การปริวรรต แปล และวิเคราะห์ศัพท์บาลีในปทานุกรมพระไตรปิฎก ฉบับบาลี-ไทย เล่ม 1 (อ-อธิเสติ)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ 1) เพื่อปริวรรตศัพท์บาลีในปทานุกรมฯ จากอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน 2) เพื่อแปลศัพท์บาลีในปทานุกรมฯ เป็นภาษาอังกฤษ และ 3) เพื่อวิเคราะห์ศัพท์บาลีที่คัดเลือกในด้านศัพทศาสตร์และอัตถศาสตร์
ผลการวิจัยพบว่า 1) การปริวรรตศัพท์บาลีจากอักษรไทยเป็นอักษรโรมันตามมาตรฐานของสมาคมบาลีปกรณ์ (PTS) สามารถทำได้อย่างเป็นระบบ ทำให้ปทานุกรมฯ เข้าถึงได้ในระดับสากล 2) สามารถแปลศัพท์บาลีบทตั้งจาก 508 หน้าแรกได้ 4,088 คำ โดยส่วนใหญ่เป็นคำนาม (ร้อยละ 55.91) และได้สร้างคลังศัพท์บาลี-อังกฤษที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาพระไตรปิฎก 3) การวิเคราะห์ศัพท์บาลีที่คัดเลือก 20 คำ แสดงให้เห็นความสัมพันธ์อันแนบแน่นระหว่างโครงสร้างทางภาษา (ศัพทศาสตร์) และความหมายเชิงลึกที่เชื่อมโยงกับหลักธรรม (อัตถศาสตร์) ซึ่งยืนยันว่าการเข้าใจศาสตร์บาลีสัททาวิเสสเป็นกุญแจสำคัญในการตีความพุทธพจน์อย่างแม่นยำ
องค์ความรู้ใหม่ที่ได้คืองานวิจัยนี้ได้แสดงให้เห็นภาพความสัมพันธ์เชิงบูรณาการระหว่าง “ภาษา” และ “ธรรม” อย่างเป็นรูปธรรม และยังเป็นการสร้าง “สะพานเชื่อมองค์ความรู้” ระหว่างโลกวิชาการบาลีสายตะวันออกและโลกวิชาการสากล ซึ่งช่วยยกระดับองค์ความรู้ของไทยให้มีบทบาทในเวทีวิชาการระดับโลก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
จิรภัทร แก้วกู่. “การตีความ : มุมมองทางไวยากรณ์บาลี”. สารนิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต ประจำปี 2556. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2556.
ชญาภัทร์ รัตนดิลก. “การวิเคราะห์ศัพท์พุทธธรรมในพระไตรปิฎกจากคัมภีร์อภิธานปฺปทีปิกา และพจนานุกรมบาลี-อังกฤษ (Pali-English Dictionary) : การศึกษาเชิงวิเคราะห์”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2559.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 16. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2551.
พระมหาโกมล กมโล. “บทบาลีในคัมภีร์อภิธัมมัตถวิภาวินี ปัญจิกา อัตถโยชนา ตามสูตรคัมภีร์สัททาวิเสส: ศึกษาเชิงวิเคราะห์”. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2560.
________________. “ศึกษาวิเคราะห์บทบาลีในพระไตรปิฎกตามแนวคัมภีร์สัททาวิเสส”. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2560.
พระโมคคัลลานเถระ. คัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา. แปลโดย พระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และจำรูญ ธรรมดา. กรุงเทพมหานคร: หจก.ประยูรสาส์นไทยการพิมพ์, 2559.
พระมหาสุรชัย วราสโภ. “ประวัติคัมภีร์สัททาวิเสส”. สารนิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต ประจำปี 2559. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2559.
พระศรีสุทธิพงศ์ (สมศักดิ์ อุปสโม). ปทานุกรมพระไตรปิฎก บาลี-ไทย เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เทคนิค 19, 2529.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2508.
_______________. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
เวทย์ บรรณกรกุล. “การศึกษาวิเคราะห์บทบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท”. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2556.
