Lignite and Controversy over Natural Resources in Ban Bom Subdistrict, Mae Tha District Lampang Province

Main Article Content

Mukrawe Chimphanao
Watcharabon Buddharaksa

Abstract

This article aims to analyze and understand the situation between 2020-2022 that results in competition for natural resources in the region by relevant stakeholders. This research used qualitative research methods. The educational process is determined by documentary research and data collection using participant observation, Filed Observation and In-depth Interview from key informant, a person or group of people who play a role and have a stake in the study area. The content is then analyzed through the lens of Antonio Gramsci's Integral State concept and the results of the analysis are presented in the form of a description.


The research results indicate that as the state strives to develop the economy and society within the capitalist system, it is motivated to transfer ownership of resources to the private sector. This enables investment and transformation of resources into products, in order to support the country's economic development. The state utilizes the powers of legislation and policymaking to shape collective consciousness and establish hegemony along with the private sector that creates approval and consensus among people in the community by presenting the benefits that the community will receive from the mining project to empower villagers in the community to align their thinking with the goals of the government and private sector. At the same time, groups of villagers opposing the mining project have deprived the community of their rights to participate in the management and use of resources in the area. These groups have been informing the villagers about the impacts of pollution and health problems caused by mining projects. It's about shaping a mindset and another belief in the power struggle between the state and the private sector.

Article Details

How to Cite
Chimphanao, M., & Buddharaksa, W. (2025). Lignite and Controversy over Natural Resources in Ban Bom Subdistrict, Mae Tha District Lampang Province. School of Administrative Studies Academic Journal, 8(3), 110–128. retrieved from https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/275748
Section
Research Articles

References

กังวาลย์ จันทรโชติ. (2541). การจัดการประมงโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

กาญจนา คุ้มทรัพย์. (2558). สิทธิชุมชนกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาป่าชุมชนในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์, 4(1), 141-157.

กิติมา ขุนทอง. (2555). “ถ่านหิน” บนทางสองแพร่ง: การช่วงชิงความรู้ว่าด้วย “ความเสี่ยง”. วารสารสังคมวิทยามานุษวิทยา, 31(1), 140-176.

กฤษฎา บุญชัย. (2553). สืบรอย “ความรุนแรง” จากวรรณกรรมของขบวนการสิทธิชุมชนต่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในสังคมไทย ใน ความรุนแรงซ่อน/หาสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มติชน.

กฤษณา แก้วสวัสดิ์. (2553). ค่าภาคหลวงแร่กับการจัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้นจาก https://envi-ining.dpim.go.th/modules.php?m=article&op=detailnewsupdate&NUID=24

กรองกาญจน์ การเนตร, และ สุรางค์รัตน์ จำเนียรพล. (2558). การต่อสู้ของขบวนการเคลื่อนไหวคัดค้านโครงการก่อสร้างท่าเทียบเรือผ่านวาทกรรมการพัฒนา ต.กลาย อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยสังคม, 38(2), 211 – 254.

ชล บุนนาค. (2555). แนวคิดว่าด้วยการจัดการทรัพยากรร่วม: ประสบการณ์จากต่างประเทศและแนวคิดในประเทศไทย. ใน ปกป้อง จันวิทย์ (บก.), ชุดหนังสือการสำรวจองค์ความรู้เพื่อการปฏิรูปประเทศไทย (น.1-96). นนทบุรี : คณะทำงานเครือข่ายวิชาการเพื่อการปฏิรูป คณะสมัชชาปฏิรูป.

ไชยณรงค์ เศรษฐเชื้อ. (2543). นิเวศวิทยาการเมืองการสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ในประเทศไทย: โครงการเขื่อนแก่งเสือเต้น (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.

ประยงค์ ดอกลำไย. (2543). ป่าไม้ – ที่ดิน การจัดการทรัพยากรลุ่มน้ำโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน กรุงเทพฯ : โครงการจัดการทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ลุ่มน้ำโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน.

นภาลัย ดอนวิจิตร, และ ศิวัช ศรีโภคางกุล. (2564). การเคลื่อนไหวของเครือข่ายภาคประชาชนในการตอบโต้ละเมิดสิทธิของประชาชนโดยรัฐ: กรณีการสัมปทานเหมืองแร่ระเบิดหินอุตสาหกรรมในพื้นที่ป่าชุมชนพระพุทธบาทน้อย-เขาขมิ้น อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(5), 1899 – 1911.

สมหมาย ชินนาค. (2549). เขื่อนกับความรุนแรง และขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อพิทักษ์สิ่งแวดล้อมของชนพื้นเมืองในจังหวัดรัตนคีรี ประเทศกัมพูชา. วารสารสังคมลุ่มน้ำโขง, 2(3), 95-125.

โอฬาร อ่องฬะ. (2562). รัฐไทยกับการเมืองของการจัดการทรัพยากรป่าไม้และที่ดิน กรณีแม่แจ่มโมเดล: ความคิด การเคลื่อนไหว และนโยบาย (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก.

วัฒนา สุกัณศิล. (2539). การเปลี่ยนแปลง ปัญหาและทางเลือกของชุมชนประมง : กรณีศึกษาการใช้ประโยชน์ป่าชายเลนหมู่บ้านดาโต๊ะ อ.ยะหริ่ง จ. ปัตตานี (รายงานการวิจัย). ปัตตานี : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

วริยา ด้วงน้อย. (2562). นิเวศวิทยาการเมืองว่าด้วยความขัดแย้งและการต่อต้านการทำเหมืองแร่ทองคำของขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี.

วรวิทย์ นพแก้ว. (2561). นิเวศวิทยาการเมืองว่าด้วยเรื่องการจัดการพื้นที่ทางวัฒนธรรม “ไร่หมุนเวียน” : ปมปัญหาและความขัดแย้งระหว่างรัฐกับชุมชน. วารสารวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 5(1), 367-406.

วรวลัญช์ โรจนพล. (2558). ทุนนิยมผูกขาดครอบครองอำนาจรัฐ. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา, 3(1), 131 – 152.

อเนก นาคะบุตร. (2536). คนกับดิน ป่า น้ำ จุดเปลี่ยนแปลงความคิด. กรุงเทพฯ : สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.

ยศ สันตสมบัติ. (2547). นิเวศวิทยาชาติพันธุ์ ทรัพยากรชีวภาพและสิทธิชุมชน. เชียงใหม่: วิทอินดีไซน์.

สมชาย ปรีชาศิลปะกุล. (2557). ความเฟื่องฟูและความตกต่ำของขบวนการสิทธิชุมชน ดิน-น้ำ-ป่า. กรุงเทพฯ: วิภาษา.

ฐิติรัตน์ ยะอนันต์. (2563). สิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กับตัวอย่างการละเมิดสิทธิชุมชนในปัจจุบัน. วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์, 10(1), 1 – 40.

อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2544). มิติชุมชน : วิธีคิดท้องถิ่นว่าด้วย สิทธิ อำนาจ และการจัดการทรัพยากร. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

อนุสรณ์ อุณโณ. (2547). ขบวนการสิทธิเหนือทรัพยากรส่วนรวมในสังคมไทยเกษตรกรรมยั่งยืนในบริบทระบอบกรรมสิทธิ์เหนือทรัพยากรส่วนรวม กรณีศึกษาโครงการนำร่องเพื่อพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนของเกษตรกรรายย่อย. กรุงเทพฯ : สำนักพิพิธภัณฑ์และวัฒนธรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

โอฬาร อ่องฬะ. (2562). รัฐองค์รวม (Integral State) กับการศึกษาเชิงวิพากษ์ของการจัดการทรัพยากรป่าไม้และที่ดิน หลังพฤษภาคม 2557. CMU Journal of Law and Social Sciences, 12(2), 64-84.

นรเชษฐ ขุนทองเพชร, และ นฤทธิ์ ดวงสุวรรณ์. (2559). สิทธิชุมชนกับการพิทักษ์เขาคูหา. วารสารหาดใหญ่วิชาการ, 14(1), 63-77.

พงศ์เสวก อเนกจำนงค์พร, และ นวพร ศิริบันเทิงศิลป์. (2555). สิทธิชุมชนกับการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย. วารสารนักบริหาร, 32(1), 183-189.

Berkes, F. (1989). Common Property Resources: Ecology and Community-Based Sustainable Development. London: Belhaven Press

Blaikie, P. (1995). Changing Environment or Changing View? : A Political Ecology for Developing Countries. Geography, 80(3), 203-214.

Hardin, G. (1968). The Tragedy of Commons: The population problem has no technical solution; it requires a fundamental extension in morality. Science, 162(3859), 1243-1248.

Ostrom, E. (1990). Governing of the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. New York, NY: Cambridge University Press.