การประยุกต์ใช้สัมมัปปธาน 4 ในการตัดวงจรกิเลส

Main Article Content

สมหมาย เข็มเจริญ

บทคัดย่อ

การประยุกต์ สัมมัปปธาน 4 หรือความเพียรชอบ เป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาจิตใจให้บริสุทธิ์ และเป็นเครื่องมือในการ ตัดวงจรกิเลส ซึ่งประยุกต์สัมมัปปธาน 4 ได้แก่ สังวรปธาน ความเพียรระวัง, ปหานปธาน ความเพียรละ, ภาวนาปธาน ความเพียรสร้างกุศล, และ อนุรักขนาปธาน ความเพียรรักษาและเจริญกุศล มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อควบคุมกิเลสและเสริมสร้างคุณธรรมเป็นการฝึกสติระวังพฤติกรรมและความคิดช่วยป้องกันไม่ให้กิเลสเกิดขึ้น การละกิเลสที่เกิดแล้วด้วยสติและปัญญาช่วยตัดวงจรความโลภ ความโกรธ และความหลง การสร้างคุณธรรมและความดีช่วยแทนที่พื้นที่ของกิเลส และการรักษาความดีที่เกิดขึ้นแล้วช่วยให้คุณธรรมมั่นคงและเจริญต่อเนื่อง การประยุกต์หลักธรรมนี้อย่างต่อเนื่องจึงทำให้จิตใจเข้มแข็ง สงบ บริสุทธิ์ และสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างสมดุล พร้อมทั้งเป็นการส่งเสริมคุณธรรมในสังคมได้อีกด้วย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เข็มเจริญ ส. (2026). การประยุกต์ใช้สัมมัปปธาน 4 ในการตัดวงจรกิเลส . วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(2), 61–73. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/291207
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

Book :

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (2539). The Thai Tripitaka, Mahachulalongkornrajavidyalaya University Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House.

Phra Brahmagunabhorn (P.A. Payutto). (2005). Buddhadhamma (Revised and Expanded Edition). Bangkok: Buddhadhamma Foundation.

Setthipong Wannapak. (2009). The Eightfold Noble Path and its Application in Life. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

SomdejPhra Buddhaghosacharya (P.A. Payutto). (2021). Buddhist Dictionary: A Compilation of Dhamma Teachings. 35th edition. Bangkok: Buddhadhamma Foundation.

Suphir Thumthong. (2016). The Four Right Efforts and the Four Bases of Spiritual Power. Bangkok: Phap Phim.

หนังสือ :

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2548). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธ-ธรรม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 35. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

เสถียรพงษ์ วรรณปก. (2552). อริยมรรคมีองค์ 8 กับการดำเนินชีวิต. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณ-ราชวิทยาลัย.

สุภีร์ ทุมทอง. (2559). สัมมัปปธาน 4 อิทธิบาท 4. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.