การพัฒนาโมเดลสุทธวิปัสสนาเพื่อการจัดการความเครียดของคนวัยทำงานจังหวัดนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาการจัดการความเครียดของคนวัยทำงาน 2) เพื่อพัฒนาโมเดลสุทธวิปัสสนาที่มีประสิทธิภาพสนับสนุนการจัดการความเครียดของคนวัยทำงาน และ 3) เพื่อนำเสนอผลการพัฒนาโมเดลสุทธวิปัสสนาเพื่อสนับสนุนการจัดการความเครียดของคนวัยทำงานเป็นการวิจัยและพัฒนาซึ่งใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน การสร้างและตรวจสอบคุณภาพหลักสูตร การทดลองใช้หลักสูตรระยะสั้น 3 ชั่วโมง และการประเมินผล กลุ่มตัวอย่างจำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ แบบประเมินความเครียด (SPST-20 และ ST-5) และเครื่องมือวัดความเครียดทางสรีรวิทยา Smart Pulse (HRV)
ผลการวิจัยพบว่า โมเดลหลักสูตรสุทธวิปัสสนามีประสิทธิผลอย่างยิ่งในการลดความเครียดที่รายงานด้วยตนเอง คะแนนเฉลี่ยจากแบบประเมิน SPST-20 ลดลงจากระดับสูง (x̄ = 2.36$) เป็นระดับปานกลาง (x̄ = 2.18) ซึ่งมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p = .001 (t = 3.65, df = 19) แบบวัด ST-5 ก็ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเช่นกันที่ระดับ p = .034$ (t = 3.16, df = 4) ซึ่งผลลัพธ์นี้สอดคล้องสุทธวิปัสสนาที่ใช้สติสัมปชัญญะรู้เท่าทันอารมณ์และภาวะความเครียดที่กำลังเกิดขึ้นโดยความเป็นไตรลักษณ์ (เกิด-ดับ) เพื่อลดนิวณ์คือความคิด อย่างไรก็ตาม ผลการวัดความเครียดทางสรีรวิทยา แสดงเพียงแนวโน้มการลดลงโดยรวม (จาก 61.1% เหลือ 56.4%) และความเครียดทางกายลดลงชัดเจนที่สุด (จาก 60.4% เหลือ 52.3%) แต่การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ยังไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ความเครียดเชิงโครงสร้างที่มาจากปัจจัยภายนอก อาทิ การไม่บรรลุเป้าหมายและปัญหาทางการเงิน ยังคงมีค่าเฉลี่ยสูงหลังการอบรม ผู้เข้าร่วมพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับสูง (x̄ = 4.06) โดยเฉพาะด้านการนำความรู้ไปใช้ ข้อเสนอแนะคือควรมีการวิจัยติดตามผลในระยะยาว (6 สัปดาห์ขึ้นไป) เพื่อตรวจสอบผลลัพธ์ทางสรีรวิทยา และองค์กรควรบูรณาการหลักสูตรนี้เข้ากับการบริหารทรัพยากรมนุษย์เพื่อส่งเสริมการทำงานและดำเนินชีวิตประจำวันอย่างต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฎกํ 2511 กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม, 2516.
_______. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
กิดานันท์ ชำนาญเวช, “ความเครียดทัศนะในแนวคิดพุทธจิตวิทยา”, ครุจันทรสาร, ปี่ที่ 11 ฉบับที่ 1 มกราคม-มิถุนายน.2551.
เทอดศักดิ์ เดชคง. วิถีแห่งการคลายเครียด. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: มติชน, 2539.
พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ). รจนา วิปัสสนานัย เล่ม 1. พระพรหมโมลี (สมศักดิ์ อุปสมมหาเถระ) ป.ธ.9, M.A, Ph.D. ผู้ตรวจชำระ, พระคันธสาราภิวงศ์ แปลและเรียบเรียง. (นครปฐม: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ซีเอไอ เซ็นเตอร์ จำกัด, 2548), หน้า 63.
พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ), วิปัสสนาชุนี ฉบับสมบูรณ์, รจนา. จำรูญ ธรรมดา แปล พิมพ์ครั้งที่ 3, (จังหวัดนครปฐม: พิมพ์ที่ สาละพิมการ, 2562), หน้า 60-62.
พระสมุห์วัลลภ วลฺลโภ (เจสระ), ได้ศึกษาวิจัยเรื่อง “การพัฒนาจิต, ความยึดติด”, วารสารพุทธจิตวิทยา ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม,2559).
พระครูปลัดสุนทร สุนฺทโร, “ ศึกษาหลักปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาแบบพอง-ยุบตามแนวปฏิบัติของพระโสภณมหาเถระ”, วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต.บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2555.
ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ และคณะ, คลายความเครียดด้วยตัวเอง. กรุงเทพมหานคร: กองสุขภาพจิตสังคม โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก, 2548.
ลักขณา สริวัฒน์. จิตวิทยาในชีวิตประจำวัน. กรุงเทพมหานคร: โอ เอส พริ้นติงเฮาส์. 2544.
อุบล เลี้ยววาริณ, “การฝึกอบรมตามแนวพุทธเพื่อพัฒนาสุขภาพจิต”, วารสารพัฒนาบริหารศาสตร์, ปี่ที่ 34 ฉบับที่ 2 (เมษายน.-มิถุนายน.2542)
Eric S. Parilla. (2012). Level of Stress Experienced by NWU Employees: Towards Developing a Stress Management. Asian Journal of Management Research, 2(2), 779.
