‘ละครลิง’ ในภาวะวิกฤติและมูลเหตุแห่งการสูญหาย

บทคัดย่อ

ละครลิง ได้มีพัฒนาการมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 ได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบการแสดงจนมาสู่ยุคที่นิยามตนเองว่า ‘ละครลิงร่วมสมัย’ และในปัจจุบันเหลือคณะศิษย์พระกาฬเพียงคณะเดียวที่ยังคงจัดการ แสดงละครลิงอยู่ จากการศึกษาค้นคว้าพบว่า นอกจากปัจจัยเรื่องผู้รับสารมีสื่อให้เลือกรับหลากหลายมากขึ้นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ละครลิงอยู่ในภาวะวิกฤติและอาจจะสูญหายไปได้ในอนาคต คือ การละทิ้งอัตลักษณ์สำคัญของตนเอง 2 ประการ คือ 1) ปฏิเสธที่จะใช้เรื่องราววรรณคดีหรือนิทานพื้นบ้านดังที่เคยปฏิบัติมา และ 2) ตัดความเป็น ‘ละคร’ ที่มีมาตั้งแต่ในสมัยละครลิงยุคแบบแผนทิ้งไป เหลือเพียงแต่การแสดงทักษะของลิงที่ได้ฝึกฝนมาเท่านั้น