การสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในจารึกล้านช้างในจังหวัดหนองคาย

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง “  การศึกษาการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในจารึกล้านช้างในจังหวัดหนองคาย” โดยมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาเชิงสำรวจและวิเคราะห์ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาที่ปรากฏในจารึกล้านช้างในจังหวัดหนองคาย(2) เพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาที่ปรากฏในจารึกล้านช้างในจังหวัดหนองคาย(3) เพื่อสร้างเครือข่ายเพื่อการเรียนรู้ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาที่ปรากฏในจารึกล้านช้างในจังหวัดหนองคาย

 การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มาเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินการวิจัย เน้นการศึกษาวิเคราะห์ทั้งในเชิงพื้นที่และกลุ่มเป้าหมาย มีการจัดกระบวนการวิจัยด้วยการถอดบทเรียนและการบูรณาการข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ การสังเกต และการปฏิบัติการร่วมกันในพื้นที่ศึกษาและกลุ่มเป้าหมายแบบมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า (1) การลงพื้นที่สำรวจจารึกล้านช้างในจังหวัดหนองคายนั้นในพื้นที่ 5 อำเภอทั้งหมด 19 แห่ง โดยแบ่งเป็น (1) อำเภอเมืองหนองคาย 5 แห่ง (2) อำเภอท่าบ่อ 5 แห่ง (3)อำเภอโพนพิสัย 7 แห่ง (4)อำเภอศรีเชียงใหม่ 1 แห่ง และ (5) อำเภอสังคม 1 แห่ง โดยทั้ง 19 แห่งนั้นจารึกที่มีอายุเก่าแกที่สุดคือจารึกวัดหลวง พ.ศ.1957 และจารึกที่มีอายุน้อยที่สุดก็คือจารึกหอพระแก้ว พ.ศ.2355 สมัยพระเจ้าอนุวงศ์ หากแบ่งเป็นยุคของพระมหากษัตริย์ตามปีพ.ศ.ก็จะได้พระมหากษัตริย์ทั้งหมด 11 พระองค์ คณะผู้วิจัยได้นำเอากรอบของจำนวนพระมหากษัตริย์นั้นเป็นข้อมูลพื้นฐานในการวิเคราะห์ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในจารึกล้านช้าง (2) คณะผู้วิจัยได้จัดกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ 2 กิจกรรมก็คือ (1) กิจกรรคัดลอกและอ่านจารึก (2) กิจกรรมการให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในจารึกล้านช้าง ผลได้รับความสนใจและผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้รับความรู้มา (3) คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาใน 2 มิติก็คือ (1)การจัดประชุมกลุ่มเพื่อการเรียนรู้ (2) การทำข้อตกลง MOU เพื่อการสนับสนุนการทำงานของเครือข่าย