การพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านการปฏิบัติอานาปานสติตามแนวท่านพุทธทาสภิกขุสู่ลมหายใจแห่งสติ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการพัฒนาคุณภาพชีวิต 2) เพื่อศึกษาการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยการปฏิบัติอานาปานสติตามแนวทางท่านพุทธทาสภิกขุ และ 3) เพื่อนำเสนอการพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านการปฏิบัติอานาปานสติตามแนวท่านพุทธทาสภิกขุ สู่ลมหายใจแห่งสติ ใช้ระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 27 รูป/คน วิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลในรูปแบบการพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับบุคคล เพื่อให้สามารถพัฒนาตนเองและสังคมไปสู่เป้าหมายที่พึงปรารถนา การมีความเอื้ออาทรต่อบุคคลอื่น มีอาชีพ มีรายได้ที่พอเพียงต่อการดำเนินชีวิต มีคุณธรรมและศีลธรรม สามารถช่วยยกระดับทั้งตนเองและสังคมให้มีคุณค่า การพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านการปฏิบัติอานาปานสติเป็นวิธีที่จะให้รู้แจ้ง ซึ่งความทุกข์เป็นเรื่องที่เราไม่สามารถควบคุมมันได้ ท่านพุทธทาสภิกขุกล่าวว่าสิ่งแรกที่ต้องรู้จักนั้นคือความทุกข์ และความเห็นแก่ตัวเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ สุญญตา แปลว่าความเป็นของว่าง คือว่างจากความเป็นตัวตน อานาปานสติภาวนาสามารถทำได้ทุกเวลา ทำได้ในทุกอิริยาบถแต่ดีที่สุดคืออิริยาบถนั่ง เมื่อเกิดความสงบ มีสมาธิดีแล้ว ก็จะมีอนามัยดี มีสุขภาพทั้งทางกายและจิตดี มีปัญญาแจ่มแจ้งหลุดพ้นจากความทุกข์ มีความสุขทั้งส่วนตนและสังคม การพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านการปฏิบัติอานาปานสติตามแนวท่านพุทธทาสภิกขุ สู่ลมหายใจแห่งสติที่แบ่งได้เป็น 4 ด้าน ได้แก่ ด้านกายมีร่างกายที่สมบูรณ์ ด้านจิตมีจิตใจสงบเป็นสุข ด้านสังคมสงบสุขและมีสันติภาพ และด้านปัญญาควรจะสื่อให้เห็นความรู้แจ้งแทงตลอดไม่ใช่ความสุขอันประเสริฐ ด้วยการปฏิบัติอานาปานสติได้ทุกที่ทุกเวลาช่วยพัฒนากายจิตสังคมและปัญญา อุดมด้วยสุขภาวะที่สมบูรณ์