พุทธวิธีการสอนโดยใช้หลักปฐวีธาตุเพื่อการบรรลุธรรม

Main Article Content

ชุติญา ลาพาสระน้อย

บทคัดย่อ

พุทธวิธีการสอนโดยใช้หลักปฐวีธาตุเพื่อการบรรลุธรรม มีเป้าหมายเพื่อดับทุกข์อันเกิดจากการ ยึดมั่นถือมั่นในกายว่าเป็น "ตัวตน" หลักการนี้อาศัยคุณสมบัติของปฐวีธาตุทั้งในมิติรูปธรรม (ความแข็ง) และมิตินามธรรม (ความหนักแน่น อดทน) พุทธวิธีการสอน ประกอบด้วย 4 แนวทาง ได้แก่ 1) การสร้าง พื้นฐานความรู้ 2) การฝึกปฏิบัติจริง 3) การฝึกขันติและอุเบกขา และ 4) การเจริญวิปัสสนา ส่วนการประยุกต์ใช้มี 3 ด้าน คือ 1) ด้านการพิจารณารูปขันธ์ เพื่อเห็นความไม่สวย ไม่งาม ความไม่เที่ยง 2) ด้านสมาธิภาวนา ใช้ธาตุดินเป็นอารมณ์กัมมัฏฐาน เพื่อสร้างจิตที่สงบ ตั้งมั่น และ 3) ด้านปัญญา ใช้จิตที่มั่นคงพิจารณาไตรลักษณ์ เมื่อเกิดปัญญาเห็นแจ้งว่าร่างกายเป็นเพียง กองธาตุ ไม่ใช่ตัวตน ย่อมนำไปสู่การคลายความยึดมั่นถือมั่นและนำไปสู่การบรรลุธรรมอันเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ลาพาสระน้อย ช. (2026). พุทธวิธีการสอนโดยใช้หลักปฐวีธาตุเพื่อการบรรลุธรรม. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(1), 16–30. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/287028
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

Reference :

Book :

Phra Khru Tilakanurak. (2015). A Study of Fundamental Meditation in Mindfulness of the Body. Ayutthaya: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Phra Dhammapitaka (P. A. Payutto). (2000). Buddhadhamma: Revised and Expanded Edition. 9th ed. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Phra Dhammapitaka (P. A. Payutto). (2018). Dictionary of Buddhism: Compendium of Terms. 31th. Bangkok: Sahadhammik Co., Ltd.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (2539). Thai Tripitaka: Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Somdej Phra Buddhaghosacharya (P.O. Payutto). (2018). Dictionary of Buddhist Terms. Bangkok: Sahathamik Printing Company Limited.

Ven. Kandhasarabhivong (Trans.). (2009). Abhidhammathasangaha and Paramatthadipani. 3rd. Bangkok: Prayoonsanthai Printing Limited Partnership.

Translated Books :

Bhadantacariya Buddhaghosa. (2021). Visuddhimagga: Translation and Explanation. Volume 4. (Translated by Ven. Kandhasarabhivong). Bangkok: Prayoonsanthai Printing Limited Partnership.

Buddhaghosa Thera. (2025). Visuddhimagga. (Translated by Somdej Phra Phutthacharn (Aj Asabhama Thera). Taipei: The Corporate of The Buddha Educational Foundation.

Journal :

Wichanati, S., Ngamchitcharoen, W. (May–August 2018). A Comparative Study of Rupakhandha and Scientific Truth. Journal of Buddhist Studies, Chulalongkorn University. 25(2);11.

Phramaha Thongsuk Paññavanno(Phrommidet). (April–August 2025). Awakening in Daily Life according to the Principle of the Dependent OriginationAcademic Articles. Journal of Buddhist Innovation Review. 6(2); 15-29.

Electronic media :

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitaka: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House. Source: https://84000.org/tipitaka. (Accessed 7 October 2025)

Somdej Phra Buddhaghosacharya (P. O. Payutto). (2018). Dictionary of Buddhism: Compendium of Terms. Source: https://www.watnyanaves.net. (Accessed 7 October 2025)

Somdej Phra Buddhaghosacharya (P. O. Payutto). (2003). Dictionary of Buddhist studies: A compilation of Dhamma. Source: https://www.watnyanaves .net. (Accessed 7 October 2025)