วงจรวิบากตามหลักพระพุทธศาสนา

Main Article Content

อุทัย สติมั่น
วิโรจน์ คุ้มครอง
พระมหาวีรธิษณ์ วรินฺโท

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงให้เห็นว่า วิบาก คือ ผลที่เกิดจากกรรมที่ทำไว้ก่อน ประดุจเงาติดตามกรรม ในสังคีติสูตรแบ่งบุคคลที่จะต้องรับกรรม (วิบาก) ตามที่ตนได้กระทำไว้ 4 ประเภท คือ 1. ตโม ตมปรายโน คือ ผู้มืดมา และมืดไป 2. ตโม โชติปรายโน คือ ผู้มืดมา แต่สว่างไป 3. โชติ ตมปรายโน คือ ผู้สว่างมา แต่มืดไป 4. โชติ โชติปรายโน คือ ผู้สว่างมา และสว่างไป วงจรวิบากหรือเหตุปัจจัยที่เกี่ยวเนื่องกับกรรมเหล่านี้ เป็นสิ่งที่จะเกิดขึ้นได้ตามเหตุปัจจัย ดังนั้น การทำกรรมดีที่จะสามารถส่งผลได้ดีหรือไม่นั้นจะต้องพิจารณาเรื่องสมบัติ 4 และวิบัติ 4 เป็นองค์ประกอบด้วย ส่วนวิบากตามที่พระพุทธองค์ทรงแสดงนั้นเป็นสิ่งที่สามารถให้ผลไปในลักษณะต่างๆ ตามกรรมที่ได้ก่อไว้ และเมื่อกรรมนั้นเกิดขึ้นมาต้องมีการตั้งอยู่และดับไปตามเหตุปัจจัย ดังพระพุทธพจน์ในนิพเพธิกสูตรว่า เรากล่าวเจตนาว่าเป็นตัวกรรม บุคคลคิดแล้ว จึงกระทำด้วยกาย วาจา ใจ สิ่งที่เกิดขึ้นโดยมีเจตนาจะทำให้เกิดกรรมอย่างแน่นอน และจะเป็นเหตุให้ต้องเสวยวิบากกรรมกันต่อไปตามกรรมที่ก่อไว้  

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิชาการ

References

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 2539.
__________ . อรรถกถาภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาอฏฺฐกถา. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์วิญญาณ. 2532 - 2534.
จำลอง สารพัดนึก. พจนานุกรม บาลี-ไทย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร : เรืองปัญญา. 2548.
ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพมหานคร : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น. 2542.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม. กรุงเทพมหานคร: เคล็ดไทย. 2551.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 2546.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. 9 ราชบัณฑิต. พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด. กรุงเทพมหานคร: วัดราชโอรสาราม. 2548.
พันตรี ป. หลงสมบุญ (ประยุทธ์ หลงสมบุญ) .พจนานุกรม มคธ-ไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : เรืองปัญญา. 2540.
พุทธทาสภิกขุ. แกนพุทธศาสตร. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา. 2540.
แสง จันทร์งาม. พุทธศาสนวิทยา. กรุงเทพมหานคร: บรรณาคาร. 2512.
อัมพร หุตะสิทธิ์. “กรรม 12 และการให้ผล”. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. โครงการบัณฑิตศึกษา: สถาบันราชภัฏธนบุรี. 2546.

Most read articles by the same author(s)