วิจัยวิธีการสอนวิปัสสนากรรมฐานของพระครูภาวนาวิสุทธิคุณ วิ.
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาวิธีการสอนวิปัสสนากรรมฐานในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาวิธีการสอนวิปัสสนากรรมฐานของพระครูภาวนาวิสุทธิคุณ วิ. และ 3)เพื่อวิเคราะห์วิธีการสอนวิปัสสนากรรมฐานของพระครูภาวนาวิสุทธิคุณ วิ. โดยศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา คัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท ตำรา หนังสือ เอกสาร ซีดี-รอม งานวิจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง การสังเกตการสอน การสัมภาษณ์พระครูภาวนาวิสุทธิคุณ วิ. แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ เรียบเรียง บรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า วิธีการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท เป็นการปฏิบัติตามหลักสติปัฏฐาน 4 คือ การพิจารณา กาย เวทนา จิต ธรรม ให้เห็นไตรลักษณ์หรือการเกิด-ดับของนามและรูป และอริยสัจจ์ 4 เป็นวิธีเดียวทำให้เข้าสู่อริยมรรคมีองค์ 8 การเกิดวิปัสสนาญาณจนนำไปสู่การบรรลุมรรค ผล และนิพพาน ดับทุกข์ทั้งปวงซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา วิธีการสอนวิปัสสนากัมมัฏฐานของพระครูภาวนาวิสุทธิคุณ วิ. เป็นการสอนการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานแบบสติปัฏฐาน 4 ตามหลักประเพณีอริยาอาจารย์ที่สอนสืบ ๆ ต่อกันมา โดยใช้หลักการกำหนดลมหายใจและอิริยาบถออกมาเป็นแบบของพระมหาสีสยาดอ (โสภณมหาเถระ) คือ “พองหนอ-ยุบหนอ” โดยสอนให้ผู้ปฏิบัติรู้จักสิ่งสำคัญในภาคปฏิบัติ ได้แก่ การกำหนดรู้กาย เวทนา จิต ธรรม การกำหนดอารมณ์หลักและอารมณ์รองให้ทันอารมณ์ปัจจุบันในการเดินจงกรม การนั่งสมาธิ การยืน การกลับตัว และการกำหนดอิริยาบถย่อย โดยมีการส่งและสอบอารมณ์ เพื่อปรับอินทรีย์และแก้ปัญหาต่าง ๆ ให้กับผู้ปฏิบัติ พร้อมทั้งการบรรยายอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการปฏิบัติที่สอดคล้องกับการปฏิบัติสติปัฏฐาน 4 มีการเพิ่มเทคนิคการกำหนดรู้เฉพาะที่ถูกต้องและเหมาะสมเพื่อจะช่วยให้การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานมีการพัฒนาให้จิตเกิดสมาธิและปัญญาญาณ เข้าสู่มรรคมีองค์แปด วิธีการสอนวิปัสสนากัมมัฏฐานของพระครูภาวนาวิสุทธิคุณ วิ. มีความสอดคล้องกับในคัมภีร์พระพุทธศาสนาทุกประการ จะแตกต่างเพียงแต่ส่วนการอธิบายรายละเอียด และเทคนิคการเจริญวิปัสสนาบางประการเพื่อให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจและสามารถปฏิบัติให้บรรลุผลได้เชิงประจักษ์ มีรูปแบบองค์ความรู้ที่ได้เป็นแบบ VIPASSANA TEACHING MODEL.
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
พระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ญฺาณสิทฺธิ), คำบรรยาย วิปัสสนากรรมฐาน, (กรุงเทพมหานคร: บริษัท ประยูรวงศ์พริ้นท์ติ้ง จำกัด, 2550).
พระพุทธโฆษาจารย์. วิสุทธิมรรค. แปลโดย สมเด็จพระมหาวีรวงศ์. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2542.
พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ), มหาสติปัฏฐานสูตรทางสู่นิพพาน, พระคันธสาราภิวงศ์ แปลและเรียบเรียง, พิมพ์ครั้งที่ 2, (กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทยรายวันการพิมพ์, 2549).
พุทธทาสภิกขุ. คู่มือมนุษย์. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา, 2535.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมนุชิตชิโนรส, ปฐมสมโพธิกถา, (กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร, 2539).
Mahāsi Sayadaw. Practical Insight Meditation. Rangoon: Buddha Sasana Nuggaha Organization, 1994.
