การเมืองเชิงนโยบายและการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการขับเคลื่อนโครงการบัตรพลเมืองอาวุโส กรณีศึกษาเทศบาลนครเกาะสมุย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการกำหนดนโยบายและการดำเนินโครงการบัตรพลเมืองอาวุโสของเทศบาลนครเกาะสมุย และบทบาทการมีส่วนร่วมของเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง 2) วิเคราะห์ปัจจัยทางการเมืองที่ส่งผลต่อความสำเร็จและอุปสรรคในการดำเนินโครงการบัตรพลเมืองอาวุโสของเทศบาลนครเกาะสมุย 3) เสนอแนวทางการพัฒนานโยบายและกลไกการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนโครงการบัตรพลเมืองอาวุโส ให้เป็นต้นแบบการจัดสวัสดิการผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) ตัวแทนผู้ถือบัตรพลเมืองอาวุโส 2) ผู้บริหาร หัวหน้าส่วนราชการ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินโครงการบัตรพลเมืองอาวุโส และ 3) ตัวแทนผู้ประกอบการหรือหน่วยงานที่มอบสิทธิประโยชน์ให้กับ ผู้ถือบัตรพลเมืองอาวุโส รวมทั้งสิ้น 20 คน ร่วมด้วยการสังเกตแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) โครงการบัตรพลเมืองอาวุโสของเทศบาลนครเกาะสมุย เป็นกลไกสำคัญที่สะท้อนการพัฒนาระบบสวัสดิการท้องถิ่นผ่านธรรมาภิบาลและการบริหารจัดการแบบร่วมมือจากทุกภาคส่วน 2) ปัจจัยทางการเมืองที่ส่งผลต่อความสำเร็จ ประกอบด้วยภาวะผู้นำ การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย และทุนทางสังคม ขณะที่อุปสรรคสำคัญจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและข้อจำกัดเชิงกระบวนการยังคงเป็นความท้าทาย 3) แนวทางการพัฒนาโครงการควรมุ่งเน้นการสร้างระบบนโยบายที่ยั่งยืน เสริมสร้างกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายให้เข้มแข็ง และพัฒนาศักยภาพบุคลากรในด้านการบริหารจัดการสวัสดิการผู้สูงอายุ เพื่อยกระดับโครงการบัตรพลเมืองอาวุโสให้เป็นต้นแบบการจัดสวัสดิการผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: อมรินทร์คอร์เปอร์เรชั่นส์.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2568). อัตราส่วนการเป็นภาระวัยสูงอายุ และอัตราส่วนการเป็นภาระ ของประชากรไทย ปี พ.ศ.2568 ระดับจังหวัด เขต/อำเภอ ตำบล. สืบค้นจาก https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2579
กฤษฎา ศุภกิจไพศาล. (2565). การพัฒนาแนวคิดทุนทางสังคมและแนวคิดความเป็นธรรมในการจัดสวัสดิการชุมชนเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต: กรณีศึกษาบ้านใหม่ไทยพัฒนา ตำบลหนองตะเคียนบอน อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
กันยารัตน์ จันทร์สว่าง. (2565). การจัดสวัสดิการของรัฐเพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลนครสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 6(1), 163-184.
ธนิษฐา บุญพูล. (2564). การเข้าถึงสิทธิของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลท่าพล อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารสังคมภิวัฒน์, 12(1), 30-42.
นรเสฎฐ์ ศิริโรจนกุล, กมลพร กัลยาณมิตร, สถิตย์ นิยมญาติ, และ ณัฐวัฒน์ สิริพรวุฒิ. (2566). การพัฒนาระบบสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดนครราชสีมา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 8(5), 208-219.
นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2564). การบริหารงานด้านสวัสดิการผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: บทสำรวจวรรณกรรม. วารสารสหศาสตร์, 21(2), 256-262.
รัฐชาติ ทัศนัย. (2563). ปัจจัยแห่งความสำเร็จของการสร้างการเป็นหุ้นส่วนระหว่างภาครัฐ และภาคเอกชน ในการจัดสวัสดิการเพื่อผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี, 16(4), 39-47.
วสันต์ เหลืองประภัสร์, ชาย ไชยชิต, ชาลินี สนพลาย, ศศิธร ทองจันทร์, และ อินทุอร แสงอรัญ. (2557). โครงการการสังเคราะห์ตัวแบบเชิงทฤษฎีและการบริหารจากผลการดำเนินโครงการวิจัย เพื่อพัฒนากลไกความร่วมมือ เพื่อแก้ไขปัญหาร่วมกันของคนในพื้นที่. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
สุริยานนท์ พลสิม. (2567). ภาคีภิบาลเพื่อการฟื้นฟูเศรษฐกิจท้องถิ่น: บทเรียนจากบริษัทพัฒนาท้องถิ่นของเทศบาลเมืองนากาฮามะ ประเทศญี่ปุ่น. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 17(4), 665–686.
Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative Governance in Theory and Practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571.
Che, R., & Cheung, M. (2024). Factors Associated with the Utilization of Home and Community-Based Services (HCBS) Among Older Adults: A Systematic Review of the Last Decade. Journal of Gerontological Social Work, 67(6), 776-802.
Giang, L. T., Chu, V. N., & Tran, B. T. (2020). The Role of Local Government in Protecting the Rights of Older People: The Case of Intergenerational Self-help Clubs in Vietnam: Role of local governments in protecting rights of older people. Journal of Local Administration, 13(3), 235–248.
He, J., Luo, X., Zhang, Z., & Yu, Y. (2021). Strategic Analysis of Participants in the Provision of Elderly Care Services-An Evolutionary Game Perspective. International journal of environmental research and public health, 18(16), 85-95.
Kingdon, J. W. (1995). Agendas, alternatives, and public policies (2nd ed.). United States of America: Pearson Education.
Phurisikul, P., & Phuakkong, C. (2025). The Elderly Welfare Management of Local Administrative Government Organizations in Thailand. International Journal on Research and Development - A Management Review, 14(1), 21–28.
Silawan, T., Powwattana, A., Ponsen, P., & Ninkarnjanakun, N. (2024). Promoting the wellness of older adults through integrated health-promoting programs and supportive peers (IHPP-SP) in semi-urban communities of northeastern Thailand. Journal of Primary Care & Community Health, 15(1), 1-10.
Siriwan, L. (2024). A Guideline for Local Elderly Policy Development in Thailand. Asia Social Issues, 17(6) 1-18.
