การบูรณาการ การมีส่วนร่วม การสร้างเครือข่าย การนำนโยบาย/แผนสู่การปฏิบัติ เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เตยะราชกุล ม. (2024). การบูรณาการหลักพุทธศาสนาและกระบวนการจัดการขยะแบบเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ : กรณีศึกษาวัดในพุทธศาสนา. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(1), 75–86. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/271711
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

หนังสือ

กรมควบคุมมลพิษ. (2547). คู่มือปฏิบัติการนำขยะมูลฝอยมาใช้ให้เกิดประโยชน์สำหรับวัดในพระพุทธศาสนา.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

กรมควบคุมมลพิษ. (2566). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ. บริษัท เอพี คอนเน็กซ์ จำกัด

จิรัตน์ เขียวชอุ่ม และคณะ. (2563). รายงานการวิจัยการลดปริมาณขยะบนเกาะหลีเป๊ะอย่างยั่งยืน โดยกระบวนการมีส่วนร่วม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

จินตนา สุจจานันท์. (2549). การศึกษาและการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์

ธเรศ ศรีสถิตย์. (2558). วิศวกรรมการจัดการมูลฝอยชุมชน. กรุงเทพมหานคร: วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์

เมตต์ เมตต์การุณ์จิต. (2553). การบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม: ประชาชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและราชการ. กรุงเทพมหานคร: บุ๊ค พอยท์

วรเดช จันทรศร. (2540). การนนำนโยบายไปปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: กราฟิคฟอร์แมท (ไทยแลนด์)

สื่ออิเล็กทรอนิกส์

ณรงค์กร มโนจันทร์เพ็ญ. (2564). สถานการณ์ขยะโลกกับประเทศที่ผลิตขยะมากที่สุดในโลกขณะนี้. [สืบค้นวันที่ 25 ตุลาคม 2566] จาก https://thestandard.co/garbage-situation/

ณิชชา บูรณสิงห์. (2559). นโยบายประชารัฐ: แนวทางการจัดการขยะในประเทศไทย. [สืบค้นวันที่ 25 ตุลาคม 2566] จาก https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/ parliament_ parcy/ewt_dl_link.php?nid=42894

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2562) .เศรษฐกิจหมุนเวียน...ที่ทุกคนรู้. [สืบค้นวันที่ 25 ตุลาคม 2566] จาก https://www.mhesi.go.th/images/STBookSeries/BS003CircularEconomy.pdf

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2563). สถิติบุคลากรและศาสนสถานทางศาสนาในประเทศไทย. [สืบค้นวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2565] จาก http://ittdashboard.nso.go.th/preview.php?id_project=56

หนังสือภาษาต่างประเทศ

Daniel Hoornweg and Perinaz Bhada-Tata. (2012). WHAT A WASTE: A Global Review of Solid Waste Management. Washington, DC: World Bank. https://openknowledge.worldbank.org/ handle/10986/17388.

Herzberg, Frederick and others. (1959). The Motivation to work. New York: John Wiley and Son.

McClelland, D. C. (1961). The achieving society. Princeton, NJ: Van Nostrand

Russ Linden, “A Framework for change in the U.S.D.A Forest Service’s,”NEPA Process. For the 21 Century Project (2007) (accessed Nov. 17, 2023)

Straus, David. (2002). How to Make Collaboration Work. San Francisco: BerrettKoehler Publishers.

สัมภาษณ์

พระราชวัชรบัณฑิต (ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร). เจ้าอาวาสวัดจากแดง. วันที่สัมภาษณ์ 19 มกราคม 2567.

นางปารณีย์ แก้วเกิดสี. อาสาสมัครด้านสิ่งแวดล้อมวัดจากแดง. วันที่สัมภาษณ์ 19 มกราคม 2567.

พระราชธรรมนิเทศ (พระพยอม กลฺยาโณ). เจ้าอาวาสวัดสวนแก้ว. วันที่สัมภาษณ์ 22 มกราคม 2567.

นายมานิตย์ วงศ์บุญพรม. ผู้ทำงานในวัดสวนแก้ว (ผู้จัดการโรงคัดแยกขยะ). วันที่สัมภาษณ์ 22 มกราคม 2567.

พระอาจารย์วุฒิ. ผู้ดูแลมูลนิธิวัดสวนแก้ว สาขาจังหวัดบุรีรัมย์. วันที่สัมภาษณ์ 28 มกราคม 2567.

พระมหาการุญ. ผู้แทนเจ้าอาวาสวัดญาณเวศกวัน. วันที่สัมภาษณ์ 30 มกราคม 2567.

นายสมพงษ์ บุญเกิด. ผู้ดูมูลนิธิสวนแก้วสาขากบินทร์บุรี. วันที่สัมภาษณ์ 31 มกราคม 2567.

พระครูสุทธิปัญญาโสภณ. เจ้าอาวาสวัดป่าอุดมสุข. วันที่สัมภาษณ์ 31 มกราคม 2567.

นาย ชัยวัฒน์ ธิติกวรกุล. เจ้าของร้านของเก่าชื่อร้านค ฅน มือสอง (ร้านที่ทำงานให้วัดป่าอุดมสุข). วันที่สัมภาษณ์ 31 มกราคม 2567