ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ: นวัตกรรมทางการเมือง เพื่อพัฒนาประชาธิปไตยชุมชนท้องถิ่นจากฐานราก โดยภาคประชาชน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

Main Article Content

ธุวพล ทองอินทราช

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดและรูปแบบของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือสำหรับสร้างนวัตกรรมทางการเมืองเพื่อพัฒนาประชาธิปไตยชุมชนท้องถิ่นจากฐานรากโดยภาคประชาชน 2) ศึกษากระบวนการสร้างและพัฒนาประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือเพื่อพัฒนาประชาธิปไตยชุมชนท้องถิ่นจากฐานรากโดยภาคประชาชน 3) ศึกษากลไกและแนวทางการประยุกต์ใช้ที่เหมาะสมของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือเพื่อพัฒนาประชาธิปไตยชุมชนท้องถิ่นจากฐานรากโดยภาคประชาชนจังหวัดสุราษฎร์ธานี กำหนดรูปแบบการวิจัยแบบผสานวิธี โดยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากสมาชิกชุมชน จำนวน 173 คน สถิติที่ใช้คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน นำเสนอด้วยตารางและอธิบายเพิ่มเติม เชิงคุณภาพเก็บข้อมูลโดย การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม จากตัวแทนกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 คน นำเสนอข้อมูลด้วยการพรรณนาอธิบาย


ผลจากการวิจัย พบว่า 1) แนวคิดประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือประกอบด้วย 8 หลักการ 4 องค์ประกอบ 3 เงื่อนไข ส่วนรูปแบบแยกออกเป็น 10 รูปแบบ 3 กลุ่ม โดยรูปแบบที่ชุมชนให้ความสำคัญมากที่สุด คือ เวทีอภิปรายประเด็นปัญหา (equation = 4.70) รองลงมาคือ วงเสวนาแก้ไขปัญหาชุมชน (equation = 4.30) และการสำรวจความคิดเห็นแบบปรึกษาหารือ (equation = 3.98) ตามลำดับ 2) กระบวนการสร้างและพัฒนาประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือประกอบด้วย 5 กระบวนการ 16 ปัจจัย เพื่อสร้างและพัฒนานวัตกรรมทางการเมืองประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ และ 3) กลไกและแนวทางประยุกต์ใช้ที่เหมาะสมของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ ประกอบด้วย 3 กลไก 15 องค์ประกอบ โดยการบูรณาการความร่วมมือจากทุกกลุ่มเพื่อการสร้างและพัฒนา ตลอดจนถึงการถ่ายทอดและการประยุกต์ใช้นวัตกรรมทางเมืองประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ ที่เกิดจากการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นอย่างเหมาะสม เพื่อพัฒนาประชาธิปไตยจากฐานรากจากภาคประชาชนให้เกิดความมั่นคงและยั่งยืนได้ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทองอินทราช ธ. (2026). ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ: นวัตกรรมทางการเมือง เพื่อพัฒนาประชาธิปไตยชุมชนท้องถิ่นจากฐานราก โดยภาคประชาชน จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 9(2), 22–42. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/281523
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

คมวิทย์ สุขเสนีย์, นินุสรา มินทราศักดิ์, และ อารีฟ มะเกะ. (2567). วิถีประชาธิปไตยแบบ ปรึกษาหารือสู่การพลิกฟื้นนาร้าง กรณีศึกษาโรงเรียนชาวนา บ้านละหา จังหวัดนราธิวาส. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(3), 264-273.

ชัยอนันต์ สมุทวณิช. (2554). 100ปีแห่งการปฏิรูประบบราชการ วิวัฒนาการของอำนาจรัฐ และอำนาจการเมือง (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สถาบันนโยบายศึกษา.

ชัยณรงค์ เครือนวน. (2556). การสร้างประชาธิปไตยชุมชนท้องถิ่นในจังหวัดสระแก้ว: ฐานการพัฒนาองค์กรปกครองท้องถิ่นจากภาคประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

บูฆอรี ยีหมะ. (2551). การบริหารจัดการท้องถิ่นด้วยแนวคิดประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ. วารสารพัฒนาท้องถิ่น, 3(1), 11-24.

พัชรี สิโรรส. (2552). ประชาธิปไตยแบบสานเสวนา ความเชื่อ ความฝันและความเป็นไปได้ในสังคมไทย. วารสารวิทยาการจัดการ, 26(1), 75-90.

ลิขิต ธีรเวคิน. (2550). วิวัฒนาการการเมืองการปกครองไทย (พิมพ์ครั้งที่10). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วัลลภัช สุขสวัสดิ์, ปริญญา สร้อยทอง, และ สุทธิชัย ยังสุข. (2562). กระบวนการประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือธรรมาภิบาลและการแก้ไขปัญหาชุมชน: กรณีศึกษาหมู่บ้านคลองคู อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 11(2), 117-128.

ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์. (2563). การปกครองท้องถิ่น มุมมองจากประเทศฝรั่งเศส ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา และไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานสัญญาธรรมศักดิ์เพื่อการพัฒนาประชาธิปไตย.

สุวิตา มะมา, และ สุวิชา เป้าอารีย์. (2564). ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือของชุมชนบ้านอ่าวอุดม: จากความขัดแย้งสู่การอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุขระหว่างท่าเรือพาณิชย์และ ชุมชน. วารสารการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 11(2), 31-48.

เสน่ห์ จามริก. (2549). การเมืองไทยกับพัฒนาการรัฐธรรมนูญ (พิมพ์ครั้งที่3). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

สติธร ธนานิธิโชต, และ วิชุดา สาธิตพร. (2557). การพัฒนานโยบายสาธารณะโดยกระบวนการประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ: แนวคิด รูปแบบ และขอสังเกตบางประการ. วารสารการจัดการสมัยใหม่, 12(2), 1-14.

สติธร ธนานิธิโชติ, วิชุดา สาธิตพร, นิตยา โพธิ์นอก, และ ชลัท ประเทืองรัตนา. (2559). ประชาธิปไตยปรึกษาหารือ (Deliberative Democracy): แนวคิด และรูปแบบ. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับย่อ). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ.

Best, J. W. (1981). Research in Education. NJ: Prentice-Hall.

Bohman, J. (2000). Public Deliberative: Pluralism, Complexity, and Democracy. Cambridge, MA: The MIT Press.

Dryzek, J. S. (2000). Deliberative Democracy and Beyond: Liberals, Critics, Contestations. New York, NY: Oxford University Press.

Fischer, F. (2004). “Professional Expertise in a Deliberative Democracy: Facilitating Participatory Inquiry”. The Good Society (PEGS), 13(1), 21- 28.

Fishkin, J. S. (2009). When the People Speak: Deliberative Democracy and Public Consultation. New York, NY: Oxford University Press.

Gutmann, A., & Thompson, D. (2004). Why Deliberative Democracy. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Weeks, E. C. (2000). “The Practice of Deliberative Democracy: Results from Four Large-Scale Trials”. Public Administration Review, 60(4), 360-372.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. New York, NY: Harper & Row.