รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 ตามหลักพระพุทธศาสนา

Main Article Content

พระธีระ ชื่นตา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 11 2) เพื่อสร้างรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 11 ตามหลักพระพุทธศาสนาและ 3) เพื่อประเมินความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 11 ตามหลักพระพุทธศาสนา เป็นการวิจัยและพัฒนา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามสภาพภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ ผู้บริหารโรงเรียนจำนวน 36 โรงเรียน และครูจำนวน 2 รูป/คน รวมทั้งสิ้นจำนวน 108 รูป/คน การสนทนากลุ่มของผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 รูป/คน และแบบประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ กลุ่มเป้าหมายผู้อำนวยการโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จำนวน 30 รูป โดยการเลือกแบบเจาะจง สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลการวิจัย คือ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน


        ผลการวิจัยพบว่า (1) สภาพภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 11 ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (2) การสร้างและพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญ มีองค์ประกอบ 5 อย่าง คือ (2.1) หลักการและเหตุผลของรูปแบบ (2.2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ (2.3) สาระสำคัญและการดำเนินการพัฒนา (2.4) แนวทางการนำรูปแบบสู่การปฏิบัติ (2.5) เงื่อนไขความสำเร็จของรูปแบบ มีแนวทางการพัฒนา 3 องค์ประกอบ 25 แนวทาง คือ (A) การสร้างและแสวงหาความรู้ มี 7 แนวทาง (B) การคิดจินตนาการ มี 8 แนวทาง (C) การไตร่ตรองสร้างแนวทางการปฏิบัติอย่างสร้างสรรค์ มี 10 แนวทาง ผลการประเมินความเหมาะสมของรูปแบบโดยรวม มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (3) การประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา พบว่า ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์โดยรวมทุกองค์ประกอบอยู่ในระดับ มากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชื่นตา พ. (2026). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 ตามหลักพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(2), 90–106. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/289871
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Book :

Boonyachom Srisaad. (2010). Basic Research. 8th ed. Bangkok: Suviriyasarn.

Office of the Constitutional Court. (2021). Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2560. 3rd ed. Bangkok: P. Press Co., Ltd.

Pichayapa Yuenyao. (2019). Leadership in Educational Administration and Schools. 3rd ed. Nakhon Pathom: Nakhon Pathom Rajabhat University.

Phra Maha Boonlert Chuethani. (2023). Buddhist Innovations in Management and Leadership. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.

Phra Sutheeratana Bandit (Sutit Apakaro). (2020). Buddhist Leadership: Integrating Buddhist Principles for Modern Management. Bangkok: Mahachulalongkorn- rajavidyalaya University.

Rattana Buasorn. (2022). Research and Development of Educational Innovations. 6th ed. Bangkok: Chulalongkorn University Press.

Robinson, K. (2007). The principles of creative leadership. McGraw-Hill.

Teera Runcharoen, et al. (2002). Management for Learning Reform. Bangkok: Yellow.

Wiroj Charoenrak. (2022). Strategic Leadership of School Administrators. Bangkok: Triple Group.

Isara Boonyarit. (2002). A Study of the Relationship Between Leadership, Competency, Organizational Climate, and Effectiveness of

Entry-Level Supervisors. Master of Science Thesis (Industrial Psychology), Department of Industrial Engineering. Kasetsart University, Bangkok.

Kittikan Patiphan. (2012). Structural Equation Model of Creative Leadership of Vocational Education Administrators. Doctoral Dissertation, Khon Kaen University, Khon Kaen.

Saipae Pianchana. (2019). Development of indicators of creative leadership of primary school administrators under the Office of Primary Educational Service Area in Sakon Nakhon Province. Master's Thesis in Education. Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon.

Journal :

Jinnachat Ruangjui et al. (2025). Ethical Leadership and Lessons for Excellence in Educational Administration: A Case Study of the Special Education Center in Trat Province. Journal of Buddhist Educational Innovation. 1(3); 35.

Sternberg, R. J. (2006). Creative leadership: It's a decision. Journal of Leadership. 36(2); 22–24.

หนังสือ :

ธีระ รุญเจริญ และคณะ. (2545). การบริหารเพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: เยลโล่.

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.

พระมหาบุญเลิศ ช่วยธานี. (2566). พุทธนวัตกรรมการบริหารและการเป็นผู้นำ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสุธีรัตนบัณฑิต (สุทิตย์ อาภากโร). (2563). ภาวะผู้นำวิถีพุทธ: การบูรณาการหลักธรรมเพื่อการบริหารงานยุคใหม่. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พิชญาภา ยืนยาว. (2562). ภาวะผู้นำทางการบริหารการศึกษาและสถานศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

รัตนะ บัวสนธ์. (2565). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.

วิโรจน์ เจริญรักษ์. (2565). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา. กรุงเทพหานคร: ทริปเพิ้ล กรุ๊ป.

สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ. (2564). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พี. เพรส จำกัด.

อิสระ บุญญฤทธิ์. (2545). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำ สมรรถนะ บรรยากาศองค์การ และประสิทธิผลของหัวหน้างานระดับต้น. ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต จิตวิทยาอุตสาหกรรม สาขาวิชาอุตสาหกรรม. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ดุษฎีนิพนธ์ :

กิตติ์กาญจน์ ปฏิพันธ์. (2555). โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษา วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สใบแพร เพียรชนะ. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดสกลนคร วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหา บัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

บทความ :

จิณณฉัตร เรืองจุ้ย และคณะ. (2568). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมและบทเรียนเพื่อความเป็นเลิศในการบริหารการศึกษา: กรณีศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดตราด. วารสารพุทธนวัตกรรมการศึกษา. 1(3); 35.