การประยุกต์ใช้อุเบกขาในชีวิตประจำวันในสังคมโลกยุคใหม่ -

Main Article Content

พิชชาอร เปล่งปัญญารัตน์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลัก "อุเบกขา" ในการดำเนินชีวิตในสังคมโลกยุคใหม่ และเพื่อให้ผู้อ่านได้ตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาความเป็นกลางทางใจท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของสังคมดิจิทัลร่วมสมัย อุเบกขาคือความเป็นกลางที่กำกับด้วยปัญญา ไม่เอนเอียงและไม่ถูกครอบงำด้วยอารมณ์ที่มากระทบ การนำแนวคิดอุเบกขาบารมีมาประยุกต์ใช้ มิใช่เป็นเพียงคุณธรรมในคัมภีร์ แต่เป็นแนวทางปฏิบัติที่สามารถนำมาใช้ได้จริงทั้งในระดับชีวิตประจำวัน เช่น ในครอบครัว การทำงาน และสังคมออนไลน์ รวมถึงในระดับสังคมและการเมือง โดยใช้เป็นทักษะทางปัญญาในการปรับอารมณ์ กรองข้อมูลข่าวสาร และช่วยในการตัดสินใจ ประโยชน์ที่จะได้รับจากการนำอุเบกขามาประยุกต์ใช้ คือผลลัพธ์เชิงปฏิบัติที่ช่วยสร้างสมดุลทางจิตใจ ลดความเครียดและความวิตกกังวล ลดความขัดแย้งทางความคิด เพิ่มสมาธิ ตลอดจนช่วยลดการตอบโต้ทางลบในโลกออนไลน์ ส่งผลให้เกิดความพอดีในการดำเนินชีวิตในยุคดิจิทัลได้อย่างมีความสุขและยั่งยืน ทั้งในมิติส่วนตัว สังคม และจริยธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เปล่งปัญญารัตน์ พ. (2026). การประยุกต์ใช้อุเบกขาในชีวิตประจำวันในสังคมโลกยุคใหม่: -. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(1), 44–56. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/286966
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

Reference

Book :

Boon Nilkes. (1991). Upekkha in Buddhism. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.

Mahachulalongkornrajavidyalaya. (1996). Thai Tripitaka Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition B.A.2539. Bangkok: MCU Press.

Ñāṇamuni. (2017). The path of purification (Visuddhimagga). Kandy: Buddhist Publication Society.

Phra Brahmakhunaporn (P. A. Payutto). (2016). Dictionary of Buddhism (Dhamma categories) 34ed. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Porn Rattanasuwan. (1986). Buddhist Teachings in the Tripitaka. Bangkok: Mahamakut Buddhist University Press.

Somdet Phra Buddhaghosacariya (P. A. Payutto). (2018). Buddhadhamma: Expanded edition 50ed. Bangkok: Palitham Publishing.

Turkle Sherry. (2015). Reclaiming Conversation: The Power of Talk in a Digital Age. New York: Penguin Press.

UNESCO. (2018). A global framework of reference on digital literacy skills for indicator 4.4.2. Paris: UNESCO.

Boon Nilkes. (1991). Upekkha in Buddhism. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.

Journal :

Cortland J. Dahl, Christine D. Wilson-Mendenhall, and Richard J. Davidson. (2020) The Plasticity of Well-Being: A Training-Based Framework for the Cultivation of Human Flourishing. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(51); 32197–32206.

Davidson Richard J. and Kabat-Zinn, Jon. (2011). Alterations in Brain and Immune Function Produced by Mindfulness Meditation. Psychosomatic Medicine Journal. 65(4); 564-570.

Jirachada Chiangkoon. (January-April 2023). Equanimity in meditation practice and worldly success. Buddhist Psychology Journal. 8(1); 143-153.

Phra Kru Sutthaphavanapithan, Phra Maha Wichian Krairikshsilp, Jetnipat Phithiyanuwat. (July-December 2022). Upekkha: A way of life for peace. Journal of MCU Buddhasothorn Parithat. 2 (2); 172-184.

Priyanuch Wutichupradit and Suphat Chupradit. (July-December 2022). The Influence of Social Media Addiction on the Mental Health of University Students in Thailand. Sutthiparitat Journal. 36(3); 189.

Thawatchai Triworachai et al. (January-June 2023). Leadership of executives based on the Four Sublime States of Mind in Lam Ta Sao Municipality, Wang Noi District, Phra Nakhon Si Ayutthaya Province. Journal of Philosophy Review.23(1); 71-72.

Wilson Mendenhall. (2020). The plasticity of well-being: A training-based framework for the cultivation of human flourishing. Proceedings of the National Academy of Sciences. 117(51); 32197–32206.

เอกสารอ้างอิง

หนังสือ :

บุณย์ นิลเกษ. (2534). อุเบกขาในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

พร รัตนสุวรรณ. (2529). พุทธธรรมในพระไตรปิฎก. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2540). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2553). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ธนธัชการพิมพ์ จำกัด.

พระมหาสมปอง มุทิโต. (2542). อุเบกขาในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสันทัด จันทร์ทาทอง. (2544). อุเบกขาในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอุดรคุณาธิการ และจําลอง สารพัดนึก. (2630). อุเบกขาในพระพุทธศาสนาเถรวาท พจนานุกรมพุทธศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

หนังสือแปล :

พระพุทธโฆสาจารย์. (2536). วิสุทธิมรรค. แปลไทยโดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

บทความ :

จิรชฎา เชียงกูล. (มกราคม-เมษายน 2566). อุเบกขาในการเจริญภาวนากรรมฐาน กับความสำเร็จในทางโลก. วารสารพุทธจิตวิทยา. 8(1); 143-153.

ธวัชชัย ตรีวรชัย และคณะ. (มกราคม-มิถุนายน 2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารตามหลักพรหมวิหาร4 ในเทศบาลเมืองลำตาเสา อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารปรัชญาปริทรรศน์. 23(1); 71-72.

พระครูสุตภาวนาพิธาน, พระมหาวิเชียร ไกรฤกษ์ศิลป์, เจตนิพัทธ์ พิธียานุวัฒน์. (กรกฎาคม-ธันวาคม 2565). อุเบกขา: แนวทางการดำเนินชีวิตเพื่อสันติสุข. วารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์. 2 (2); 172-184.

ประทวน วันนิจ และมนูญ สอนโพนงาม. (กรกฎาคม-ธันวาคม 2565). วิกฤตวัฒนธรรม เปลี่ยนผ่านวิถีชีวิตสังคมไทยในยุคดิจิทัล. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตร์ปริทรรศน์. 9(2); 117.

ปริยานุช วุฒิชูประดิษฐ์ และสุภัทร ชูประดิษฐ์. (กรกฎาคม-กันยายน 2565). อิทธิพลของการติดสื่อสังคมออนไลน์ต่อภาวะสุขภาพจิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยในประเทศไทย. วารสารสุทธิปริทัศน์. 36(3); 189.