ทศบารมีของพระโพธิสัตว์: หลักการประยุกต์ใช้เพื่อสังคมสันติสุข
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอการประยุกต์ใช้หลักทศบารมีในบริบทของสังคมปัจจุบัน โดยอาศัยการศึกษาและสังเคราะห์เอกสารทางพระพุทธศาสนาและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาเป็นกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการสำหรับการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ระบบการศึกษา และสถาบันทางสังคม ผลการศึกษาพบว่า ทศบารมีเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคุณธรรมและการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเชิงบวก ช่วยลดความเห็นแก่ตัว ความเหลื่อมล้ำ และความขัดแย้ง พร้อมส่งเสริมการเสียสละ ความรับผิดชอบ ความอดทน ความเป็นธรรม และการใช้ปัญญาในการดำเนินชีวิต นอกจากนี้ การบูรณาการหลักทศบารมีร่วมกับศีล ๕ ยังช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างไม่เบียดเบียน มีสติสัมปชัญญะ และเคารพสิทธิของผู้อื่น อันนำไปสู่การสร้างสังคมแห่งคุณธรรม ความสามัคคี และสันติสุขอย่างยั่งยืน ตั้งแต่ระดับบุคคล ครอบครัว ชุมชน จนถึงระดับสังคมโดยรวม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เรื่องลิขสิทธิ์/เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน
เอกสารอ้างอิง
Book :
Albert Bandura. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. (in Thai)
Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhorn. (2000). The Ten Perfections in Theravada
Buddhism. Bangkok: Mahamakut Buddhist University. (in Thai)
Phra Brahmakuna Phraya (P.A. Payutto). (2008). Buddhadhamma (Revised and Expanded Edition). Bangkok: Prayoon Sasan Thai Printing Co., Ltd. (in Thai)
Phra Ratchapariyatkavi, Prof. Dr. (2012). Essential Teachings from Jataka Tales: The Ten Perfections. Bangkok: Prayoon Sasan Thai Printing Co., Ltd. (in Thai)
Royal Institute of Thailand (2003). Royal Institute Dictionary, 1999 Edition. Bangkok: Nanmee Books Publications. (in Thai)
Soraj Hongladarom. (2018). Applied Ethics. Bangkok: Chulalongkorn University Press. (in Thai)
หนังสือ :
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุงและขยายความ). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชปริยัตกวี,ศ.ดร. (2012). สารัตถธรรมจากชาดก : ทสบารมี. กรุงเทพมหานคร: หจก.ประยูรสาส์นไทยการพิมพ์.
ราชบัณฑิตยสถาน (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์ พับลิเคชั่นส์.
วัลลภ ปิยะมโนธรรม. (2558). จิตวิทยาการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. (2534). ทศบารมีในพุทธศาสนาเถรวาท. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2561). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 50. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
โสรัจจ์ หงศ์ลดารมภ์. (2561). จริยศาสตร์ประยุกต์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บทความ:
ดวงกมล เจริญสุข. (2566). การวิเคราะห์แนวคิดจริยธรรมสากลในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม. วารสารปรัชญาและศาสนา. 25(1); 45-50.
อภิชาต ปานสุข. (2565). แนวคิดสันติสุขในสังคมไทย จากพุทธธรรมสู่นโยบายสาธารณะ. วารสารสังคมศาสตร์. 42(3); 15-18.
พิมพ์ณารา เมฆะวิภาต (2566). การรักษาศีลของคนยุคใหม่เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์. 4(1), 119 –127.
เศรษฐพงษ์ ศรีเลิศ. (2567). การพัฒนาคุณธรรมและจริยธรรมของบุคลากรในสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฏรเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์. 5(1), 31–46.
พระมหาสัญญา วชิโร (สุขทน). (2567). วิเคราะห์นวัตกรรมวิธีการสื่อสารพุทธธรมขององค์ทะไลลามะที่ 14. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์. 5(2); 138 –151.
ประเภทสื่ออิเล็กทรอนิกส์ :
สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์. (2566). พุทธธรรมกับนวัตกรรมทางสังคมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. [ออนไลน์]. วันที่สืบค้น 29มิถุนายน 2569. แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล www.bri.mcu.ac.th/e-book.pdf.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2562). สารัตถธรรมจากชาดก : ทสบารมี [ออนไลน์]. วันที่สืบค้น 29 มิถุนายน 2569 แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล www.mcu.ac.th/directory. pdf.
วัชรวิชญ์ กีรติดุสิตโรจน. การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล. (ออนไลน์). วันที่สืบค้น 1 เมษายน 2569. แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล www. harvardasia.co.th.
พจนารถ สุพรรณกุล. การเผยแผ่พระพุทธศาสนากับเทคโนโลยีสารสนเทศ. (ออนไลน์). วันที่สืบค้น 1 มีนาคม 2569 แหล่งที่มา www.phd.mbu.ac.th/index.php .
สุรี วรรณ. เทคโนโลยีและสารสนเทศ. [ออนไลน์]. วันที่สืบค้น 1 มีนาคม 2569) แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล www. sureewan147.blogspot.com.
Wallop Piyamanotham. (2015). Psychology of Learning. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Somdej Phra Buddhaghosacharya (P.A. Payutto). (2018). Buddhadhamma: Revised and Expanded Edition. 50th edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House. (in Thai)
Journal :
Apichat Pansuk. (2022). The concept of peace in Thai society: from Buddhist principles to public policy. Journal of Social Sciences. 42(3); 15-18. (in Thai)
Duangkamol Charoensuk. (2023). Analysis of Universal Ethical Concepts in a Multicultural Social Context. Journal of Philosophy and Religion. 25(1); 45–50. (in Thai)
Pimnara Mekhavipat (2023). The practice of morality by modern people for the development of quality of life. Buddhist Innovation Review Journal. 4(1), 119–127.
Setthapong Srilert. (2024). Development of morality and ethics of personnel in the Office of the Secretary-General of the House of Representatives in a Buddhist integrated manner. Journal of Buddhist Innovation Review. 5(1), 31–46. (in Thai)
Phra Maha Sanya Wachiro (Sukhton). (2024). An analysis of the innovative methods of communicating Buddhist teachings of the 14th Dalai Lama. Journal of Buddhist Innovation Review. 5(2); 138 –151. (in Thai)
Website :
Pojjanat Suphankul. The Dissemination of Buddhism and Information Technology. (Online). Accessed March 1, 2026. Available from www.phd.mbu.ac.th/index.php. Sureewan. Technology and Information, [Online]. Accessed March 1, 2026. Available from
www.sureewan147.blogspot.com.
Wacharawit Keeratidusitrotchan. The Dissemination of Buddhism in the Era of Digital Technology Change. (Online). Accessed April 1, 2026. Available from www.harvardasia.co.th. The Dissemination of Buddhism in the Era of Change.pdf.
