แนวทางการอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมตีคลีไฟในตำบลกุดตุ้ม อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของวัฒนธรรมตีคลีไฟ และแนวทางอนุรักษ์และสืบสาน วัฒนธรรมตีคลีไฟของตำบลกุดตุ้ม อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ โดยใช้การวิจัยเชิงมานุษยวิทยาและการศึกษา สำรวจชุมชน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้อาวุโส ปราชญ์ชาวบ้าน ประชาชน และผู้นำชุมชนจำนวน 40 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เก็บรวบรวมข้อมูล และการประชุมกลุ่มสนทนาผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลจากการศึกษาพบว่า วัฒนธรรมตีคลีไฟของตำบลกุดตุ้ม อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ มีความเกี่ยวพัน กับแหล่งนํ้าและอาชีพเกษตรกรรม มีลักษณะการเล่นที่สนุกตื่นเต้นเร้าใจ เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของ วัฒนธรรมการตีคลีที่นิยมเล่นกันในภาคอีสาน ในปัจจุบันวิธีการเล่นตีคลีไฟ แบ่งผู้เล่นเป็น 2 ฝ่าย มีกติกาในการเล่น คล้ายฮอกกี้มีการประยุกต์ใช้สนามฟุตบอลเป็นแบบอย่าง ส่วนอุปกรณเป็นวัสดุที่หาได้ง่าย ในท้องถิ่น คือ ลูกคลีไฟทำมาจากไม้นุ่น และไม้ตีคลีไฟทำมาจากไม้ไผ่ แนวทางการอนุรักษ์และสืบสาน วัฒนธรรมตีคลีไฟ เกิดจากการประสานความร่วมมือของประชาชนบ้าน วัด และโรงเรียน คือ 1) การอนุรักษ์ วัฒนธรรม มีการเก็บรักษาวัฒนธรรมตีคลีไฟของตำบลกุดตุ้มไว้ที่ศาลาประชาคมของบ้านหนองเขื่อง 2) การสืบสานวัฒนธรรม โดยการจัดงานประเพณีตีคลีไฟของตำบลกุดตุ้ม ในช่วงออกพรรษาของทุกปี 3) การส่งเสริมการเรียนรู้วัฒนธรรม โดยโรงเรียนในตำบลกุดตุ้มได้จัดการเรียนรู้วัฒนธรรมตีคลีไฟ ให้ปราชญ์ชาวบ้านเข้าไปสอนประวัติความเป็นมาและวิธีการเล่นตีคลีไฟ 4) การรวมกลุ่มวัฒนธรรมตีคลีไฟ เพื่อดำเนินกิจกรรมและการอนุรักษ์วัฒนธรรมตีคลีไฟให้คงอยู่สืบไป