การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่จังหวัดกระบี่
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในเขตพื้นที่จังหวัดกระบี่ 2) เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบของการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ และ 3) เพื่อหาแนวทางการพัฒนารูปแบบการจัดการทรัพยากรน้ำขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่จังหวัดกระบี่ โดยใช้วิธีวิทยาการวิจัยแบบผสมผสานวิธี ผ่านการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างซึ่งเป็นผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของ (อปท.) ในพื้นที่จังหวัดกระบี่ จำนวน 160 คน และการสนทนากลุ่มร่วมกับผู้แทน อปท. และหน่วยงานราชการที่มีบทบาทสำคัญในการจัดการทรัพยากรน้ำในจังหวัดกระบี่ จำนวน 14 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า 1) การจัดการทรัพยากรน้ำของ อปท. ในจังหวัดกระบี่ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.46, S.D. = 0.76) โดยสอดคล้องกับแผนแม่บทการบริหารจัดการน้ำ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580) แต่ยังเผชิญปัญหาสำคัญ คือ การขาดแคลนน้ำและปัญหาน้ำท่วม 2) องค์ประกอบของการบริหารจัดการน้ำของ อปท. อย่างมีประสิทธิภาพมี 6 องค์ประกอบ ได้แก่ การมีส่วนร่วมของประชาชน ร้อยละ 26.11 บุคลากร ร้อยละ 9.79 นโยบาย ร้อยละ 7.31 งบประมาณ ร้อยละ 6.71 การจัดทำแผน ร้อยละ 5.83 และ กฎหมายและกฎระเบียบ ร้อยละ 5.31 โดย การมีส่วนร่วมของประชาชน และ บุคลากร มีบทบาทสำคัญที่สุด 3) การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำสำหรับ อปท. คือ 4PBL Model ซึ่งครอบคลุม 6 องค์ประกอบดังกล่าวเพื่อพัฒนาระบบให้ยั่งยืนและเป็นธรรม การบูรณาการทั้ง 6 องค์ประกอบนี้เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยตอบสนองความต้องการของชุมชน และพัฒนาการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่มีประสิทธิภาพในระยะยาว
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
กชกร เดชคะคำภู, ยุภาพร ยุภาส, เสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร, และ วิทยา เจริญศิริ. (2560). รูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของผู้ใช้น้ำโครงการพัฒนาลุ่มน้ำก่ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสิทธุ์, 6(2), 305–334
ทรงพร เย็นยิ่ง. (2560). การจัดการน้ำประปาขององค์การปกครองท้องถิ่นจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารนวัตกรรมการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน, 5(2), 125–142.
นิยม ปุราคำ. (2517). ทฤษฎีของการสำรวจสถิติจากตัวอย่างและการประยุกต์. กรุงเทพฯ: ศ.ส.การพิมพ์.
พรพิมล สุคันธวณิช. (2567). อินเดียกับการจัดทำความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค. สืบค้นจาก www.thaiindia.net/information/in-focus/item/2738.
รังสรรค์ สิงหเลิศ. (2551). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
สถาบันการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน (สพท.). (2567). แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ (Thailand’s National Adaptation Plan). สืบค้นจาก https://hub.mnre.go.th/th/knowledge/detail/63112.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา. (2567). รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้นจาก https://dl.parliament.go.th/backoffice/viewer2300/web/viewer.php.
สำนักงานจังหวัดกระบี่ กลุ่มงานยุทธศาสตร์และการพัฒนาจังหวัด. (2567). แผนพัฒนาจังหวัดกระบี่ พ.ศ. 2566-2570. สืบค้นจาก https://krabi.thailocallink.com/files/com_news_develop_plan/2024-11_847e1a5998f9c92.pdf.
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2567ก). การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในประเทศไทย. สืบค้นจาก http://www.onwr.go.th/?page_id=4207.
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2567ข). รายงานการศึกษาการประเมินสิ่งแวดล้อมในระดับยุทธศาสตร์ (Strategic Environmental Assessment; SEA) ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก. กรุงเทพฯ : สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ.
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ กองนโยบายและแผนแม่บท. (2567). แผนแม่บททรัพยากรน้ำ 20 ปี. สืบค้นจาก http://www.onwr.go.th/?page_id=4174.
อรัญญา ภูโคกค้อย, และ วิษณุ สุมิตสวรรค์. (2562). การบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลตำบลบ้านโต้น อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 5067–5078.
Adams, R. M., & Peck, D. E. (2008). Effects of climate change on water resources. Choices. Retrieved from https://www.choicesmagazine.org/2008-1/theme/2008-1-04.htm.
Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39, 31–36.
Silva, A. F., Sánchez-Hernández, M. I., & Carvalho, L. C. (2023). Local Public Administration in the Process of Implementing Sustainable Development Goals. Sustainability, 15(21), 15263.
United Nations Sustainable Development. (2023). Goal 6: Ensure access to water and sanitation for all. Retrieved from https://www.un.org/sustainabledevelopment/water-and-sanitation/
United Nations Sustainable Development. (2024). Water Action Decade. Retrieved from https://www.un.org/sustainabledevelopment/water-action-decade/
Yamane, T. (1973). Statistics: an introductory analysis. New York, NY: Harper & Row.