ยุทธศาสตร์การพัฒนาเมืองสิบสองปันนาในมิติการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมกับความท้าทายด้านความยั่งยืนทางวัฒนธรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ยุทธศาสตร์การพัฒนาเมืองสิบสองปันนาในมิติการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรม โดยมุ่งเน้นการทำความเข้าใจผลกระทบและความท้าทายด้านความยั่งยืนทางวัฒนธรรมชาติพันธุ์ไทลื้อ ภายใต้บริบทการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการเชื่อมโยงข้ามพรมแดนของจีน การศึกษานี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบสังเคราะห์ โดยวิเคราะห์เอกสารทางวิชาการ รายงานนโยบาย งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อมูลเชิงประจักษ์จากการศึกษาดูงานในพื้นที่
สิบสองปันนา เพื่ออธิบายพลวัตของการพัฒนาในระดับเมืองและภูมิภาค
ผลการศึกษาพบว่า การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการพัฒนาอุตสาหกรรมชีวภาพ เช่น ชาผูเอ๋อร์และยางพารา มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการเปลี่ยนผ่านของเมืองเชียงรุ่ง อย่างไรก็ตาม การเติบโตดังกล่าวก่อให้เกิดความตึงเครียดระหว่างการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกับการคงอยู่ของอัตลักษณ์วัฒนธรรมไทลื้อ โดยเฉพาะปัญหาการทำให้วัฒนธรรมกลายเป็นสินค้าและการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นที่ยังจำกัด บทความสรุปว่า ความยั่งยืนของการพัฒนาเมืองสิบสอง-ปันนาขึ้นอยู่กับความสามารถในการบูรณาการเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และการอนุรักษ์วัฒนธรรมอย่างสมดุลในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ (Glob Thailand). (2563). สถานการณ์และความท้าทายของยางพาราไทยใน มณฑลยูนนาน. สืบค้นจาก https://globthailand.com/china-29072020/
ไทยบิสไชน่า. (2561). สิบสองปันนา ข้อต่อสำคัญเชื่อมโยงภายภาพและความสัมพันธ์ไทย-ยูนนาน.สืบค้นจาก https://thaibizchina.com/other/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%B2-%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%84/
นพชัย ฟองอิสสระ, วิกรม บุญนุ่น, โกมินทร์ วังอ่อน, อารีย์ บินประทาน, และ ปรัชญาณินทร์ วงศ์อทิติกุล. (2567). แนวทางการพัฒนายุทธศาสตร์เส้นทางการขนส่งในแม่น้ำโขงตอนบน หลังสถานการณ์โควิด 19 กรณีศึกษา ท่าเรือพาณิชย์เชียงแสน จังหวัดเชียงราย และท่าเรือ กวนเหล่ย เขตปกครองพิเศษสิบสองปันนา สาธารณรัฐประชาชนจีน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 12(1), 1-22.
บัณรส บัวคลี่. (2568). สงกรานต์สิบสองปันนา ความเหมือนที่แตกต่าง. กรุงเทพธุรกิจ. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiznews.com/blogs/lifestyle/judprakai/1175082
ผู้จัดการออนไลน์. (2562). ยกระดับบ้านพี่เมืองน้อง “ไทย-จีน” 34 คู่ เปิดเอ็มโอยูพื้นที่ใหม่ “สิบสองปันนา” จับคู่เพชรบูรณ์-พะเยา-เชียงใหม่. สืบค้นจาก https://mgronline.com/politics/detail/9620000090008
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครคุนหมิง. (2559). ยูนนานดัน “เขตพัฒนา เศรษฐกิจพิเศษชายแดน” หวังเชื่อมตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ (1). สืบค้นจาก https://thaibizchina.com/other/%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B1%E0%B8%99-%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%95%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9/
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง. (2567). ด่านชายแดน ในเขตฯ สิบสองปันนาเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เตรียมพร้อมนำเข้าสินค้าไทยเพิ่มขึ้น. สืบค้นจาก https://thaibizchina.com/article/%E0%B8%94%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%95%E0%B8%AF-%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8% AA%E0%B8%AD%E0%B8%87/
ศูนย์ข่าวกระทรวงพาณิชย์. (2568). “นภินทร” หารือ นักธุรกิจในสิบสองปันนา มีธุรกิจเชื่อมต่อและตลาด พร้อมรองรับผู้ประกอบการและสินค้าไทย. สืบค้นจาก https://www.moc.go.th/th/gallery/article/detail/id/5/iid/823
China Daily. (2023). Xishuangbanna witnesses tourism surge. Retrieved from https://www.chinadaily.com.cn/a/202302/15/WS63ec5775a31057c47ebaeee7.html
Davis, S. L. M. (2007). Dance, or else: The politics of ethnic culture on China’s southwest borders. Asia-Pacific Journal: Japan Focus, 5(2), 1-18. Retrieved from https://apjjf.org/sara-l-m-davis/2362/article
Duan, J. (2025). China's new visa-free policy for ASEAN tour groups boosts tourism, cultural bonds. Retrieved from https://eng.yidaiyilu.gov.cn/p/0JD9OO3U.html
Huang, Q., Kuang, Y., Zhou, H., Li, X., & Yin, L. (2024). Biodiversity conservation in Xishuangbanna, China: Diversity analysis of traditional knowledge related to biodiversity and conservation progress and achievement evaluation. Diversity, 16(5), 1-18. https://doi.org/10.3390/d16050260
International Civil Aviation Organization. (2019). Aviation benefits report 2020. Retrieved from https://www.icao.int/sites/default/files/sp-files/sustainability/Documents/AVIATION-BENEFITS-2019-web.pdf
Li, D. (2018). Study for Buddhism of Tai Lue culture in Jinghong city, Xishuangbanna Province, People’s Republic of China. Journal of Fine and Applied Arts, Khon Kaen University, 10(1), 162–174.
Li, Y., Wall, G., & Smith, S. L. J. (2008). Ethnic tourism development: Chinese government perspectives. Annals of Tourism Research, 35(3), 751-771. https://doi.org/10.1016/j.annals.2008.06.005
Ling, Z., Shi, Z., Gu, S., Wang, T., Zhu, W., & Feng, G. (2022). Impact of climate change and rubber (Hevea brasiliensis) plantation expansion on reference evapotranspiration in Xishuangbanna, Southwest China. Frontiers in Plant Science, 13, 1-14.
Liu, M., & Chamaratana, T. (2025). A qualitative exploration of ecotourism development and sustainability practices in border areas of the Greater Mekong Subregion. Geojournal of Tourism and Geosites, 58(1), 325–334. https://doi.org/10.30892/gtg.58129-1414
Liu, P., Li, W., Li, Q., Guo, X., Wang, B., Zhang, L., . . . Zhang, L. (2023). Can tropical nature reserves provide and protect cultural ecosystem services? A case study in Xishuangbanna, China. Integrative Conservation, 2(3), 119–132. https://doi.org/10.1002/inc3.27
Phrapalad, R., Duangloy, D., & Phumathon, M. (2023). Tai Lue and Theravada Buddhism in China (Sipsongbanna): History and development. Journal of Applied Education, 1(1), 39-54. Retrieved from https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JAE/index
Slow Food Foundation. (n.d.). Xishuangbanna Mountain Forest Pu'er Tea. Retrieved from https://www.fondazioneslowfood. com/en/ark-of-taste-slow-food/mountain-forest-puer-tea/
Sutherland, M. D., & Sutter, K. M. (2026). China’s “One Belt, One Road” Initiative: Economic Issues. Retrieved from https://www.congress.gov/crs-product/IF11735
Teasenz. (2026). Exploring Xishuangbanna, Yunnan: A Pu Erh tea lover's paradise. Teasenz. Retrieved from https://teasenz.eu/blogs/tea-magazine/xishuangbanna
Wu, Z. L., Liu, H. M., & Liu, L. Y. (2001). Rubber cultivation and sustainable development in Xishuangbanna, China. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 8(4), 337–345. https://doi.org/10.1080/13504500109470091
Xinhua. (2024a). China–Laos Railway boosts growth of regional trade, tourism. Retrieved from https://english.www.gov.cn/news/202412/04/content_WS674fa5a9c6d0868f4e8eda75.html
Xinhua. (2024b). Water-splashing festivals boost tourism in China, Southeast Asia. Retrieved from https://english.news.cn/20240417/2ad20f4d1c694d68b333c3bd31faa1f1/c.html
Yu, J., Yang, J., Li, J., Lin, L., & Ren, Y. (2023). The Role of Tourism in Promoting the Urbanization of Ethnic Border Areas: A Case Study of Xishuangbanna. Sustainability, 15(20), 1-23. https://doi.org/10.3390/su152015119
Yunnan Airport Group. (2023). Annual report on Yunnan airports operation 2022–2023. Kunming: Yunnan Airport Group.
Zang, J. (2025). China’s durian imports hit record high in 2024. Retrieved from https://www.producereport. com/article/ chinas-durian-imports-hit-record-high-2024
Zhang, Y. & Findlay, C. (2014). Air transport policy and its impacts on passenger traffic and tourist flows. Journal of Air Transport Management, 34(2014), 42-48. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0969699713000896
