พลวัตขบวนการสมรสเท่าเทียมในประเทศไทย: การระดมทรัพยากรโอกาสทางการเมือง และกรอบโครงความคิด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิสมรสเท่าเทียมของไทยผ่านสามมิติหลัก ได้แก่ การระดมทรัพยากร โอกาสทางการเมือง และกรอบโครงความคิด เพื่อทำความเข้าใจปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายและสังคม การวิจัยใช้แนวทางเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสารและสื่อจากแหล่งหลากหลายระหว่าง ปี พ.ศ. 2555-2568 ประกอบกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ นักกิจกรรม นักการเมือง และบุคคลสาธารณะ
ผลการศึกษาพบว่า ด้านการระดมทรัพยากร ขบวนการสามารถระดมทรัพยากรแบบบูรณาการหลายมิติ โดยเฉพาะทรัพยากรดิจิทัลผ่านการสร้างแฮชแท็กสมรสเท่าเทียม ทรัพยากรวัฒนธรรมผ่านซีรีส์วายและการแสดงเชิงวัฒนธรรม และเครือข่ายองค์กรหลายแห่ง แม้มีข้อจำกัดด้านการเงิน ด้านโอกาสทางการเมือง แต่ขบวนได้การใช้ประโยชน์จากการเปลี่ยนรัฐบาลและการสร้างพันธมิตรข้ามพรรค ส่งผลให้ร่างกฎหมายผ่านความเห็นชอบจาก สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น ด้านกรอบโครงความคิด ขบวนการ สร้างนวัตกรรมในการผสมผสานกรอบสิทธิมนุษยชนสากลกับวัฒนธรรมไทย ผ่านกลยุทธ์ การสร้างกรอบความคิดที่ตามกลุ่มเป้าหมาย ส่งผลให้ทัศนคติของคนไทยส่วนใหญ่มีมุมมองเชิงบวกต่อกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ การศึกษานี้สร้างองค์ความรู้ใหม่ด้านการวิเคราะห์ขบวนการทางสังคมในบริบทไทยผ่านการบูรณาการทฤษฎีแบบพลวัต ท้าทายแนวคิดดั้งเดิมเกี่ยวกับความจำเป็นของทรัพยากรจำนวนมาก และเสนอกรอบการวิเคราะห์ที่สามารถประยุกต์ใช้กับขบวนการอื่นๆ ได้ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเน้นการพัฒนายุทธศาสตร์สิทธิผู้มีความหลากหลายทางเพศที่ครอบคลุม การคุ้มครองจากการเลือกปฏิบัติ และการมีส่วนร่วมของชุมชนผู้มีความหลากหลายทางเพศในการกำหนดนโยบายอย่างต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
ชวินโรจน์ ธีรพัชรพร. (2563). #สมรสเท่าเทียม กระแสบนโลกออนไลน์ ที่มาสู่ความหวังในการแก้กฎหมายให้สิทธิคู่ LGBTQ สมรสกันได้อย่างเท่าเทียม. Retrieved from https://thestandard.co/equal-marriage/
ณัฐเดช ยอแซฟ, และ อัศวิน เนตรโพธิ์แก้ว. (2566). การสื่อสารความหลากหลายทางเพศและการขับเคลื่อนสมรสเท่าเทียมของประเทศไทยที่ปรากฎในซีรีส์วาย. วารสาริชาการ กสทช., 7(2), 146-161.
ไทยพีบีเอส. (2566, 21 ธันวาคม). เส้นทาง 22 ปี สู่ “สมรสเท่าเทียม” อีกขั้นสู่ความเท่าเทียม. ไทยพีบีเอส. Retrieved from https://www.thaipbs.or.th/news/contThousandOaksent/335137
นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (2563). เเนวคิดเรื่อง “ความหลากหลายทางเพศ” ในกระบวนทัศน์วิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 28(3), 312-339.
บีบีซี. (2567, 25 กันยายน). เหตุใดประเทศไทยจึงเป็นมิตรกับผู้มีความหลากหลายทางเพศ มากกว่าชาติอื่นในเอเชีย. BBC NEW ไทย. Retrieved from https://www.bbc.com/thai/articles/c84jzdg227mo
ปิยพร โกมุที. (2563). สิทธิและเสรีภาพในการสมรสของบุคคลเพศทางเลือก (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ภานนท์ คุ้มสุภา. (2565). การสร้างกรอบโครงความคิดเพื่อการเคลื่อนไหวทางสังคมในปริมณฑลซีรีส์วายไทย ปี 2563-2565. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 5(3), 137-147.
มูลนิธิเพื่อรัก LOVE FOUNDATION. (2567). การนับถอยหลังของไทย สู่สมรสเท่าเทียม 23 มกราคม 2568 นี้. Retrieved from https://lovefoundation.or.th/thailand-countdown-equality/
วีริศ ปานอู. (2566). การมีส่วนร่วมทางการเมืองและความเท่าเทียมทางเพศ: ปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกมาเรียกร้องพระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียมในประเทศไทย. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์แห่งเกษตรศาสตร์, 1(2), 1-24.
ไวซ์ไซท์. (2567). LOVE WINS : ประวัติศาสตร์ใหม่ของการสมรสเท่าเทียมในประเทศไทย. Retrieved from https://wisesight.com/th/articles/marriageequality/
Alexander, J., & Rhodes, J. (2015). Sexual rhetorics: Methods, identities, publics. New York, NY: Routledge.
Castells, M. (2012). Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet age. Chichester, UK: Wiley.
Edwards, B., & McCarthy, J. D. (2004). Resources and social movement mobilization. In The Blackwell companion to social movements, (pp. 116-152). Cambridge: Wiley-Blackwell.
Hoefer, R. (2022). The multiple streams framework: understanding and applying the problems, policies, and politics approach. Journal of Policy Practice and Research, 3(1), 1-5.
Keck, M. E., & Sikkink, K. (1998). Transnational advocacy networks in the movement society. In D. S. Meyer and S. Tarrow (Eds.), The social movement society: Contentious politics for a new century (pp. 217-237). Maryland, MD: Rowman & Littlefield
McCarthy, J. D., & Zald, M. N. (1977). Resource mobilization and social movements: A partial theory. American journal of sociology, 82(6), 1212-1241.
Meyer, D. S., & Minkoff, D. C. (2004). Conceptualizing political opportunity. Social forces, 82(4), 1457-1492.
Snow, D. A. (2004). Framing processes, ideology, and discursive fields. The Blackwell companion to social movements, (pp. 380-412). Oxford: Blackwell Publishing.
Snow, D., Tan, A., & Owens, P. (2013). Social movements, framing processes, and cultural revitalization and fabrication. Mobilization: An International Quarterly, 18(3), 225-242.
Tarrow, S. G. (1983). Struggling to reform: Social movements and policy change during cycles of protest: Ithaca: Center for International Studies, Cornell University.
Taylor, V., Kimport, K., Van Dyke, N., & Andersen, E. A. (2009). Culture and mobilization: Tactical repertoires, same-sex weddings, and the impact on gay activism. American sociological review, 74(6), 865-890.
The Standard. (2563). #สมรสเท่าเทียม กระแสบนโลกออนไลน์ ที่มาสู่ความหวังในการแก้กฎหมายให้สิทธิคู่ LGBTQ สมรสกันได้อย่างเท่าเทียม. Retrieved from https://thestandard.co/equal-marriage/
Tremblay, M., Paternotte, D., & Johnson, C. (2011). The lesbian and gay movement and the state: Comparative insights into a transformed relationship: London: Ashgate.
Walters, S. D. (2014). The tolerance trap: How God, genes, and good intentions are sabotaging gay equality. In The Tolerance Trap, New York, NY: New York University Press.
